12.1

მე-11 განყოფილება და მე-12 განყოფილება - „სხვა ფინანსურ ინსტრუმენტებთან დაკავშირებული საკითხები“ – ორივე ეხება ფინანსური ინსტრუმენტების (ფინანსური აქტივები და ფინანსური ვალდებულებები) აღიარებას, აღიარების შეწყვეტას, შეფასებასა და განმარტებით შენიშვნებში მათ შესახებ ინფორმაციის გამჟღავნებას. მე-11 განყოფილება ეხება ძირითად ფინანსურ ინსტრუმენტებს და შესაფერისია ყველა საწარმოსთვის. მე-12 განყოფილება ეხება სხვა, უფრო რთულ ფინანსურ ინსტრუმენტებსა და ოპერაციებს. იმ შემთხვევაში, თუ საწარმოს გააჩნია მხოლოდ ძირითად ფინანსურ ინსტრუმენტებთან დაკავშირებული ოპერაციები, იგი არ გამოიყენებს მე-12 განყოფილებას. თუმცა, საწარმომ ამ შემთხვევაშიც უნდა განიხილოს მე-12 განყოფილების მოქმედების სფერო, რათა დარწმუნდეს, რომ ამ განყოფილების მოქმედების სფეროში მისი ოპერაციები არ ხვდება

12.2

საწარმომ უნდა განსაზღვროს, რომელ მიდგომას აირჩევს თავისი ყველა ფინანსური ინსტრუმენტის აღრიცხვისთვის:

(ა) მე-11 და მე-12 განყოფილებების მოთხოვნების შესრულება სრულად; ან

(ბ) აღიარებისა და შეფასების მოთხოვნების შესრულება ბასს 39- ის - „ფინანსური ინსტრუმენტები: აღიარება და შეფასება“ - მიხედვით, ხოლო განმარტებითი შენიშვნებში გასამჟღავნებელი ინფორმაციის შესახებ მოთხოვნების შესრულება - წინამდებარე სტანდარტის მე-11 და მე-12 განყოფილებების მიხედვით.

საწარმოს მიერ (ა) ან (ბ) ვარიანტის არჩევა წარმოადგენს სააღრიცხვო პოლიტიკის შერჩევას. 10.8–10.14 პუნქტებში მოცემულია მოთხოვნები, რომელთა მიხედვითაც განისაზღვრება, როდის არის მართებული სააღრიცხვო პოლიტიკის შეცვლა, როგორ უნდა აისახოს ეს ცვლილება და რა ინფორმაცია უნდა გაამჟღავნოს საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში სააღრიცხვო პოლიტიკის შეცვლასთან დაკავშირებით.

12.3

მე-12 განყოფილება ეხება ყველა ფინანსურ ინსტრუმენტს, გარდა:

(ა) მე-11 განყოფილების მოქმედების სფეროში მოქცეული ფინანსური ინსტრუმენტებისა;

(ბ) შვილობილ საწარმოებში, მეკავშირე საწარმოებსა და ერთობლივ საქმიანობაში განხორციელებული ინვესტიციებისა, რომელთა აღრიცხვაც წარმოებს წინამდებარე სტანდარტის შემდეგი განყოფილებების მიხედვით: მე-9 განყოფილება – „კონსოლიდირებული და ინდივიდუალური ფინანსური ანგარიშგება“, მე-14 განყოფილება – „ინვესტიციები მეკავშირე საწარმოებში“, ან მე-15 განყოფილება – „ინვესტიციები ერთობლივ საქმიანობაში“;

(გ) დამქირავებლის უფლებებისა და ვალდებულებებისა, რომლებსაც ითვალისწინებს დაქირავებულ პირთა გასამრჯელოების პროგრამები (იხ. 28-ე განყოფილება - „დაქირავებულ პირთა გასამრჯელოები“);

(დ) სადაზღვევო ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული უფლებებისა, ისეთი შემთხვევების გარდა, როდესაც სადაზღვევო ხელშეკრულებამ, ხელშეკრულების პირობებიდან გამომდინარე, შეიძლება ზარალი მოუტანოს რომელიმე მხარეს და ეს პირობები დაკავშირებული არ არის: (i) დაზღვეული რისკის ცვლილებებთან; (ii) სავალუტო კურსის ცვლილებებთან; ან (ii) რომელიმე მხარის მიერ სახელშეკრულებო ვალდებულებების შეუსრულებლობასთან;

(ე) ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტებისა, რომლებიც აკმაყოფილებს საწარმოს საკუთარი კაპიტალის განმარტებას, მათ შორის საწარმოს მიერ გამოშვებული რთული ფინანსური ინსტრუმენტების წილობრივი კომპონენტებისა (იხ. 22-ე განყოფილება - „ვალდებულებები და საკუთარი კაპიტალი“ );

(ვ) იჯარისა (რომელიც განეკუთვნება მე-20 განყოფილების - „იჯარა“ - მოქმედების სფეროს). მაშასადამე, მე-12 განყოფილება ეხება ისეთ იჯარას, რომელსაც, ხელშეკრულების პირობებიდან გამომდინარე, შეუძლია ზარალის მოტანა მეიჯარის ან მოიჯარისთვის და ეს პირობები დაკავშირებული არ არის:

(i) საიჯარო აქტივის ფასის ცვლილებებთან;

(ii) სავალუტო კურსის ცვლილებებთან;

(iii) საიჯარო გადასახდელების ცვლილებებთან, რასაც განაპირობებს საბაზრო საპროცენტო განაკვეთების ცვალებადობა; ან

(iv) რომელიმე მხარის მიერ სახელშეკრულებო ვალდებულებების შეუსრულებლობასთან;

(ზ) საწარმოთა გაერთიანების დროს პირობითი კომპენსაციის გადახდის ხელშეკრულებებისა (იხ. მე-19 განყოფილება - „საწარმოთა გაერთიანება და გუდვილი“). ეს განთავისუფლება ეხება მხოლოდ მყიდველ საწარმოს;

(თ) ფინანსური ინსტრუმენტებისა, ხელშეკრულებებისა და აქციებზე დაფუძნებული გადახდის ოპერაციებიდან წარმოქმნილი ვალდებულებებისა, რომლებიც რეგულირდება 26-ე განყოფილებით - „აქციებზე დაფუძნებული გადახდა;

(ი) მესამე მხარის მიერ ასანაზღაურებელი აქტივებისა, რომლებიც აისახება 21-ე განყოფილების - „ანარიცხები, პირობითი ვალდებულებე

12.4

ხელშეკრულებების უმეტესობა, რომლებიც ეხება არაფინანსური მუხლების ყიდვა-გაყიდვას, როგორიცაა, მაგალითად საბირჟო საქონელი, მარაგი ან ძირითადი საშუალებები, არ განეკუთვნება ამ განყოფილების მოქმედების სფეროს, რადგან ისინი არ წარმოადგენს ფინანსურ ინსტრუმენტებს. თუმცა, წინამდებარე განყოფილება ეხება ყველა ხელშეკრულებას, რომელიც მყიდველს ან გამყიდველს ისეთი რისკების ქვეშ აყენებს, რომლებიც არ ახასიათებს არაფინანსური მუხლების ყიდვა-გაყიდვის ტიპურ ხელშეკრულებებს.

მაგალითად, წინამდებარე განყოფილება ეხება ისეთ ხელშეკრულებებს, რომლებსაც, ხელშეკრულების პირობებიდან გამომდინარე, შეუძლია ზარალის მოტანა მყიდველის ან გამყიდველისთვის და ეს პირობები დაკავშირებული არ არის არაფინანსური მუხლის ფასის ცვლილებებთან, სავალუტო კურსის ცვლილებებთან ან რომელიმე მხარის მიერ სახელშეკრულებო ვალდებულებების შეუსრულებლობასთან.

12.5

12.4 პუნქტში აღწერილი ხელშეკრულებების გარდა, ეს განყოფილება ეხება არაფინანსური მუხლების ყიდვა-გაყიდვის ისეთ ხელშეკრულებებსაც, რომლებიც შეიძლება დაიფაროს წმინდა ფულადი სახსრებით ანგარიშსწორებით, ან სხვა ფინანსური ინსტრუმენტის მეშვეობით, ან ფინანსური ინსტრუმენტების ურთიერთგაცვლით იმგვარად, თითქოს ეს ხელშეკრულებები ფინანსური ინსტრუმენტები იყოს, შემდეგი გამონაკლისების გათვალისწინებით: ხელშეკრულებები, რომლებიც გაფორმებული იყო არაფინანსური მუხლების მიღების ან მიწოდების მიზნით, შესყიდვებზე, გაყიდვებზე ან მოხმარებაზე საწარმოს მოსალოდნელი მოთხოვნილებების შესაბამისად და ისევ შენარჩუნებულია, არ წარმოადგენს ფინანსურ ინსტრუმენტს წინამდებარე განყოფილების მიზნებისთვის

12.6

საწარმო მხოლოდ იმ შემთხვევაში აღიარებს ფინანსურ აქტივს ან ფინანსურ ვალდებულებას, თუ საწარმო ხდება ინსტრუმენტის სახელშეკრულებო პირობების მონაწილე.

12.7

საწარმომ ფინანსური აქტივი ან ფინანსური ვალდებულება თავდაპირველი აღიარებისას უნდა შეაფასოს რეალური ღირებულებით, რომელიც, ჩვეულებრივ, წარმოადგენს ოპერაციის (გარიგების) ფასს.

12.8

ყოველი საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს, საწარმომ მე-12 განყოფილების მოქმედების სფეროში მოქცეული ყველა ფინანსური ინსტრუმენტი უნდა შეაფასოს რეალური ღირებულებით და რეალური ღირებულების ცვლილებები აღიაროს მოგებაში ან ზარალში, გარდა:

(ა) საწარმოს მიერ კლასიფიცირებული ჰეჯირების ურთიერთობის შემადგენელი ჰეჯირების ინსტრუმენტების რეალური ღირებულების ზოგიერთი ცვლილებისა, რომლის აღიარებაც მოითხოვება სხვა სრულ შემოსავალში 12.23 პუნქტის შესაბამისად; და

(ბ) წილობრივი ინსტრუმენტებისა, რომლებიც არ იყიდება საჯაროდ და რომელთა რეალური ღირებულების საიმედოდ შეფასება სხვა მხრივ შეუძლებელია მიზანშეუწონელი დანახარჯების, ან ძალისხმევის გარეშე, ასევე ხელშეკრულებებისა, რომლებიც ამგვარ ინსტრუმენტებთანაა დაკავშირებული და მათი შესრულება გამოიწვევს ამ ინსტრუმენტების მიწოდებას, რომლებიც უნდა შეფასდეს თვითღირებულებიდან გაუფასურების ზარალის გამოკლების შედეგად მიღებული თანხით.

12.9

თუ მიზანშეუწონელი დანახარჯების, ან ძალისხმევის გარეშე შესაძლებელი აღარ არის რეალური ღირებულების საიმედოდ შეფასება ისეთი წილობრივი ინსტრუმენტის, რომელიც არ იყიდება საჯაროდ, მაგრამ შეფასებულია რეალური ღირებულებით, მოგებაში ან ზარალში ასახვით, ან ხელშეკრულების, რომელიც ამ ინსტრუმენტთანაა დაკავშირებული და მისი შესრულება გამოიწვევს ამგვარი ინსტრუმენტების მიწოდებას, მაშინ მოცემული წილობრივი ინსტრუმენტის თვითღირებულებად მიიჩნევა იმ უკანასკნელი თარიღის რეალური ღირებულება, როდესაც შესაძლებელი იყო წილობრივი ინსტრუმენტის რეალური ღირებულების საიმედოდ შეფასება, მიზანშეუწონელი დანახარჯების, ან ძალისხმევის გარეშე. საწარმომ ასეთი ფინანსური ინსტრუმენტები უნდა შეაფასოს ზემოაღნიშნული თვითღირებულებით, გაუფასურების თანხის გამოკლებით მანამ, სანამ მისი რეალური ღირებულების საიმედო შეფასების განსაზღვრა ისევ არ გახდება შესაძლებელი, მიზანშეუწონელი დანახარჯების, ან ძალისხმევის გარეშე.

12.10

საწარმომ უნდა იხელმძღვანელოს 11.27–11.32 პუნქტებში მოცემული მითითებით, როდესაც რეალურ ღირებულებას აფასებს მე-11 და მე-12 განყოფილების შესაბამისად.

12.11

მოთხოვნისთანავე გადასახდელი ფინანსური ვალდებულების რეალური ღირებულება არ უნდა იყოს ნაკლები მოთხოვნისას ფაქტობრივად გადასახდელ თანხაზე, რომელიც დისკონტირებული იქნება იმ თარიღით, როდესაც თანხის გადახდის მოთხოვნის წარმოშობა პირველად არის შესაძლებელი.

12.12

საწარმომ გარიგების დანახარჯები არ უნდა გაითვალისწინოს ისეთი ფინანსური აქტივებისა და ვალდებულებების თავდაპირველ შეფასებაში, რომელთა შემდგომი შეფასება მოხდება რეალური ღირებულებით, მოგებაში ან ზარალში ასახვით. თუ აქტივის შესაძენად გადასახდელი თანხა გადავადებულია, ან ფინანსდება არასაბაზრო საპროცენტო განაკვეთით, საწარმომ ასეთი აქტივი თავდაპირველად უნდა შეაფასოს მომავალი გადასახდელების დღევანდელი ღირებულებით, რომელიც დისკონტირებულია საბაზრო საპროცენტო განაკვეთით.

12.13

საწარმომ უნდა იხელმძღვანელოს 11.21–11.26 პუნქტებში მოცემული მითითებებით გაუფასურების შესახებ ისეთი ფინანსური აქტივების გაუფასურების აღრიცხვისას, რომლებიც წინამდებარე განყოფილების შესაბამისად თვითღირებულებიდან გაუფასურების ზარალის გამოკლების შედეგად მიღებული თანხით აისახება.

12.14

საწარმომ 11.33–11.38 პუნქტებში განსაზღვრული მოთხოვნები უნდა გამოიყენოს იმ ფინანსური აქტივებისა და ფინანსური ვალდებულებების აღიარების შეწყვეტისთვის, რომლებსაც ეხება წინამდებარე განყოფილება.

12.15

იმ შემთხვევაში, თუ დადგენილი კრიტერიუმები დაკმაყოფილებულია, საწარმოს შეუძლია ჰეჯირების ინსტრუმენტსა და ჰეჯირებულ მუხლს შორის ურთიერთობა იმგვარად ჩამოაყალიბოს, რომ ჰეჯირების გარიგებამ დააკმაყოფილოს ჰეჯირების აღრიცხვის მოთხოვნები. ჰეჯირების აღრიცხვის დროს ნებადართულია, რომ ჰეჯირების ინსტრუმენტთან და ჰეჯირებულ მუხლთან დაკავშირებული მოგება ან ზარალი ერთდროულად აღირიცხოს მოგებაში ან ზარალში.

12.16

იმისათვის, რომ საწარმოს ჰეჯირების აღრიცხვის უფლება ჰქონდეს, მან უნდა დააკმაყოფილოს ყველა შემდეგი პირობა: (ა) ჰეჯირების გარიგების ჩამოყალიბება და დოკუმენტურად გაფორმება იმგვარად უნდა მოხდეს, რომ ჰეჯირებული რისკი, ჰეჯირებული მუხლი და ჰეჯირების ინსტრუმენტი მკაფიოდ იყოს განსაზღვრული, ხოლო ჰეჯირებული მუხლის რისკი იყოს ჰეჯირების ინსტრუმენტით ჰეჯირებულ რისკი; (ბ) ჰეჯირებული რისკი არის ერთ-ერთი იმ რისკებიდან, რომლებიც განსაზღვრულია 12.17 პუნქტში; (გ) ჰეჯირების ინსტრუმენტი აკმაყოფილებს 12.18 პუნქტით განსაზღვრულ პირობებს; (დ) საწარმო ვარაუდობს, რომ ჰეჯირების ინსტრუმენტი მაღალეფექტური იქნება ჰეჯირებული რისკის გასანეიტრალებლად (დასაზღვევად). ჰეჯირების ეფექტურობა არის ჰეჯირებული მუხლის რეალური ღირებულების, ან ფულადი ნაკადების ცვლილების (რაც დაკავშირებულია ჰეჯირებულ რისკთან) ხარისხი, რომლის გადაფარვაც ხდება ჰეჯირების ინსტრუმენტის რეალური ღირებულების ან ფულადი ნაკადების ცვლილებით.

12.17

წინამდებარე სტანდარტი ჰეჯირების აღრიცხვის უფლებას იძლევა მხოლოდ შემდეგი რისკების ჰეჯირებისას: (ა) ამორტიზებული ღირებულებით შეფასებული სავალო ინსტრუმენტის საპროცენტო განაკვეთთან დაკავშირებული რისკი;

(ბ) მყარ ვალდებულებასთან, ან მაღალი ალბათობით მოსალოდნელ პროგნოზირებულ გარიგებასთან დაკავშირებული სავალუტო რისკი, ან საპროცენტო განაკვეთის რისკი;

(გ) საწარმოს მფლობელობაში არსებულ საბირჟო საქონლის ფასთან დაკავშირებული რისკი, ან საბირჟო საქონლის ყიდვის, ან გაყიდვის მყარ ვალდებულებასთან, ან მაღალი ალბათობით მოსალოდნელ პროგნოზირებულ გარიგებასთან დაკავშირებული საბირჟო საქონლის ფასის რისკი; და

(დ) უცხოურ ქვედანაყოფში განხორციელებულ ნეტო ინვესტიციასთან დაკავშირებული სავალუტო რისკი.

ამორტიზებული ღირებულებით შეფასებულ სავალო ინსტრუმენტებთან დაკავშირებული სავალუტო რისკი შეტანილი არ არის ამ სიაში, რადგან, ამ შემთხვევაში, ჰეჯირების აღრიცხვას არ ექნება მნიშვნელოვანი გავლენა ფინანსურ ანგარიშგებაზე. ძირითადი ანგარიშები, თამასუქები, სასესხო მოთხოვნები და ვალდებულებები, ჩვეულებრივ, შეფასებულია ამორტიზებული ღირებულებით (იხ. პუნქტი 11.5(დ)), რომელიც ასევე მოიცავს უცხოურ ვალუტაში გამოსახულ ვალდებულებებსაც. 30.10 პუნქტის მიხედვით, ვალდებულების საბალანსო ღირებულების ნებისმიერი ცვლილება, რომელიც გამოწვეულია სავალუტო კურსის ცვლილებით, უნდა აღიარდეს მოგებაში ან ზარალში. აქედან გამომდინარე, ჰეჯირების ინსტრუმენტის რეალური ღირებულებისა (სავალუტო სვოპი) და ვალდებულების საბალანსო ღირებულების ცვლილება, რომელიც გამოწვეულია სავალუტო კურსის ცვლილებით, უნდა აღიარდეს მოგებაში ან ზარალში და მოხდეს მათი ურთიერთგადაფარვა, გარდა იმ თანხისა, რომელიც გამოწვეულია სპოტ კურსსა (რომლითაც შეფასებულია ვალდებულება) და ფორვარდულ კურსს (რომლითაც შეფასებულია სვოპი) შორის სხვაობით.

12.18

ეს სტანდარტი ჰეჯირების აღრიცხვის უფლებას იძლევა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც ჰეჯირების ინსტრუმენტი აკმაყოფილებს ყველა შემდეგ ვადასა და პირობას:

(ა) იგი წარმოადგენს საპროცენტო განაკვეთის სვოპს, სავალუტო სვოპს, ვალუტის გაცვლის ფორვარდულ ხელშეკრულებას, ან საბირჟო საქონლის გაცვლის ფორვარდულ ხელშეკრულებას, რომელიც მოსალოდნელია, რომ მაღალეფექტური იქნება იმ რისკის გადაფარვის მხრივ, რომელიც აღწერილია 12.17 პუნქტში და კლასიფიცირებულია, როგორც ჰეჯირებული რისკი;

(ბ) ჰეჯირების გარიგებაში ჩართულია ანგარიშვალდებული საწარმოსთვის (ე.ი მისი ჯგუფის, სეგმენტის ან ინდივიდუალური საწარმოსთვის, რომელსაც ეხება ანგარიშგება) გარე მხარე;

(გ) მისი პირობითი (თეორიული) ღირებულება ტოლია ჰეჯირებული მუხლის ძირი თანხის ან პირობითი ღირებულების;

(დ) მას გააჩნია განსაზღვრული დაფარვის თარიღი, რომელიც არ უნდა იყოს უფრო გვიანი თარიღი, ვიდრე:

(i) ჰეჯირებული ფინანსური ინსტრუმენტის დაფარვის თარიღი;

(ii) საბირჟო საქონლის ყიდვის ან გაყიდვის ვალდებულების მოსალოდნელი დაფარვის თარიღი; ან

(iii) უცხოური ვალუტის ან საბირჟო საქონლის შესახებ მაღალი ალბათობით მოსალოდნელი პროგნოზირებული გარიგების წარმოშობის თარიღი, რომელიც ჰეჯირდება.

(ე) მას არ გააჩნია საავანსო გადახდების, ვადაზე ადრე შეწყვეტის ან ვადის გაგრძელების მახასიათებლები.

12.19

თუ 12.16 პუნქტის პირობები დაკმაყოფილებულია და ჰეჯირებული რისკი წარმოადგენს ამორტიზებული ღირებულებით შეფასებული სავალო ინსტრუმენტის ფიქსირებული საპროცენტო განაკვეთის რისკს, ან საწარმოს მიერ ფლობილ საბირჟო საქონელთან დაკავშირებულ ფასის რისკს, მაშინ საწარმომ:

(ა) უნდა აღიაროს ჰეჯირების ინსტრუმენტი, როგორც აქტივი, ან როგორც ვალდებულება, ხოლო ჰეჯირების ინსტრუმენტის რეალური ღირებულების ცვლილებები აღიაროს მოგებაში ან ზარალში; და

(ბ) ჰეჯირებულ რისკთან დაკავშირებული ჰეჯირებული მუხლის რეალური ღირებულების ცვლილებები აღიაროს მოგებაში ან ზარალში და ასახოს, როგორც ჰეჯირებული მუხლის საბალანსო ღირებულების კორექტირება.

12.20

თუ ჰეჯირებული რისკი არის ამორტიზებული ღირებულებით შეფასებული სავალო ინსტრუმენტის ფიქსირებული საპროცენტო განაკვეთის რისკი, საწარმომ საპროცენტო განაკვეთის სვოპთან (რომელიც წარმოადგენს ჰეჯირების ინსტრუმენტს) დაკავშირებული პერიოდული ანგარიშსწორებები წმინდა ფულადი სახსრებით, უნდა აღიაროს იმ პერიოდის მოგებაში ან ზარალში, როდესაც განხორციელდა ანგარიშსწორება.

12.21

საწარმომ 12.19 პუნქტით გათვალისწინებული ჰეჯირების აღრიცხვა უნდა შეწყვიტოს, თუ:

(ა) ჰეჯირების ინსტრუმენტს ვადა გაუვიდა, ან გარიგება შეწყდა, ან ინსტრუმენტი გაიყიდა;

(ბ) ჰეჯირება უკვე აღარ აკმაყოფილებს 12.16 პუნქტით გათვალისწინებულ ჰეჯირების აღრიცხვის კრიტერიუმებს; ან

(გ) საწარმო აუქმებს ამ კლასიფიკაციას.

12.22

თუ შეწყდა ჰეჯირების აღრიცხვა და ჰეჯირებული მუხლი წარმოადგენს ამორტიზებული ღირებულებით შეფასებულ აქტივს ან ვალდებულებას, რომლის აღიარება ჯერ არ შეწყვეტილა, ნებისმიერი შემოსულობა ან ზარალი, რომელიც აღიარებულია, როგორც ჰეჯირებული მუხლის საბალანსო ღირებულების კორექტირება, უნდა ჩამოიწეროს მოგებაში ან ზარალში ეფექტური საპროცენტო განაკვეთის მეთოდით, ჰეჯირებული მუხლის დარჩენილი ვადის განმავლობაში.

12.23

თუ 12.16 პუნქტში აღწერილი პირობები დაკმაყოფილებულია და ჰეჯირებული რისკი წარმოადგენს:

(ა) ამორტიზებული ღირებულებით შეფასებული სავალო ინსტრუმენტის ცვალებადი საპროცენტო განაკვეთის რისკს;

(ბ) მყარ ვალდებულებასთან, ან მაღალი ალბათობით მოსალოდნელ პროგნოზირებულ გარიგებასთან დაკავშირებულ სავალუტო რისკს;

(გ) საბირჟო საქონლის ყიდვის, ან გაყიდვის მყარ ვალდებულებასთან, ან მაღალი ალბათობით მოსალოდნელ პროგნოზირებულ გარიგებასთან დაკავშირებული საბირჟო საქონლის ფასის რისკს; ან

(დ) უცხოურ ქვედანაყოფში განხორციელებულ ნეტო ინვესტიციასთან დაკავშირებულ სავალუტო რისკს,

მაშინ საწარმომ სხვა სრულ შემოსავალში უნდა ასახოს ჰეჯირების ინსტრუმენტის რეალური ღირებულების ცვლილების ის ნაწილი, რომელიც მონაწილეობდა ჰეჯირებული მუხლის რეალური ღირებულების ან ამ მუხლიდან მოსალოდნელი ფულადი ნაკადების ცვლილების გადაფარვაში. ყოველ საანგარიშგებო პერიოდში საწარმომ მოგებაში ან ზარალში უნდა ასახოს ჰეჯირების ინსტრუმენტის რეალური ღირებულების მთლიანი ცვლილების ნებისმიერი მეტობა (აბსოლუტურ სიდიდეში), ჰეჯირებულ მუხლთან დაკავშირებული მოსალოდნელი ფულადი ნაკადების რეალური ღირებულების მთლიან ცვლილებასთან მიმართებით, რაც დაფიქსირდა ჰეჯირების დაწყების შემდეგ (ზოგჯერ უწოდებენ არაეფექტურ ჰეჯირებას). ჰეჯირებიდან მიღებული შემოსულობა ან ზარალი, რომელიც სხვა სრულ შემოსავალშია აღიარებული, საწარმომ უნდა გადაიტანოს მოგებაში ან ზარალში მაშინ, როდესაც ჰეჯირებული მუხლი აღიარდება მოგებაში ან ზარალში, როგორც ამას ითვალისწინებს 12.25 პუნქტი. თუმცა, დაუშვებელია სხვა სრულ შემოსავალში აღიარებული, უცხოურ ქვედანაყოფში განხორციელებულ ნეტო ინვესტიციის ჰეჯირებასთან დაკავშირებული საკურსო სხვაობების დაგროვილი თანხის გადატანა მოგებაში ან ზარალში, უცხოური ქვედანაყოფის გასვლისას, ან ნაწილობრივ გასვლისას.

12.24

თუ ჰეჯირებული რისკი წარმოადგენს ამორტიზებული ღირებულებით შეფასებული სავალო ინსტრუმენტის ცვალებადი საპროცენტო განაკვეთის რისკს, საწარმომ შემდგომში საპროცენტო განაკვეთის სვოპთან (რომელიც წარმოადგენს ჰეჯირების ინსტრუმენტს) დაკავშირებული პერიოდული ანგარიშსწორებები წმინდა ფულადი სახსრებით, უნდა აღიაროს იმ პერიოდის მოგებაში ან ზარალში, როდესაც განხორციელდა ანგარიშსწორება.

12.25

საწარმომ 12.23 პუნქტით გათვალისწინებული ჰეჯირების აღრიცხვა უნდა შეწყვიტოს პერსპექტიულად, თუ: (ა) ჰეჯირების ინსტრუმენტს ვადა გაუვიდა, ან გარიგება შეწყდა, ან ინსტრუმენტი გაიყიდა; (ბ) ჰეჯირება უკვე აღარ აკმაყოფილებს 12.16 პუნქტით გათვალისწინებულ ჰეჯირების აღრიცხვის კრიტერიუმებს; (გ) პროგნოზირებული გარიგების ჰეჯირებისას, მაღალი ალბათობით უკვე აღარ არის მოსალოდნელი, რომ პროგნოზირებული გარიგება შედგება; ან (დ) საწარმო აუქმებს ამ კლასიფიკაციას. თუ აღარ არის მოსალოდნელი, რომ პროგნოზირებული გარიგება შედგება, ან ამორტიზებული ღირებულებით შეფასებული ჰეჯირებული სავალო ინსტრუმენტის აღიარება შეწყდა, ჰეჯირების ინსტრუმენტთან დაკავშირებული ნებისმიერი შემოსულობა ან ზარალი, რომელიც აღიარებული იყო სხვა სრული შემოსავლის შემადგენლობაში, საწარმომ უნდა გადაიტანოს მოგებაში, ან ზარალში.

12.26

საწარმომ, რომელიც წინამდებარე განყოფილების მოთხოვნებს იყენებს, განმარტებით შენიშვნებში სრულად უნდა გაამჟღავნოს მე11 განყოფილებაში განსაზღვრული ინფორმაცია და ამ ინფორმაციაში გაითვალისწინოს ფინანსური ინსტრუმენტები, რომლებიც მიეკუთვნება როგორც მე-12 განყოფილების, ასევე მე-11 განყოფილების მოქმედების სფეროებს. ამასთან, თუ საწარმო იყენებს ჰეჯირების აღრიცხვას, მან დამატებით უნდა წარმოადგინოს 12.27- 12.29 პუნქტებით გათვალისწინებული ინფორმაციაც.

12.27

საწარმომ 12.17 პუნქტში აღწერილი ოთხი ტიპის რისკის ჰეჯირებასთან დაკავშირებით, თითოეულისთვის ცალ-ცალკე უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი სახის ინფორმაცია:

(ა) ჰეჯირების აღწერა;

(ბ) ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტების აღწერა, რომლებიც კლასიფიცირებულია, როგორც ჰეჯირების ინსტრუმენტები, ასევე მათი რეალური ღირებულება საანგარიშგებო თარიღისთვის; და

(გ) ჰეჯირებული რისკების ხასიათის, მათ შორის, ჰეჯირებული მუხლის აღწერა.

12.28

თუ საწარმო ჰეჯირების აღრიცხვას იყენებს ფიქსირებული საპროცენტო განაკვეთის რისკის, ან თავისი საბირჟო საქონლის ფასის რისკის (12.19-12.22 პუნქტები) ჰეჯირებისთვის, მან უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:

(ა) ჰეჯირების ინსტრუმენტის რეალური ღირებულების ცვლილების თანხა, რომელიც აღიარებულია პერიოდის მოგებაში ან ზარალში; და

(ბ) ჰეჯირებული მუხლის რეალური ღირებულების ცვლილების თანხა, რომელიც აღიარებულია პერიოდის მოგებაში ან ზარალში.

12.29

თუ საწარმო ჰეჯირების აღრიცხვას იყენებს ცვალებადი საპროცენტო განაკვეთის რისკის, სავალუტო რისკის, ან საბირჟო საქონლის ფასის რისკისთვის მყარი ვალდებულების ან მაღალი ალბათობით მოსალოდნელი პროგნოზირებული გარიგების ფარგლებში, ან უცხოურ ქვედანაყოფში განხორციელებული ნეტო ინვესტიციებისთვის (12.23–12.25 პუნქტები), მან უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:

(ა) პერიოდები, როდესაც მოსალოდნელია ფულადი ნაკადების წარმოშობა და პერიოდები, როდესაც მოსალოდნელია, რომ ისინი გავლენას იქონიებს მოგებაზე ან ზარალზე;

(ბ) ნებისმიერი პროგნოზირებული გარიგების აღწერა, რომლისთვისაც საწარმო ადრე იყენებდა ჰეჯირების აღრიცხვას, მაგრამ მისი წარმოშობა აღარ არის მოსალოდნელი;

(გ) იმ ჰეჯირების ინსტრუმენტის რეალური ღირებულების ცვლილების თანხა, რომელიც აღიარებული იყო სხვა სრულ შემოსავალში პერიოდის განმავლობაში (პუნქტი 12.23);

(დ) თანხა, რომლის რეკლასიფიკაციაც საწარმომ განახორციელა პერიოდის მოგებაში ან ზარალში (პუნქტები 12.23 და 12.25);

(ე) ჰეჯირების ინსტრუმენტის რეალური ღირებულების მთლიანი ცვლილების ნებისმიერი მეტობა, ჰეჯირებულ მუხლთან დაკავშირებული მოსალოდნელი ფულადი ნაკადების რეალური ღირებულების მთლიან ცვლილებასთან მიმართებით, რომელიც აღიარებული იყო პერიოდის მოგებაში ან ზარალში (პუნქტი 12.23).