წინამდებარე განყოფილებაში განმარტებულია საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგი მოვლენები და მათი აღიარების, შეფასებისა და განმარტებით შენიშვნებში ინფორმაციის გამჟღავნების პრინციპები.
საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგი მოვლენები არის როგორც ხელსაყრელი, ისე არახელსაყრელი მოვლენები, რომლებიც მოხდება საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ და იმ თარიღამდე, როდესაც ფინანსური ანგარიშგება გამოსაცემად დამტკიცდება. არსებობს ორი ტიპის მოვლენები:
(ა) მოვლენები, რომლებიც მტკიცებულებებს უზრუნველყოფს საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოსთვის არსებულ პირობებზე (საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგი მაკორექტირებელი მოვლენები); და
(ბ) მოვლენები, რომლებიც მიგვანიშნებს იმ პირობებზე, რომლებიც წარმოიშვა საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ პერიოდში (საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგი არამაკორექტირებელი მოვლენები).
საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგი მოვლენები მოიცავს ყველა მოვლენას, რომელიც მოხდება მანამ, სანამ ფინანსური ანგარიშგება გამოსაცემად დამტკიცდება, თუნდაც ეს მოვლენები მოხდეს მოგების ან ზარალის, ან სხვა შერჩეული ფინანსური ინფორმაციის საჯაროდ გამოცხადების შემდეგ.
საწარმომ უნდა დააკორექტიროს ფინანსურ ანგარიშგებაში აღიარებული თანხები, მათ შორის შესაბამის განმარტებით შენიშვნებში წარმოდგენილი ინფორმაცია, საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ მომხდარი მაკორექტირებელი მოვლენების ასახვის მიზნით.
ქვემოთ განხილულია საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგი მაკორექტირებელი მოვლენების მაგალითები, რომლებიც საწარმოსაგან მოითხოვს ფინანსურ ანგარიშგებაში აღიარებული თანხების კორექტირებას, ან ისეთი მუხლების აღიარებას, რომლებიც მანამდე აღიარებული არ იყო:
(ა) საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ სასამართლო დავის გადაწყვეტა, რომელიც ადასტურებს, რომ საწარმოს საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოსთვის უკვე ჰქონდა მიმდინარე ვალდებულება. საწარმო აკორექტირებს ამ სასამართლო პროცესთან დაკავშირებით უკვე აღიარებულ ანარიცხებს, 21-ე განყოფილების - „ანარიცხები, პირობითი ვალდებულებები და პირობით აქტივები“ - შესაბამისად, ან აღიარებს ახალ ანარიცხებს. საკმარისი არ არის მხოლოდ პირობითი ვალდებულების გამჟღავნება შენიშვნებში. კერძოდ, სასამართლოს გადაწყვეტილების შედეგად ჩნდება დამატებითი მტკიცებულებები, რომლებიც გათვალისწინებულ უნდა იქნეს ანარიცხის განსაზღვრაში, რაც საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს უნდა აღიარდეს 21-ე განყოფილების მიხედვით;
(ბ) საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ ინფორმაციის მიღება, რომელიც მიანიშნებს, რომ აქტივი გაუფასურებული იყო საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოსთვის, ან მანამდე ამ აქტივთან დაკავშირებით აღიარებული გაუფასურების ზარალის თანხა საჭიროებს კორექტირებას. მაგალითად:
(i) მომხმარებლის გაკოტრება საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ, როგორც წესი, ადასტურებს, რომ საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს უკვე არსებობდა ზარალი სავაჭრო მოთხოვნების ანგარიშზე და საწარმოს ესაჭიროება სავაჭრო მოთხოვნების ანგარიშის საბალანსო ღირებულების კორექტირება; და
(ii) საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ მარაგის გაყიდვამ შესაძლოა მოგვცეს მტკიცებულება მათ გასაყიდ ფასზე საანგარიშგებო თარიღისთვის, ამ თარიღისთვის გაუფასურების შეფასების მიზნებისთვის.
(გ) საანგარიშგებო თარიღამდე შეძენილი აქტივების თვითღირებულების, ან აქტივების გაყიდვიდან მიღებული შემოსულობის განსაზღვრა საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ;
(დ) მოგებაში მონაწილეობის პროგრამის მიხედვით გადასახდელი თანხების, ან გადასახდელი პრემიების სიდიდის განსაზღვრა საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ, თუ საწარმოს საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს უკვე ჰქონდა ამგვარი გადასახდელების გადახდის იურიდიული ან კონსტრუქციული ვალდებულება საანგარიშგებო თარიღამდე მომხდარი მოვლენების შედეგად (იხ. 28-ე განყოფილება - „დაქირავებულ პირთა გასამრჯელოები“);
(ე) თაღლითობის ან შეცდომების აღმოჩენა, რომელიც ადასტურებს, რომ ფინანსური ანგარიშგება მცდარია.
საწარმომ არ უნდა დააკორექტიროს ფინანსურ ანგარიშგებაში აღიარებული თანხები, საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგი არამაკორექტირებელი მოვლენების ასახვის მიზნით.
საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგი არამაკორექტირებელი მოვლენების მაგალითებია:
(ა) ინვესტიციების საბაზრო ღირებულების დაცემა საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ იმ თარიღამდე, როდესაც ფინანსური ანგარიშგება გამოსაცემად დამტკიცდება. საბაზრო ღირებულების დაცემა, როგორც წესი, დაკავშირებული არ არის ინვესტიციების მდგომარეობასთან საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს, არამედ ასახავს გარემოებებს, რომლებიც წარმოიშვა საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ. აქედან გამომდინარე, საწარმო არ აკორექტირებს ფინანსურ ანგარიშგებაში ამ ინვესტიციებისათვის აღიარებულ თანხებს. ანალოგიურად, საწარმო არ განაახლებს ამ ინვესტიციებთან დაკავშირებით განმარტებით შენიშვნებში გამჟღავნებულ თანხებს, თუმცა, შესაძლოა საჭირო გახდეს დამატებითი ინფორმაციის განმარტება ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში, 32.10 პუნქტის შესაბამისად;
(ბ) თანხა, რომელიც მისაღები გახდა საწარმოს სასარგებლოდ სასამართლო დავის გადაჭრის შედეგად საანგარიშგებო თარიღის შემდეგ, მაგრამ ფინანსური ანგარიშგების გამოსაცემად დამტკიცების თარიღამდე. საანგარიშგებო თარიღისთვის ეს იქნებოდა პირობითი აქტივი (იხ. პუნქტი 21.13) და შესაძლოა საჭირო გახდეს ინფორმაციის გამჟღავნება განმარტებით შენიშვნაში 21.16 პუნქტის შესაბამისად. თუმცა, შეთანხმება სასამართლოს გადაწყვეტილებით ზარალის ანაზღაურების თაობაზე, რომელიც მიღწეული იყო საანგარიშგებო თარიღამდე, მაგრამ არ აღიარებულა, რადგან შეუძლებელი იყო მისი სიდიდის საიმედოდ შეფასება, შეიძლება მიჩნეულ იქნეს მაკორექტირებელ მოვლენად.
თუ საწარმო თავისი წილობრივი ინსტრუმენტების მფლობელებისათვის დივიდენდებს გამოაცხადებს საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ, მან საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს ეს დივიდენდები არ უნდა აღიაროს ვალდებულების სახით. საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს დივიდენდების თანხა შეიძლება წარმოდგენილი იყოს როგორც გაუნაწილებელი მოგების შემადგენელი კომპონენტი.
საწარმომ უნდა მიუთითოს თარიღი, როდესაც ფინანსური ანგარიშგება გამოსაცემად დამტკიცდა და ორგანო, რომელმაც დაამტკიცა. თუ საწარმოს მესაკუთრეებს ან სხვებს აქვთ ფინანსურ ანგარიშგებაში ცვლილებების შეტანის უფლებამოსილება მისი გამოცემის შემდეგ, საწარმომ ეს ფაქტიც უნდა გაამჟღავნოს.
საწარმომ საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგი არამაკორექტირებელი მოვლენების თითოეული კატეგორიისათვის უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:
(ა) მოვლენის ხასიათი; და
(ბ) საწარმოს ფინანსურ მაჩვენებლებზე მისი გავლენის შეფასება, ან განაცხადოს, რომ შეუძლებელია ასეთი შეფასების განსაზღვრა.
ქვემოთ მოყვანილია საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგი არამაკორექტირებელი მოვლენების მაგალითები, რომლებიც, როგორც წესი, განმარტებით შენიშვნებში აისახება. განმარტებით შენიშვნებში აისახება ისეთი ინფორმაცია, რომელიც ცნობილი გახდა საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ იმ თარიღამდე, როდესაც ფინანსური ანგარიშგება გამოსაცემად დამტკიცდა:
(ა) მნიშვნელოვანი საწარმოთა გაერთიანებები ან მსხვილი შვილობილი საწარმოს გაყიდვა;
(ბ) ოპერაციის (საქმიანობის) შეწყვეტის გეგმის გამოცხადება;
(გ) მნიშვნელოვანი აქტივების შესყიდვები ან საწარმოდან გასვლა, ან აქტივების გაყიდვის გეგმები, ან სახელმწიფოს მიერ საწარმოს აქტივების დიდი ნაწილის ექსპროპრიაცია;
(დ) ძირითადი საწარმოო მოწყობილობების განადგურება ხანძრის შედეგად;
(ე) მსხვილმასშტაბიანი რესტრუქტურიზაციის გამოცხადება ან დაწყება;
(ვ) საწარმოს წილობრივი ან სავალო ინსტრუმენტების გამოშვება ან გამოსყიდვა;
(ზ) უჩვეულოდ დიდი ცვლილებები აქტივის ფასებში ან სავალუტო კურსებში;
(თ) ცვლილებები საგადასახადო განაკვეთებში ან საგადასახადო კანონმდებლობაში, რომელიც ძალაში შესულია ან გამოცხადებულია და მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს მიმდინარე და გადავადებულ საგადასახადო აქტივებსა და ვალდებულებებზე;
(ი) მნიშვნელოვანი ვალდებულებების ან პირობითი ვალდებულებების აღება, მაგალითად მნიშვნელოვანი გარანტიების გაცემისას; და
(კ) მხოლოდ საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდეგ მომხდარი მოვლენებიდან წარმოშობილი მნიშვნელოვანი სასამართლო პროცესის დაწყება.