10.1

ამ განყოფილებაში მოცემულია მითითებები სააღრიცხვო პოლიტიკის შერჩევისა და გამოყენების შესახებ, რომელიც გამოიყენება ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას; მითითებები ასევე ეხება სააღრიცხვო შეფასებების ცვლილებებსა და წინა პერიოდის ფინანსური ანგარიშგების შეცდომების გასწორებას.

10.2

სააღრიცხვო პოლიტიკა არის გარკვეული პრინციპების, საფუძვლების, დაშვებების, წესებისა და პრაქტიკული მეთოდების ერთობლიობა, რომლებსაც საწარმო იყენებს ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის დროს.

10.3

თუ მსს ფასს სპეციალურად ეხება რომელიმე ოპერაციას, სხვა მოვლენას ან გარემოებას, საწარმომ უნდა გამოიყენოს ეს სტანდარტი. თუმცა, საწარმო ვალდებული არ არის, გამოიყენოს მსს ფასს-ის ესა თუ ის მოთხოვნა, თუ ამის გაკეთებას არ ექნება არსებითი გავლენა.

10.4

თუ წინამდებარე სტანდარტი სპეციალურად არ ეხება რომელიმე ოპერაციას, სხვა მოვლენას ან გარემოებას, საწარმოს ხელმძღვანელობამ უნდა იმსჯელოს და თვითონ შეიმუშაოს და გამოიყენოს ისეთი სააღრიცხვო პოლიტიკა, რომლის საფუძველზე მიღებული ინფორმაცია იქნება:

(ა) შესაბამისი მომხმარებელთათვის ეკონომიკური გადაწყვეტილებების მისაღებად საჭირო მოთხოვნილებების; და

(ბ) საიმედო, იმის გამო, რომ ფინანსური ანგარიშგება:

(i) სამართლიანად წარმოადგენს საწარმოს ფინანსურ მდგომარეობას, მისი საქმიანობის ფინანსურ შედეგებსა და ფულადი სახსრების მოძრაობას;

(ii) გამოხატავს ოპერაციების, სხვა მოვლენების ან პირობების ეკონომიკურ შინაარსს და არა მათ სამართლებრივ ფორმას;

(iii) იქნება ნეიტრალური, ე.ი. არ იქნება მიკერძოებული;

(iv) წინდახედული; და

(v) სრული ყველა არსებით ასპექტში.

10.5

10.4 პუნქტში აღნიშნული მსჯელობის დროს ხელმძღვანელობამ უნდა მიმართოს შემდეგ წყაროებს და გაითვალისწინოს მათი გამოყენების შესაძლებლობა შემდეგი თანმიმდევრობით:

(ა) წინამდებარე სტანდარტის მოთხოვნები და მითითებები, რომლებიც დაკავშირებულია მსგავს და მონათესავე საკითხებთან; და

(ბ) აქტივების, ვალდებულებების, შემოსავლებისა და ხარჯების განმარტებები, მათი აღიარების კრიტერიუმები, შეფასების კონცეფციები და სხვა ძირითადი პრინციპები, რომლებიც განხილულია მე-2 განყოფილებაში - „კონცეფციები და ძირითადი პრინციპები“.

10.6

10.4 პუნქტში აღწერილი მსჯელობის დროს ხელმძღვანელობას ასევე შეუძლია ფასს სტანდარტების სრული ვერსიის მოთხოვნებისა და მითითებების გათვალისწინება, რომლებიც ეხება მსგავს და მონათესავე საკითხებს.

10.7

საწარმომ უნდა აირჩიოს სააღრიცხვო პოლიტიკა და უცვლელად გამოიყენოს იგი მსგავსი სამეურნეო ოპერაციების, სხვა მოვლენების ან გარემოებებისათვის, თუ წინამდებარე სტანდარტი სპეციალურად არ მოითხოვს, ან საწარმოს უფლებას არ აძლევს, მუხლები დაყოს ისეთ კატეგორიებად, რომელთათვისაც სხვადასხვა პოლიტიკის გამოყენება შეიძლება მიზანშეწონილი იყოს. თუ წინამდებარე სტანდარტი მოითხოვს, ან უფლება იძლევა, რომ მუხლები დაიყოს ამგვარ კატეგორიებად, საწარმომ უნდა შეარჩიოს შესაფერისი სააღრიცხვო პოლიტიკა და უცვლელად გამოიყენოს თითოეული კატეგორიის მიმართ.

10.8

საწარმომ მხოლოდ იმ შემთხვევაში უნდა შეცვალოს სააღრიცხვო პოლიტიკა, თუ ცვლილება:

(ა) მოითხოვება წინამდებარე სტანდარტით; ან

(ბ) უზრუნველყოფს ფინანსურ ანგარიშგებაში უფრო საიმედო და შესაბამისი ინფორმაციის წარდგენას საწარმოს მიერ განხორციელებული სამეურნეო ოპერაციების, სხვა მოვლენების ან გარემოებების გავლენის შესახებ საწარმოს ფინანსურ მდგომარეობაზე, მისი საქმიანობის ფინანსურ შედეგებსა და ფულადი სახსრების მოძრაობაზე.

10.9

სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილებას არ წარმოადგენს:

(ა) ახალი სააღრიცხვო პოლიტიკის გამოყენება ისეთი სამეურნეო ოპერაციების, სხვა მოვლენების ან გარემოებებისათვის, რომელთა ეკონომიკური შინაარსი განსხვავდება ადრე მომხდარისგან;

(ბ) ახალი სააღრიცხვო პოლიტიკის გამოყენება ისეთი სამეურნეო ოპერაციების, სხვა მოვლენების ან გარემოებებისათვის, რომლებიც აქამდე არ მომხდარა, ან არსებითი არ იყო; ან

(გ) თვითღირებულების მოდელზე გადასვლა იმ შემთხვევაში, როდესაც შესაძლებელი აღარ არის იმ აქტივის რეალური ღირებულების საიმედოდ განსაზღვრა, რომლის რეალური ღირებულებით შეფასება სხვა შემთხვევაში მოთხოვნილი ან ნებადართული იქნებოდა წინამდებარე სტანდარტით (ან პირიქით).

10.10

თუ წინამდებარე სტანდარტით დაშვებულია სააღრიცხვო მიდგომის (მათ შორის, შეფასების საფუძვლის) არჩევის შესაძლებლობა გარკვეული სამეურნეო ოპერაციების, სხვა მოვლენების ან გარემოებებისთვის და საწარმო ცვლის წინა პერიოდებში არჩეულ მიდგომას, ეს სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილებაა

10.10ა

აქტივების გადაფასების პოლიტიკის თავდაპირველი გამოყენება მე17 განყოფილების - ,,ძირითადი საშუალებები’’ - შესაბამისად განიხილება, როგორც სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილება, რაც უნდა აისახოს როგორც გადაფასება მე-17 განყოფილების შესაბამისად. აქედან გამომდინარე, ძირითადი საშუალებების რომელიმე კლასისთვის თვითღირებულების მოდელიდან გადაფასების მოდელზე გადასვლა უნდა აისახოს პერსპექტიულად და არა 10.11-10.12 პუნქტების შესაბამისად.

10.11

საწარმომ სააღრიცხვო პოლიტიკაში მომხდარი ცვლილებები უნდა ასახოს შემდეგნაირად:

(ა) წინამდებარე სტანდარტის მოთხოვნების ცვლილებით გამოწვეული სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილება უნდა ასახოს ამ ცვლილებების გარდამავალი დებულებების შესაბამისად, თუ ასეთი არსებობს;

(ბ) როდესაც საწარმო ირჩევს ბასს 39-ის - „ფინანსური ინსტრუმენტები: აღიარება და შეფასება“ – გამოყენებას, წინამდებარე სტანდარტის მე-11 განყოფილების - „ძირითადი ფინანსური ინსტრუმენტები“ და მე-12 განყოფილების - „სხვა ფინანსურ ინსტრუმენტებთან დაკავშირებული საკითხები“ – ნაცვლად, როგორც ეს დაშვებულია 11.2 პუნქტით და ბასს 39-ის მოთხოვნები იცვლება, საწარმომ სააღრიცხვო პოლიტიკაში მომხდარი ამგვარი ცვლილებები უნდა ასახოს განახლებული ბასს 39-ის გარდამავალი დებულებების შესაბამისად, თუ ასეთი არსებობს; და

(გ) სააღრიცხვო პოლიტიკაში მომხდარი ნებისმიერი სხვა ცვლილება რეტროსპექტულად უნდა გამოიყენოს (იხ. პუნქტი 10.12).

10.12

როდესაც სააღრიცხვო პოლიტიკაში მომხდარი ცვლილებები რეტროსპექტულად გამოიყენება 10.11 პუნქტის შესაბამისად, საწარმომ ახალი სააღრიცხვო პოლიტიკა, წინა პერიოდების შესადარისი ინფორმაციის მიმართ, უნდა გამოიყენოს ყველაზე ადრეული თარიღიდან, რომლისთვისაც ამის გაკეთება შესაძლებელია. ამასთან, ცვლილებები უნდა განხორციელდეს იმგვარად, თითქოს ყოველთვის მოცემული სააღრიცხვო პოლიტიკა გამოიყენებოდა. როდესაც შეუძლებელია განისაზღვროს, კონკრეტულ პერიოდზე მისაკუთვნებელი სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილების გავლენა წინა ერთი ან რამდენიმე წარდგენილი პერიოდის შესადარის ინფორმაციაზე, მაშინ საწარმომ ახალი სააღრიცხვო პოლიტიკა უნდა გამოიყენოს აქტივებისა და ვალდებულებების საბალანსო ღირებულებების მიმართ, რომელიც მათ ჰქონდათ საანგარიშგებო პერიოდებიდან ყველაზე ადრეულის დასაწყისისათვის, რომლისთვისაც სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილების რესტროსპექტულად გამოყენება შესაძლებელია, რაც შეიძლება მიმდინარე პერიოდიც იყოს. ამასთან, შესაბამისი კორექტირებები უნდა განხორციელდეს ზემოაღნიშნული პერიოდის საკუთარი კაპიტალის ყველა იმ კომპონენტის საწყის ნაშთში, რომელზეც ეს ცვლილება ახდენს გავლენას.

10.13

როდესაც წინამდებარე სტანდარტის ცვლილება გავლენას ახდენს მიმდინარე პერიოდზე ან რომელიმე წინა საანგარიშგებო პერიოდზე, ან შეიძლება გავლენა მოახდინოს მომავალ საანგარიშგებო პერიოდებზე, საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:

(ა) სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილების ხასიათი;

(ბ) კორექტირების თანხა ფინანსური ანგარიშგების თითოეული მუხლისთვის, რომელზეც ცვლილება ახდენს გავლენას - მიმდინარე პერიოდისა და თითოეული წარდგენილი წინა საანგარიშგებო პერიოდისათვის, რამდენადაც ეს შესაძლებელია;

(გ) კორექტირების თანხა წარდგენილ საანგარიშგებო პერიოდებამდე არსებული პერიოდებისათვის, რამდენადაც ეს შესაძლებელია; და

(დ) თუ შეუძლებელია იმ თანხების განსაზღვრა, რომლებიც გათვალისწინებულია (ბ) ან (გ) ქვეპუნქტით, მაშინ ამის მიზეზის ახსნა.

ამ ინფორმაციის გამეორება საჭირო არ არის შემდგომი საანგარიშგებო პერიოდების ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში

10.14

როდესაც სააღრიცხვო პოლიტიკის ნებაყოფლობითი ცვლილება გავლენას ახდენს მიმდინარე პერიოდზე ან რომელიმე წინა საანგარიშგებო პერიოდზე, საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:

(ა) სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილების ხასიათი;

(ბ) მიზეზები, რომელთა გამოც ახალი სააღრიცხვო პოლიტიკის გამოყენება უფრო საიმედო და შესაბამის ინფორმაციას უზრუნველყოფს;

(გ) შესაძლებლობის ფარგლებში, კორექტირების თანხა ფინანსური ანგარიშგების თითოეული მუხლისათვის, რომელზეც გავლენა მოახდინა სააღრიცხვო პოლიტიკის შეცვლამ, ცალცალკე:

(i) მიმდინარე პერიოდისათვის;

(ii) თითოეული წინა წარდგენილი პერიოდისთვის; და

(iii) აგრეგირებულად, წარდგენილი პერიოდების წინა საანგარიშგებო პერიოდებისათვის;

(დ) თუ შეუძლებელია (გ) ქვეპუნქტით გათვალისწინებული თანხების განსაზღვრა, მაშინ ამის მიზეზის ახსნა.

ამ ინფორმაციის გამეორება საჭირო არ არის შემდგომი საანგარიშგებო პერიოდების ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში.

10.15

სააღრიცხვო შეფასების ცვლილება არის აქტივის ან ვალდებულების საბალანსო ღირებულების, ან აქტივის პერიოდული გამოყენების თანხის კორექტირება, რომელიც გამომდინარეობს აქტივებისა და ვალდებულებების მიმდინარე სტატუსის შეფასებიდან, ან აქტივებთან და ვალდებულებებთან დაკავშირებული მომავალი ეკონომიკური სარგებლისა და ვალდებულებების შეფასებიდან. სააღრიცხვო შეფასებების ცვლილებას იწვევს ახალი ინფორმაცია ან ახალი მოვლენები და, შესაბამისად, ეს არ წარმოადგენს შეცდომების გასწორებას. იმ შემთხვევაში, როდესაც რთულია სააღრიცხვო პოლიტიკისა და სააღრიცხვო შეფასების ცვლილების ერთმანეთისგან გამიჯვნა, ამგვარი ცვლილება მიიჩნევა სააღრიცხვო შეფასების ცვლილებად.

10.16

სააღრიცხვო შეფასებაში შეტანილი ცვლილების შედეგი, გარდა ისეთის, რომელსაც 10.17 პუნქტი ეხება, აისახება მოგებაში ან ზარალში პერსპექტიულად:

(ა) იმ საანგარიშგებო პერიოდში, როდესაც განხორციელდა ცვლილება, თუ ეს ცვლილება ზემოქმედებს მხოლოდ მოცემულ საანგარიშგებო პერიოდზე; ან

(ბ) იმ საანგარიშგებო პერიოდში, როდესაც განხორციელდა ცვლილება და შემდგომ პერიოდებშიც, თუ ეს ცვლილება მომავალ პერიოდებზეც ახდენს გავლენას.

10.17

სააღრიცხვო შეფასების ცვლილება აღიარდება შესაბამისი აქტივის, ვალდებულების ან საკუთარი კაპიტალის მუხლის საბალანსო ღირებულებაში იმ ოდენობით, რა სიდიდის ცვლილებასაც იწვევს აქტივებსა და ვალდებულებებში, ან ზემოქმედებს საკუთარი კაპიტალის მუხლზე იმ პერიოდში, როდესაც ცვლილება მოხდა.

10.18

საწარმომ უნდა განმარტოს სააღრიცხვო შეფასებაში შეტანილი ნებისმიერი ცვლილების შინაარსი და ამ ცვლილების გავლენა მიმდინარე პერიოდის აქტივებზე, ვალდებულებებზე, შემოსავლებსა და ხარჯებზე. თუ შესაძლებელია, რომ საწარმომ რაოდენობრივად შეაფასოს ზემოაღნიშნული ცვლილების გავლენა ერთ ან მეტ მომავალ საანგარიშგებო პერიოდზე, საწარმომ ამ შეფასებების შესახებაც უნდა გაამჟღავნოს ინფორმაცია.

10.19

წინა პერიოდის შეცდომები აღნიშნავს საწარმოს ერთი ან მეტი წინა პერიოდის ფინანსურ ანგარიშგებაში დაშვებულ უზუსტობას ან ინფორმაციის გამოტოვებას, რაც გამოიწვია იმ ფაქტმა, რომ ვერ გამოიყენეს, ან არასწორად გამოიყენეს საიმედო ინფორმაცია, რომელიც:

(ა) ხელმისაწვდომი იყო იმ მომენტისათვის, როდესაც ფინანსური ანგარიშგება გამოსაცემად დამტკიცდა; და

(ბ) მართლზომიერად მოსალოდნელი იყო, რომ მოძიებული და გათვალისწინებული იქნებოდა ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის დროს.

10.20

ამგვარ შეცდომებს განეკუთვნება მათემატიკური შეცდომები, სააღრიცხვო პოლიტიკის გამოყენებაში დაშვებული შეცდომები, ფაქტების უყურადღებოდ დატოვების ან არასწორი ინტერპრეტაციისა და თაღლითობის შემთხვევები.

10.21

შესაძლებლობის ფარგლებში, საწარმომ რეტროსპექტულად უნდა შეასწოროს წინა საანგარიშგებო პერიოდის არსებითი შეცდომა მისი გამოვლენის შემდეგ გამოსაცემად დამტკიცებულ პირველივე ფინანსურ ანგარიშგებაში, შემდეგნაირად:

(ა) იმ წარდგენილი წინა საანგარიშგებო პერიოდ(ებ)ის შესადარისი თანხების გადაანგარიშებით, რომელშიც დაშვებულ იქნა შეცდომა; ან

(ბ) თუ შეცდომა დაშვებული იყო წარდგენილი საანგარიშგებო პერიოდებიდან ყველაზე ადრეულ პერიოდამდე, ყველაზე ადრეული საანგარიშგებო პერიოდის აქტივების, ვალდებულებებისა და საკუთარი კაპიტალის საწყისი ნაშთების გადაანგარიშებით.

10.22

როდესაც შეუძლებელია შეცდომის გავლენის განსაზღვრა ერთი ან მეტი წინა წარდგენილი საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციაზე, საწარმომ უნდა გადაიანგარიშოს ყველაზე ადრეული საანგარიშგებო პერიოდის აქტივების, ვალდებულებებისა და საკუთარი კაპიტალის საწყისი ნაშთები, რომლისთვისაც შესაძლებელია რეტროსპექტული გადაანგარიშების განხორციელება (რაც შეიძლება მიმდინარე პერიოდიც იყოს).

10.23

წინა პერიოდის შეცდომებთან დაკავშირებით, საწარმომ უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:

(ა) წინა პერიოდის შეცდომის ხასიათი;

(ბ) თითოეული წარდგენილი წინა საანგარიშგებო პერიოდისათვის - შესწორების თანხა ფინანსური ანგარიშგების თითოეული მუხლისთვის, რომელიც შესასწორებელი იყო, შესაძლებლობის ფარგლებში;

(გ) შესაძლებლობის ფარგლებში, შესწორების თანხა ყველაზე ადრეული წინა წარდგენილი საანგარიშგებო პერიოდის დასაწყისისთვის; და

(დ) თუ შეუძლებელია (ბ) ან (გ) ქვეპუნქტით გათვალისწინებული თანხების განსაზღვრა, მაშინ ამის მიზეზის ახსნა.

ამ ინფორმაციის გამეორება საჭირო არ არის შემდგომი საანგარიშგებო პერიოდების ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში.