ამ განყოფილებაში ახსნილია, რას ნიშნავს ფინანსური ანგარიშგების სამართლიანი წარდგენა, რა მოითხოვება მსს ფასს-ის მოთხოვნების დასაცავად და რას წარმოადგენს ფინანსური ანგარიშგების სრული პაკეტი
ფინანსურმა ანგარიშგებამ სამართლიანად უნდა წარმოაჩინოს საწარმოს ფინანსური მდგომარეობა, მისი საქმიანობის ფინანსური შედეგები და ფულადი სახსრების მოძრაობა. სამართლიანი წარდგენა მოითხოვს სამეურნეო ოპერაციების, სხვა მოვლენებისა და გარემოებების კეთილსინდისიერად ასახვას აქტივების, ვალდებულებების, შემოსავლებისა და ხარჯების განმარტებებისა და აღიარების კრიტერიუმების შესაბამისად, რომლებიც განსაზღვრულია მე-2 განყოფილებაში - „კონცეფციები და ძირითადი პრინციპები“:
(ა) იგულისხმება, რომ ფინანსური ანგარიშგების მომზადებით წინამდებარე მსს ფასს-ის გამოყენებით და, აუცილებლობის შემთხვევაში, დამატებითი ინფორმაციის გამჟღავნებით, მიიღწევა საწარმოს ფინანსური მდგომარეობის, მისი საქმიანობის ფინანსური შედეგებისა და ფულადი სახსრების მოძრაობის სამართლიანი წარდგენა;
(ბ) როგორც 1.5 პუნქტშია განმარტებული, საჯარო ანაგრიშვალდებულების მქონე საწარმოს მიერ წინამდებარე სტანდარტის გამოყენებით ფინანსური ანგარიშგების მომზადების შედეგად არ მიიღწევა სამართლიანი წარდგენა ამ სტანდარტის შესაბამისად. (ა) ქვეპუნქტში ხსენებული დამატებითი ინფორმაციის გამჟღავნება აუცილებელია იმ შემთხვევაში, როდესაც სტანდარტის კონკრეტული მოთხოვნები საკმარისი არ არის იმისთვის, რომ მომხმარებელმა გაიგოს ცალკეული ოპერაციებისა თუ მოვლენების გავლენა საწარმოს ფინანსურ მდგომარეობასა და მისი საქმიანობის ფინანსურ შედეგებზე.
საწარმომ, რომლის ფინანსური ანგარიშგება მსს ფასს-ის შესაბამისად არის წარდგენილი, განმარტებით შენიშვნებში ნათლად და უპირობოდ უნდა განაცხადოს, რომ ფინანსური ანგარიშგება მომზადებულია მსს ფასს-ის შესაბამისად. თუ ფინანსური ანგარიშგება მომზადებული არ არის წინამდებარე სტანდარტის ყველა მოთხოვნის მიხედვით, ანგარიშგებაში მითითებული არ უნდა იყოს, რომ იგი წარდგენილია მსს ფასს-ის შესაბამისად.
უკიდურესად იშვიათ შემთხვევაში, როდესაც საწარმოს ხელმძღვანელობა დაასკვნის, რომ მოცემული სტანდარტის მოთხოვნების შესრულება წინააღმდეგობაში მოდის მსს-ის ფინანსური ანგარიშგების მიზანთან, რომელიც განსაზღვრულია მე-2 განყოფილებაში, საწარმომ ამ კონკრეტული მოთხოვნიდან უნდა გადაუხვიოს 3.5 პუნქტში დადგენილი წესის შესაბამისად, თუ შესაბამისი მარეგულირებელი ბაზა არ კრძალავს ამგვარ გადახვევას.
როდესაც საწარმო, 3.4 პუნქტის შესაბამისად, გადაუხვევს სტანდარტის მოთხოვნებს, მან განმარტებით შენიშვნაში უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:
(ა) ხელმძღვანელობამ დაასკვნა, რომ ფინანსური ანგარიშგება სამართლიანად ასახავს საწარმოს ფინანსურ მდგომარეობას, მისი საქმიანობის ფინანსურ შედეგებსა და ფულადი სახსრების მოძრაობას;
(ბ) ფინანსური ანგარიშგება შეესაბამება მსს ფასს-ს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც სამართლიანი წარდგენის უზრუნველსაყოფად მან გადაუხვია კონკრეტული მოთხოვნიდან; და
(გ) მსს ფასს-ის მოთხოვნიდან გადახვევის შემთხვევაში, ახსნას გადახვევის არსი, რაც, თავის მხრივ, უნდა მოიცავდეს მსს ფასს-ის მიერ მოთხოვნილი მიდგომის აღწერას, მიზეზის ახსნას, თუ რატომ არ აკმაყოფილებს და ეწინააღმდეგება ეს მიდგომა მოცემულ კონკრეტულ სიტუაციაში წინამდებარე სტანდარტის მე-2 განყოფილებაში განსაზღვრულ ფინანსური ანგარიშგების მიზანს, ასევე ფინანსურ ანგარიშგებაში გამოყენებული მიდგომის ახსნას.
თუ საწარმომ სტანდარტის რომელიმე მოთხოვნას გადაუხვია გასულ პერიოდში და ეს გავლენას ახდენს მიმდინარე პერიოდის ფინანსურ ანგარიშგებაში მოცემულ თანხებზე, ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში საწარმომ უნდა წარმოადგინოს განმარტებები 3.5 (გ) ქვეპუნქტის შესაბამისად.
უკიდურესად იშვიათ შემთხვევაში, როდესაც საწარმოს ხელმძღვანელობა დაასკვნის, რომ მოცემული სტანდარტის მოთხოვნის შესრულება წინააღმდეგობაში მოდის მსს-ს ფინანსური ანგარიშგების მიზანთან, რომელიც განსაზღვრულია მე-2 განყოფილებაში, მაგრამ შესაბამისი მარეგულირებელი ბაზა კრძალავს მისგან გადახვევას, საწარმო ვალდებულია, ყველა ღონე იხმაროს, რათა შეამციროს ამგვარი შეუსაბამობის მცდარად აღქმის შესაძლებლობა, რისთვისაც განმარტებით შენიშვნებში უნდა:
(ა) აღწეროს წინამდებარე სტანდარტის მოთხოვნის არსი და მიზეზი, რის გამოც ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა, რომ ამ მოთხოვნის შესრულება, მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში, შეცდომაში შეიყვანდა მომხმარებელს და ეწინააღმდეგება მე-2 განყოფილებაში განსაზღვრულ ფინანსური ანგარიშგების მიზანს; და
(ბ) აჩვენოს, ყოველი წარდგენილი საანგარიშგებო პერიოდისათვის, ფინანსური ანგარიშგების თითოეული მუხლის შესწორება, რომელსაც ხელმძღვანელობა აუცილებლად მიიჩნევს ფინანსური ანგარიშგების სამართლიანი წარდგენის მისაღწევად.
ფინანსური ანგარიშგების მომზადების პროცესში ხელმძღვანელობამ მოცემულ სტანდარტზე დაყრდნობით უნდა შეაფასოს, აქვს თუ არა საწარმოს საქმიანობის გაგრძელების უნარი, როგორც ფუნქციონირებად საწარმოს. საწარმო მიიჩნევა ფუნქციონირებად საწარმოდ, თუ მის ხელმძღვანელობას განზრახული არა აქვს საწარმოს ლიკვიდაცია ან საქმიანობის შეწყვეტა და არც იძულებული არ არის, ასე რომ მოიქცეს. საწარმოს ფუნქციონირებადობის შეფასებისას ხელმძღვანელობამ უნდა გამოიყენოს ყველა ხელმისაწვდომი ინფორმაცია მომავლის შესახებ, რომელიც საანგარიშგებო თარიღიდან სულ მცირე თორმეტ კალენდარულ თვეს მაინც მოიცავს, თუმცა შეზღუდული არ არის ამ პერიოდით.
თუ შეფასების დროს საწარმოს ხელმძღვანელობისთვის ცნობილია მოვლენებთან ან პირობებთან დაკავშირებული არსებითი განუსაზღვრელობები, რაც საფუძვლიან ეჭვს ბადებს საწარმოს უნარზე, საქმიანობა განაგრძოს, როგორც ფუნქციონირებადმა საწარმომ, მან განმარტებით შენიშვნებში უნდა ახსნას ეს არსებითი მოვლენები. თუ საწარმოს ფინანსური ანგარიშგება არ მოუმზადებია ფუნქციონირებადი საწარმოს დაშვების საფუძველზე, საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში უნდა გაამჟღავნოს თავად ეს ფაქტი და განმარტოს საფუძველი, რის მიხედვითაც მომზადდა ფინანსური ანგარიშგება; ასევე ახსნას მიზეზი, რის გამოც მოცემული საწარმო არ მიიჩნევა ფუნქციონირებად საწარმოდ.
საწარმომ ფინანსური ანგარიშგების სრული პაკეტი (მათ შორის, შესადარისი ინფორმაცია, იხ. პ.3.14) უნდა წარადგინოს სულ მცირე წელიწადში ერთხელ მაინც. როდესაც საწარმო ცვლის საანგარიშგებო პერიოდის დამთავრების თარიღს და წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებას წარადგენს ერთ წელიწადზე ნაკლებ ან მეტ დროში, მან ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში:
(ა) უნდა გაამჟღავნოს თავად ეს ფაქტი;
(ბ) განმარტოს უფრო მეტი ან ნაკლები პერიოდის გამოყენების მიზეზი; და
(გ) მიუთითოს, რომ ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახული თანხები (შესაბამისი განმარტებითი შენიშვნების ჩათვლით) მთლიანად შესადარისი არ არის.
საწარმომ ფინანსურ ანგარიშგებაში მუხლების კლასიფიკაცია და წარდგენის ფორმა უნდა შეინარჩუნოს ყოველ მომდევნო საანგარიშგებო პერიოდში, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც:
(ა) ცხადია, რომ საწარმოს საქმიანობის/ოპერაციების შინაარსი მნიშვნელოვნად შეიცვალა, ან, როდესაც ფინანსური ანგარიშგების მიმოხილვიდან ჩანს, რომ სხვაგვარი წარდგენა, ან კლასიფიკაცია უფრო მეტად შეესაბამება მე-10 განყოფილებაში - „სააღრიცხვო პოლიტიკა, შეფასებები და შეცდომები“ - განსაზღვრულ სააღრიცხვო პოლიტიკის შერჩევისა და გამოყენების კრიტერიუმებს; ან
(ბ) წინამდებარე სტანდარტი მოითხოვს წარდგენის ფორმის შეცვლას.
როდესაც საწარმო ცვლის ფინანსური ანგარიშგების მუხლების წარდგენის ფორმას ან კლასიფიკაციას, მან უნდა მოახდინოს შესადარისი მუხლების რეკლასიფიკაციაც, თუ ამის გაკეთება შეუძლებელი არ არის. როდესაც შესადარისი მუხლები რეკლასიფიცირდება, საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში უნდა გაამჟღავნოს:
(ა) რეკლასიფიკაციის შინაარსი;
(ბ) თითოეული რეკლასიფიცირებული მუხლის ან ჯგუფის თანხობრივი მონაცემები; და
(გ) რეკლასიფიკაციის მიზეზი.
თუ შეუძლებელია შესადარისი თანხების რეკლასიფიკაცია, საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში უნდა განმარტოს, რატომ არ არის შესაძლებელი ამ თანხების რეკლასიფიკაცია.
თუ მოცემული სტანდარტით სხვა რამ არ მოითხოვება, ან ნებადართული არ არის, საწარმომ ფინანსურ ანგარიშგებაში უნდა გაამჟღავნოს გასული პერიოდის შესადარისი ინფორმაცია, მიმდინარე პერიოდის ფინანსურ ანგარიშგებაში წარდგენილი ყველა რიცხობრივი მონაცემის მიხედვით. საწარმომ ფინანსურ ანგარიშგებაში შესადარისი ინფორმაცია უნდა წარმოადგინოს თხრობითი და აღწერილობითი ინფორმაციისთვისაც, თუ ამის გაკეთება აუცილებელია მიმდინარე პერიოდის ფინანსური ანგარიშგების გასაგებად.
საწარმომ ფინანსურ ანგარიშგებაში განცალკევებით უნდა წარადგინოს მსგავსი მუხლების ყველა არსებითი კლასი. საწარმომ ცალცალკე უნდა წარადგინოს განსხვავებული შინაარსის, ან ფუნქციის მქონე არსებითი მუხლები.
ინფორმაცია არსებითია, თუ მისი გამოტოვება ან დამახინჯება ინდივიდუალურად, ან ერთობლივად, გავლენას მოახდენს მომხმარებლის მიერ ფინანსური ანგარიშგების საფუძველზე მიღებულ ეკონომიკურ გადაწყვეტილებებზე. არსებითობა დამოკიდებულია გამოტოვებული ან არასწორად წარმოდგენილი მუხლის, ან შეცდომის სიდიდესა და ხასიათზე, რისი განხილვაც უნდა ხდებოდეს კონკრეტული გარემოებების გათვალისწინებით. მუხლის სიდიდე ან ხასიათი, ან ორივე ერთად არსებითობის განმსაზღვრელი ძირითადი ფაქტორია.
ფინანსური ანგარიშგების სრული პაკეტი მოიცავს:
(ა) საანგარიშგებო თარიღისთვის მომზადებულ ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებას;
(ბ) ასევე, ან:
i) ერთ სრული შემოსავლის ანგარიშგებას, რომელიც მოიცავს პერიოდის განმავლობაში აღიარებულ ყველა შემოსავალსა და ხარჯს, მათ შორის მოგებაში ან ზარალში (რომელიც სრული შემოსავლის ანგარიშგებაში წარდგენილ შუალედურ ჯამურ თანხას წარმოადგენს) და სხვა სრული შემოსავლის შემადგენლობაში აღიარებულ მუხლებს; ან
(ii) განცალკევებულ მოგებისა და ზარალის ანგარიშგებას და განცალკევებულ სრული შემოსავლის ანგარიშგებას. თუ საწარმო გადაწყვეტს როგორც მოგებისა და ზარალის ანგარიშგების, ასევე სრული შემოსავლის ანგარიშგების წარდგენას, მან სრული შემოსავლის ანგარიშგება უნდა დაიწყოს მოგების ან ზარალის მუხლებით და ამის შემდეგ ასახოს სხვა სრული შემოსავლის მუხლები
(გ) საანგარიშგებო პერიოდის საკუთარი კაპიტალის ცვლილებების ანგარიშგებას;
(დ) საანგარიშგებო პერიოდის ფულადი ნაკადების ანგარიშგებას; და
(ე) განმარტებით შენიშვნებს, სადაც მოკლედ განხილულია ყველა მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკა და სხვა განმარტებითი ინფორმაცია.
იმ შემთხვევაში, თუ იმ პერიოდის საკუთარი კაპიტალის ცვლილებები, რომელსაც ფინანსური ანგარიშგება მოიცავს, განპირობებულია მხოლოდ მოგების ან ზარალის მიღებით, დივიდენდების გაცემით, წინა პერიოდების შეცდომების გასწორებითა და სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილებით, საწარმოს შეუძლია წარადგინოს მხოლოდ ერთი ანგარიშგება, კერძოდ, მოგებისა და ზარალის და გაუნაწილებელი მოგების ანგარიშგება, სრული შემოსავლის ანგარიშგებისა და საკუთარი კაპიტალის ცვლილებების ანგარიშგების ნაცვლად (იხ. პუნქტი 6.4)
თუ საწარმოს არ გააჩნია სხვა სრული შემოსავლები ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის პერიოდებში, მას შეუძლია წარადგინოს მხოლოდ მოგებისა და ზარალის ანგარიშგება, ან მხოლოდ სრული შემოსავლის ანგარიშგება, სადაც „ბოლო პოზიცია“ იქნება „მოგება ან ზარალი“.
ვინაიდან 3.14 პუნქტით მოითხოვება ფინანსურ ანგარიშგებაში წარმოდგენილი თითოეული მუხლისათვის წინა პერიოდის შესადარისი თანხების წარმოდგენა, ფინანსური ანგარიშგების სრული პაკეტი გულისხმობს, რომ საწარმომ თითოეული სავალდებულო ფინანსური ანგარიშგება უნდა წარადგინოს სულ მცირე ორი საანგარიშგებო პერიოდისთვის მაინც, შესაბამის განმარტებით შენიშვნებთან ერთად.
საწარმომ თანაბარი თვალსაჩინოებით უნდა წარადგინოს თითოეული ფინანსური ანგარიშგება ფინანსური ანგარიშგების სრულ პაკეტში.
საწარმოს ცალკეული ფინანსური ანგარიშგებისთვის შეუძლია გამოიყენოს წინამდებარე სტანდარტით შემოთავაზებული, ან სხვა სახელწოდებები, თუ ამგვარი სახელწოდებები შეცდომაში არ შეიყვანს მომხმარებლებს.
საწარმომ თითოეული ფინანსური ანგარიშგება და თანდართული შენიშვნები გარკვევით უნდა დაასათაუროს და გამიჯნოს იმავე დოკუმენტში მოცემული სხვა ინფორმაციისაგან. გარდა ამისა, თვალსაჩინოდ უნდა გამოყოს შემდეგი ინფორმაცია და გაიმეოროს კიდეც, თუ ამის გაკეთება აუცილებელია წარმოდგენილი ინფორმაციის სათანადოდ გასაგებად:
(ა) ანგარიშვალდებული საწარმოს დასახელება და წინა საანგარიშგებო პერიოდის დამთავრების შემდეგ მის სახელწოდებაში მომხდარი ნებისმიერი ცვლილება;
(ბ) ფინანსური ანგარიშგება ერთ საწარმოს ეხება, თუ საწარმოთა ჯგუფს;
(გ) საანგარიშგებო პერიოდის დამთავრების თარიღი და ფინანსური ანგარიშგებით მოცული პერიოდი;
(დ) წარსადგენი ვალუტა, როგორც ეს განსაზღვრულია 30-ე განყოფილებაში - „ოპერაციები უცხოურ ვალუტაში“; და
(ე) ფინანსურ ანგარიშგებაში წარდგენილი თანხების დამრგვალების ხარისხი, თუკი რიცხვები დამრგვალებულია.
საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:
(ა) საწარმოს მუდმივი ადგილსამყოფელი, მისი ორგანიზაციულსამართლებრივი ფორმა, ქვეყანა, სადაც რეგისტრირებულია და იურიდიული მისამართი (ან მისი ფაქტობრივი საქმიანობის ძირითადი ადგილი, თუ იგი განსხვავდება იურიდიული მისამართისგან); და
(ბ) საწარმოს ოპერაციების ხასიათისა და მისი საქმიანობის ძირითადი მიმართულებების აღწერა.
წინამდებარე სტანდარტი არ ეხება სეგმენტური ინფორმაციის წარდგენას, ერთ აქციაზე შემოსავალს, არც შუალედური ფინანსური ანგარიშების წარდგენას მცირე და საშუალო საწარმოებისთვის. იმ შემთხვევაში, თუ საწარმო წარადგენს ამგვარ ინფორმაციას, მან უნდა აღწეროს ამ ინფორმაციის მომზადებისა და წარდგენის საფუძველი.