17.1

ეს განყოფილება ეხება ძირითადი საშუალებების, ასევე ისეთი საინვესტიციო ქონების აღრიცხვას, რომლის რეალური ღირებულების საიმედოდ შეფასება, მიზანშეუწონელი დანახარჯების, ან ძალისხმევის გარეშე, შესაძლებელი არ არის ნებისმიერ დროს. მე-16 განყოფილება – „საინვესტიციო ქონება“ - ეხება ისეთ საინვესტიციო ქონებას, რომლის რეალური ღირებულების საიმედოდ შეფასება შესაძლებელია მიზანშეუწონელი დანახარჯების, ან ძალისხმევის გარეშე.

17.2

ძირითადი საშუალებები არის მატერიალური აქტივები, რომლებიც: (ა) იმყოფება საწარმოს განკარგულებაში და გამოიყენება საქონლის წარმოებაში, საქონლის ან მომსახურების მისაწოდებლად, იჯარით გასაცემად ან ადმინისტრაციული მიზნებისათვის; და (ბ) გათვალისწინებულია ერთ საანგარიშგებო პერიოდზე მეტი ხნით გამოსაყენებლად.

17.3

ძირითადი საშუალებების შემადგენლობაში არ შედის:

(ა) სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობასთან დაკავშირებული ბიოლოგიური აქტივები (იხ. 34-ე განყოფილება – „სპეციალიზებული საქმიანობა“); ან

(ბ) მინერალური რესურსების მოპოვების უფლებები და სასარგებლო წიაღისეულის მარაგი, როგორიცაა ნავთობი, ბუნებრივი გაზი და სხვა მსგავსი არაკვლავწარმოებადი რესურსები.

17.4

საწარმომ უნდა გამოიყენოს 2.27 პუნქტში განსაზღვრული აღიარების კრიტერიუმები იმის დასადგენად, უნდა აღიაროს თუ არა ესა თუ ის ძირითადი საშუალება. მაშასადამე, საწარმომ ძირითადი საშუალებების ღირებულება უნდა აღიაროს აქტივად მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ:

(ა) მოსალოდნელია, რომ საწარმო მომავალში ამ აქტივის გამოყენებით მიიღებს ეკონომიკურ სარგებელს; და

(ბ) საწარმოსათვის შესაძლებელია აქტივის ღირებულების საიმედოდ შეფასება.

17.5

ისეთი ელემენტები, როგორიცაა სათადარიგო ნაწილები, დამხმარე მოწყობილობები და ტექმომსახურებისა და რემონტისთვის განკუთვნილი მოწყობილობები აღიარდება წინამდებარე განყოფილების შესაბამისად, როდესაც ისინი აკმაყოფილებს ძირითადი საშუალების განმარტებას. სხვა შემთხვევაში, კლასიფიცირდება როგორც მარაგი.

17.6

ზოგიერთი ძირითადი საშუალების ელემენტები საჭიროებს რეგულარულ შეცვლას (მაგალითად, შენობის ჭერი). თუ მოსალოდნელია, რომ ამგვარი ელემენტის შეცვლით საწარმო მომავალში მიიღებს დამატებით ეკონომიკურ სარგებელს, მან ძირითადი საშუალების საბალანსო ღირებულებას უნდა დაამატოს შემცვლელი ნაწილის ღირებულება მაშინ, როდესაც დანახარჯები გაიწევა ელემენტის შეცვლაზე. შეცვლილი ნაწილების საბალანსო ღირებულების აღიარება შეწყდება 17.27-17.30 პუნქტების შესაბამისად, იმის მიუხედავად, მათ ცალკე ერიცხებოდა თუ არა ცვეთა. თუ საწარმოსათვის შეუძლებელია შეცვლილი ნაწილის საბალანსო ღირებულების განსაზღვრა, მას ჩანაცვლების ღირებულების გამოყენება შეუძლია საორიენტაციოდ, იმის დასადგენად, როგორი ღირებულება ჰქონდა შეცვლილ ნაწილს შეძენის მომენტში ან მშენებლობის დროს. 17.16 პუნქტის მიხედვით, თუ ძირითადი საშუალების მთავარი კომპონენტებისთვის დამახასიათებელია ეკონომიკური სარგებლის მოხმარების მნიშვნელოვნად განსხვავებული წესი, საწარმომ, ასეთ აქტივთან დაკავშირებით, თავდაპირველად აღიარებული ღირებულება უნდა გაანაწილოს მის მთავარ კომპონენტებზე და თითოეულ ასეთ ნაწილს ცალ-ცალკე დაარიცხოს ცვეთა, მათი სასარგებლო მომსახურების ვადების განმავლობაში.

17.7

ძირითადი საშუალების (მაგალითად, ავტობუსის) უწყვეტი ექსპლუატაციის პირობა შეიძლება იყოს რეგულარულად სრულმასშტაბიანი ტექნიკური შემოწმებების ჩატარება დეფექტების გამოსავლენად, იმის მიუხედავად, ძირითადი საშუალების რომელიმე ნაწილი შეცვლილი იყო თუ არა. როდესაც ასეთი სრულმასშტაბიანი შემოწმება ტარდება, შესაბამისი დანახარჯები აღიარდება ძირითადი საშუალების საბალანსო ღირებულებაში, როგორც შეცვლა, თუ აკმაყოფილებს აღიარების კრიტერიუმებს. ამასთან, შეწყდება წინა სრულმასშტაბიან შემოწმებასთან დაკავშირებული დანახარჯების ნარჩენი საბალანსო ღირებულების აღიარება (სათადარიგო ნაწილებისგან განსხვავებით). ასე უნდა გაკეთდეს ყოველთვის, იმის მიუხედავად, წინა სრულმასშტაბიანი ტექნიკური შემოწმების დანახარჯები ასახული იყო თუ არა ძირითადი საშუალების შეძენის, ან მშენებლობის ოპერაციის ღირებულებაში. თუ აუცილებელია, მომავალი ანალოგიური შემოწმების დანახარჯების წინასწარი შეფასება შეიძლება გამოყენებულ იქნეს როგორც ინდიკატორი იმის დასადგენად, რამდენი იყო მიმდინარე შემოწმების კომპონენტის ღირებულება ძირითადი საშუალების შეძენის ან მშენებლობის მომენტში.

17.8

მიწა და შენობა-ნაგებობები განცალკევებადი აქტივებია, ამიტომ საწარმომ ისინი ცალ-ცალკე უნდა აღრიცხოს მაშინაც კი, თუ ისინი ერთად არის შეძენილი.

17.9

საწარმომ ძირითადი საშუალება თავდაპირველი აღიარებისას უნდა შეაფასოს თვითღირებულებით.

17.10

ძირითადი საშუალების თვითღირებულება მოიცავს ქვემოთ ჩამოთვლილ ყველა ელემენტს:

(ა) მისი ნასყიდობის ფასს, მათ შორის, იურიდიული და საბროკერო მომსახურების ღირებულებას, საიმპორტო საბაჟო გადასახადებსა და შესყიდვის დაუბრუნებად გადასახადებს, ყოველგვარი სავაჭრო ფასდათმობებისა და შეღავათების გარეშე;

(ბ) ნებისმიერ დანახარჯს, რომელიც პირდაპირ დაკავშირებულია აქტივის დანიშნულების ადგილამდე მიტანასა და სამუშაო მდგომარეობაში მოყვანასთან, რაც აუცილებელია აქტივის გამოსაყენებლად ხელმძღვანელობის მიერ დასახული მიზნებისათვის; ეს დანახარჯები შეიძლება მოიცავდეს აქტივისთვის ადგილის მომზადების დანახარჯებს, აქტივის ადგილზე მიტანისა და ჩატვირთვა/გადმოტვირთვის დანახარჯებს, მონტაჟისა და აწყობის დანახარჯებს, ასევე მისი ფუნქციური შესაძლებლობების ტესტირების დანახარჯებს;

(გ) აქტივის დემონტაჟის, ლიკვიდაციისა და ადგილმდებარეობის აღდგენის დანახარჯების თავდაპირველ შეფასებას, რის ვალდებულებასაც საწარმო იღებს შეძენის მომენტში, ან შემდეგში, როდესაც გარკვეული დროის განმავლობაში საწარმო აქტივს იყენებს სხვა მიზნებისთვის, რაც დაკავშირებული არ არის მოცემულ პერიოდში მარაგის წარმოებასთან.

17.11

ძირითადი საშუალებების თვითღირებულებაში არ ჩაირთვება შემდეგი სახის დანახარჯები და საწარმომ ისინი უნდა აღიაროს ხარჯად მათი გაწევისთანავე:

(ა) ახალი სიმძლავრეების ათვისების დანახარჯები;

(ბ) ახალი პროდუქციისა და მომსახურების ათვისების დანახარჯები (მათ შორის, სარეკლამო და სტიმულირების დანახარჯები);

(გ) დანახარჯები, რომლებიც დაკავშირებულია ახალ ადგილზე ან მომხმარებელთა ახალ კატეგორიასთან კომერციული საქმიანობის წარმოებასთან (პერსონალის სწავლების დანახარჯების ჩათვლით);

(დ) ადმინისტრაციული და სხვა საერთო ზედნადები დანახარჯები; და

(ე) ნასესხებ სახსრებთან დაკავშირებული დანახარჯები (იხ. 25-ე განყოფილება – „ნასესხებ სახსრებთან დაკავშირებული დანახარჯები“).

17.12

ძირითადი საშუალებების შექმნასთან ან მოდერნიზაციასთან დაკავშირებულია ზოგიერთი სახის არაარსებითი საქმიანობა, რომელიც აუცილებელი არ არის აქტივის დანიშნულების ადგილზე მისატანად, ან მის სამუშაო მდგომარეობაში მოსაყვანად. ასეთ დამხმარე ოპერაციებთან/საქმიანობასთან დაკავშირებული შემოსავალი და ხარჯები აღიარდება მოგებაში ან ზარალში.

17.13

ძირითადი საშუალების თვითღირებულება განისაზღვრება აღიარების თარიღისთვის გადასახდელი მიმდინარე ფასის ეკვივალენტური ოდენობით. თუ გადახდა გადავადებულია და საკრედიტო პერიოდი აღემატება სტანდარტულ პერიოდს, მაშინ ძირითადი საშუალების თვითღირებულება იქნება ყველანაირი სამომავლო გადასახდელების დღევანდელი ღირებულება.

17.14

ძირითადი საშუალება შეიძლება შეძენილ იქნეს არაფულად აქტივზე ან აქტივებზე, ან ერთდროულად ფულად და არაფულად აქტივებზე გაცვლით. საწარმომ შეძენილი აქტივი უნდა შეაფასოს რეალური ღირებულებით, იმ შემთხვევის გარდა, როდესაც (ა) გაცვლის ოპერაციას არა აქვს კომერციული შინაარსი, ან (ბ) შეუძლებელია როგორც მიღებული, ისე გადაცემული აქტივის რეალური ღირებულების საიმედოდ შეფასება. ასეთ შემთხვევაში, აქტივის თვითღირებულება განისაზღვრება გადაცემული აქტივის საბალანსო ღირებულებით.

17.15

საწარმომ უნდა აირჩიოს 17.15(ა) პუნქტში აღწერილი თვითღირებულების მოდელი, ან 17.15(ბ) პუნქტში აღწერილი გადაფასების მოდელი, როგორც საწარმოს სააღრიცხვო პოლიტიკა და შერჩეული პოლიტიკა გამოიყენოს ძირითადი საშუალებების მთელი კლასის მიმართ. საწარმომ თვითღირებულების მოდელი უნდა გამოიყენოს ისეთი საინვესტიციო ქონების აღრიცხვისთვის, რომლის რეალური ღირებულების საიმედოდ შეფასება შეუძლებელია მიზანშეუწონელი დანახარჯების, ან ძალისხმევის გარეშე. საწარმომ ძირითადი საშუალების ყოველდღიური საექსპლუატაციო მომსახურების დანახარჯები უნდა აღიაროს იმ პერიოდის მოგებაში ან ზარალში, რომლის განმავლობაშიც ეს დანახარჯები იყო გაწეული.

17.15ა

თავდაპირველი აღიარების შემდეგ, საწარმომ ყველა ძირითადი საშუალება უნდა აღრიცხოს მისი თვითღირებულებიდან დაგროვილი ცვეთისა და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის გამოკლების შედეგად მიღებული თანხით.

17.15ბ

ძირითადი საშუალება, რომლის რეალური ღირებულების საიმედოდ შეფასება შესაძლებელია, საწარმომ უნდა ასახოს გადაფასებული ღირებულებით (რაც გადაფასების მომენტისათვის მისი რეალური ღირებულების ტოლი იქნება), შემდგომში დაგროვილი ცვეთისა და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის თანხების გამოკლებით. გადაფასება საკმარისად რეგულარულად უნდა ტარდებოდეს, რათა აქტივის საბალანსო ღირებულება არსებითად არ განსხვავდებოდეს მისი რეალური ღირებულებისაგან საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს. რეალური ღირებულების განსაზღვრის შესახებ მითითებები მოცემულია 11.27–11.32 პუნქტებში. როდესაც ძირითადი საშუალების რომელიმე ობიექტის გადაფასება ხდება, მთლიანად უნდა გადაფასდეს ძირითადი საშუალებების ის კლასი, რომელსაც მოცემული აქტივი მიეკუთვნება.

17.15გ

თუ გადაფასების შედეგად აქტივის საბალანსო ღირებულება იზრდება, ნამეტი უნდა აღიარდეს სხვა სრულ შემოსავალში, დაგროვდეს საკუთარი კაპიტალის განყოფილებაში და ეწოდოს „გადაფასების ნამეტი“. თუმცა, მოგებაში ან ზარალში უნდა აღიარდეს გადაფასებიდან მიღებული ნამეტი თანხა იმ ოდენობით, რომლითაც კომპენსირდება იმავე აქტივთან დაკავშირებით, ადრე მოგებაში ან ზარალში აღიარებული გადაფასებით განპირობებული შემცირების თანხა.

17.15დ

თუ გადაფასების შედეგად აქტივის საბალანსო ღირებულება მცირდება, შემცირების თანხა მოგებაში ან ზარალში უნდა აღიარდეს. თუმცა, სხვა სრულ შემოსავალში უნდა აღიარდეს გადაფასებიდან მიღებული შემცირების თანხა იმ ოდენობით, რა სიდიდის საკრედიტო ნაშთიც არსებობს გადაფასების ნამეტში ამ აქტივთან დაკავშირებით. გადაფასებით განპირობებული შემცირების თანხის ასახვა სხვა სრულ შემოსავალში ამცირებს საკუთარი კაპიტალის განყოფილებაში „გადაფასების ნამეტი“ პოზიციაში დაგროვილ თანხას.

17.16

თუ ძირითადი საშუალების მთავარი კომპონენტებისთვის დამახასიათებელია ეკონომიკური სარგებლის მოხმარების მნიშვნელოვნად განსხვავებული წესი, საწარმომ ასეთ აქტივთან დაკავშირებით თავდაპირველად აღიარებული ღირებულება უნდა გაანაწილოს მის მთავარ კომპონენტებზე და თითოეულ ასეთ ნაწილს ცალ-ცალკე დაარიცხოს ცვეთა, მათი სასარგებლო მომსახურების ვადების განმავლობაში. დანარჩენ აქტივებს ცვეთა მათი სასარგებლო მომსახურების ვადების მიხედვით ისე უნდა დაერიცხოს, როგორც ერთ აქტივს. მიწას გააჩნია განუსაზღვრელი სასარგებლო მომსახურების ვადა და ამიტომ მას არ დაერიცხება ცვეთა, ზოგიერთი გამონაკლისის გარდა, როგორიცაა, მაგალითად კარიერები და ნაგავსაყრელად გამოყენებული ადგილები.

17.17

ყოველი პერიოდის ცვეთის ხარჯი უნდა აღიარდეს მოგებაში ან ზარალში, თუ წინამდებარე სტანდარტის სხვა განყოფილებით არ მოითხოვება ამ დანახარჯის აღიარება რომელიმე აქტივის თვითღირებულებაში. მაგალითად, საწარმოო დანიშნულების ძირითადი საშუალების ცვეთის თანხა ჩაირთვება მარაგის თვითღირებულებაში (იხ. მე-13 განყოფილება - „მარაგები“).

17.18

საწარმომ აქტივის ცვეთადი ღირებულება უნდა გაანაწილოს სისტემატურ საფუძველზე, მისი სასარგებლო მომსახურების ვადის განმავლობაში.

17.19

ისეთი ფაქტორები, როგორიცაა ცვლილება აქტივის გამოყენების წესში, მნიშვნელოვანი გაუთვალისწინებელი ფიზიკური ცვეთა, ტექნოლოგიური მიღწევები და საბაზრო ფასების ცვლილებები, შეიძლება იმის მიმანიშნებელი იყოს, რომ აქტივის ნარჩენი ღირებულება ან მისი სასარგებლო მომსახურების ვადა შეიცვალა უკანასკნელი საანგარიშგებო თარიღის შემდეგ. თუ არსებობს რაიმე მსგავსი ნიშნები, საწარმომ უნდა გადახედოს წინა შეფასებებს და თუ ახლანდელი შეფასებები მნიშვნელოვნად განსხვავდება წინა შეფასებებისგან, უნდა შეცვალოს აქტივის ნარჩენი ღირებულება, ცვეთის მეთოდი ან სასარგებლო მომსახურების ვადა. საწარმომ აქტივის ნარჩენი ღირებულების, ცვეთის მეთოდის ან სასარგებლო მომსახურების ვადის ცვლილება უნდა ასახოს, როგორც სააღრიცხვო შეფასების ცვლილება, 10.15–10.18 პუნქტების მიხედვით.

17.20

აქტივზე ცვეთის დარიცხვა იწყება მაშინ, როდესაც შესაძლებელია მისი გამოყენება, ანუ, როდესაც აქტივი იმყოფება იმ ადგილას და მოყვანილია ისეთ სამუშაო მდგომარეობაში, რომ შესაძლებელია აქტივის ექსპლუატაცია ხელმძღვანელობის მიერ დასახული მიზნების შესაბამისად. აქტივზე ცვეთის დარიცხვა წყდება მას შემდეგ, როდესაც შეწყდება მისი აღიარება. აქტივზე ცვეთის დარიცხვა არ წყდება იმ შემთხვევაში, როდესაც აქტივი მოცდენილია, ან გამოსულია აქტიური მოხმარებიდან, თუ აქტივზე სრულად არ არის დარიცხული ცვეთა. თუმცა, პრაქტიკაში გამოყენებული ცვეთის მეთოდების შესაბამისად, ცვეთის ხარჯი შეიძლება ნული იყოს, თუ აქტივი არ მონაწილეობს წარმოების პროცესში.

17.21

აქტივის სასარგებლო მომსახურების ვადის განსაზღვრისას საწარმომ უნდა გაითვალისწინოს ქვემოთ ჩამოთვლილი ყველა ფაქტორი:

ა) საწარმოს მიერ აქტივის მოსალოდნელი გამოყენების რეჟიმი (დატვირთვა). აქტივის დატვირთვა შეფასდება აქტივის მოსალოდნელი სიმძლავრის ან ფიზიკური მწარმოებლურობის მიხედვით;

(ბ) სავარაუდო ფიზიკური ცვეთა, რაც დამოკიდებულია ისეთ საწარმოო ფაქტორებზე, როგორიცაა ცვლების რაოდენობა, რომლის განმავლობაშიც გამოყენებული იქნება აქტივი და საწარმოს სარემონტო სამუშაოებისა და მიმდინარე ტექმომსახურების გეგმა, ასევე აქტივის შენახვისა და ტექმომსახურების წესი მისი მოცდენის პერიოდში;

(გ) ტექნიკური ან კომერციული მოძველება, რომელიც გამოწვეულია საწარმოო პროცესის ცვლილებით ან გაუმჯობესებით, ან ბაზრის მოთხოვნის ცვლილებით მოცემული აქტივის მეშვეობით წარმოებულ საქონელზე ან მომსახურებაზე;

(დ) აქტივის გამოყენების საკანონმდებლო ან მსგავსი შეზღუდვები, მაგალითად შესაბამისი იჯარის ვადის გასვლა.

17.22

საწარმომ უნდა შეარჩიოს ცვეთის გაანგარიშების ისეთი მეთოდი, რომელიც ასახავს ამ აქტივიდან მოსალოდნელი ეკონომიკური სარგებლის გამოყენების ხასიათს საწარმოს მიერ. ცვეთის დასაშვები მეთოდებია: წრფივი მეთოდი, კლებადი ნაშთის მეთოდი და მეთოდი, რომელიც ეყრდნობა აქტივის მოსალოდნელ გამოყენებას, როგორიცაა წარმოებულ ერთეულთა მეთოდი.

17.23

თუ არსებობს რაიმე ნიშანი იმისა, რომ ბოლო წლიური საანგარიშგებო თარიღის შემდეგ მნიშვნელოვნად შეიცვალა ამა თუ იმ აქტივიდან მოსალოდნელი ეკონომიკური სარგებლის გამოყენების ხასიათი, საწარმომ უნდა გააანალიზოს ცვეთის არსებული მეთოდი და იმ შემთხვევაში, თუ მიმდინარე პერიოდის მოლოდინები განსხვავებულია, საწარმომ უნდა შეცვალოს აქტივის ცვეთის მეთოდი, აქტივის მოხმარების ახალი სტრუქტურის ასახვის მიზნით. აღნიშნული ცვლილება აისახება, როგორც სააღრიცხვო შეფასების ცვლილება, 10.15–10.18 პუნქტების შესაბამისად.

17.24

საწარმომ ყოველი საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს უნდა გამოიყენოს 27-ე განყოფილების – „აქტივების გაუფასურება“ - მოთხოვნები, რათა განსაზღვროს, გაუფასურდა თუ არა ესა თუ ის ძირითადი საშუალება, ან ძირითადი საშუალებების ჯგუფი, ხოლო თუ გაუფასურებულია, როგორ უნდა აღიაროს და შეაფასოს გაუფასურების ზარალი. ამ განყოფილებაში განმარტებულია, როდის და როგორ უნდა გადასინჯოს საწარმომ თავისი აქტივების საბალანსო ღირებულება, როგორ უნდა განსაზღვროს აქტივის ანაზღაურებადი ღირებულება და როდის უნდა აღიაროს ან აღადგინოს (უკუგატარებით) გაუფასურების ზარალი.

17.25

კომპენსაცია, რომელიც საწარმოს მისაღები აქვს მესამე მხარეებისაგან ძირითადი საშუალების დაზიანების, დაკარგვის ან გაცემის შემთხვევაში, უნდა აისახოს იმ პერიოდის მოგებაში ან ზარალში, როდესაც წარმოიშვა კომპენსაციის მიღების მოთხოვნა.

17.26

27.9(ვ) პუნქტში აღნიშნულია, რომ აქტივის საწარმოდან გასვლა იმაზე უფრო ადრე, ვიდრე ეს თავდაპირველად იყო დაგეგმილი, მიანიშნებს ამ აქტივის გაუფასურებაზე. ამიტომ საწარმომ უნდა შეაფასოს აქტივის ანაზღაურებადი ღირებულება, რათა დაადგინოს, გაუფასურებულია თუ არა ეს აქტივი.

17.27

საწარმომ ძირითადი საშუალების აღიარება უნდა შეწყვიტოს: (ა) გაყიდვის/გასვლის შემთხვევაში; ან (ბ) როდესაც მისი გამოყენებიდან ან გაყიდვიდან არანაირი ეკონომიკური სარგებლის მიღება აღარ არის მოსალოდნელი.

17.28

საწარმომ ძირითადი საშუალების აღიარების შეწყვეტის შედეგად წარმოქმნილი შემოსულობა ან ზარალი უნდა ასახოს იმ პერიოდის მოგებაში ან ზარალში, როდესაც მისი აღიარება შეწყდა (გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც წინამდებარე სტანდარტის მე-20 განყოფილება – „იჯარა“ - მოითხოვს განსხვავებული მიდგომის გამოყენებას, აქტივის უკუიჯარის პირობით გაყიდვის შემთხვევაში). საწარმომ ასეთი სახის შემოსულობას არ უნდა მიანიჭოს ამონაგების კლასიფიკაცია.

17.29

აქტივის გასვლის თარიღის დასადგენად საწარმომ უნდა გამოიყენოს საქონლის გაყიდვიდან მიღებული ამონაგების აღიარებისთვის დადგენილი კრიტერიუმები, რომლებიც ჩამოყალიბებულია 23-ე განყოფილებაში - „ამონაგები“. მე-20 განყოფილება ეხება აქტივის გასვლას უკუიჯარის პირობით გაყიდვის გზით.

17.30

საწარმომ ძირითადი საშუალების აღიარების შეწყვეტის შედეგად წარმოქმნილი შემოსულობა ან ზარალი უნდა განსაზღვროს, როგორც სხვაობა ძირითადი საშუალების გასვლის შედეგად წარმოქმნილ წმინდა შემოსულობასა (თუ ასეთი არსებობს) და მის საბალანსო ღირებულებას შორის.

17.31

საწარმომ ძირითადი საშუალებების თითოეული კლასისთვის, რომელიც განსაზღვრა 4.11(ა) ქვეპუნქტის შესაბამისად და ასევე ცალკე საინვესტიციო ქონებისთვის, რომელიც ასახულია თვითღირებულებიდან დაგროვილი ცვეთისა და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის გამოკლებით, უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:

(ა) პირვანდელი ღირებულების განსაზღვრისთვის გამოყენებული შეფასების საფუძველი;

(ბ) გამოყენებული ცვეთის მეთოდები;

(გ) სასარგებლო მომსახურების ვადები ან გამოყენებული ცვეთის ნორმები;

(დ) პირვანდელი ღირებულება და დაგროვილი ცვეთა (დაგროვილ გაუფასურების ზარალთან ერთად) საანგარიშგებო პერიოდის დასაწყისისა და ბოლოსათვის; და

(ე) საანგარიშგებო პერიოდის საწყისი და საბოლოო საბალანსო ღირებულებების შეჯერება, სადაც ცალ-ცალკე იქნება ნაჩვენები:

(i) შემოსვლა;

(ii) გასვლა;

(iii) შეძენა საწარმოთა გაერთიანების გზით;

(iv) გადაფასებით გამოწვეული ღირებულების მატება ან კლება, 17.15(ბ) - 17.15(დ) პუნქტების შესაბამისად, ასევე გაუფასურებით განპირობებული ღირებულების მატება ან კლება, რომელიც აღიარებული ან აღდგენილია სხვა სრულ შემოსავალში, 27-ე განყოფილების შესაბამისად;

(v) ამა თუ იმ ქონების საინვესტიციო ქონების კატეგორიაში გადატანა, ან პირუკუ, რომელიც აღიარებულია რეალური ღირებულებით, მოგებაში ან ზარალში ასახვით (იხ. პუნქტი 16.8);

(vi) გაუფასურების ზარალი, რომელიც აღიარებული ან აღდგენილია მოგებაში ან ზარალში, 27-ე განყოფილების შესაბამისად;

(vii) ცვეთა; და

(viii) სხვა ცვლილებები.

ამგვარი შეჯერების წარმოდგენა საწარმოს არ ევალება წინა პერიოდებისთვის.

17.32

გარდა ზემოაღნიშნულისა, ასევე უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:

ა) ძირითადი საშუალებების საკუთრების უფლებაზე შეზღუდვების არსებობის ფაქტები და ამ ძირითადი საშუალებების საბალანსო ღირებულებები, ასევე ვალდებულებების უზრუნველსაყოფად დაგირავებული ძირითადი საშუალებების არსებობის ფაქტები და მათი საბალანსო ღირებულებები;

(ბ) სახელშეკრულებო ვალდებულებების თანხა, რომლებიც ეხება ძირითადი საშუალებების შეძენას; და

(გ) თუ საწარმოს აქვს საინვესტიციო ქონება, რომლის რეალური ღირებულების საიმედოდ შეფასება შეუძლებელია მიზანშეუწონელი დანახარჯების, ან ძალისხმევის გარეშე, მან უნდა გაამჟღავნოს თავად ეს ფაქტი და ასევე მიზეზები, რის გამოც მოცემული საინვესტიციო ქონების რეალური ღირებულების შეფასებას სჭირდება მიზანშეუწონელი დანახარჯები ან ძალისხმევა.

17.33

როდესაც ძირითადი საშუალებები ასახულია გადაფასებული ღირებულებით, უნდა გამჟღავნდეს შემდეგი ინფორმაცია:

(ა) გადაფასების თარიღი;

(ბ) მოწვეული იყო თუ არა დამოუკიდებელი შემფასებელი;

(გ) მეთოდები და მნიშვნელოვანი დაშვებები, რომლებიც გამოყენებული იყო ამ ძირითადი საშუალებების რეალური ღირებულების შესაფასებლად;

(დ) ძირითადი საშუალებების თითოეული გადაფასებული კლასისთვის საბალანსო ღირებულება, რომელიც აღიარდებოდა იმ შემთხვევაში, თუ ეს აქტივები აისახებოდა თვითღირებულების მოდელით; და

(ე) გადაფასებით მიღებული ნამეტი თანხა, პერიოდის განმავლობაში მომხდარი ცვლილებისა და აქციონერებზე ამ ნაშთის განაწილებასთან დაკავშირებული ნებისმიერი შეზღუდვის მითითებით.