ifrs 07 ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტი 7

ifrs07.pdf
View Download
ფასს 7

ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტი 7

ფინანსური ინსტრუმენტები: განმარტებითი შენიშვნები

მიზანი


1. წინამდებარე ფასს-ის მიზანია, საწარმოებს მოსთხოვოს ფინანსური ანგარიშგებისათვის ისეთი განმარტებითი შენიშვნების მომზადება, რომელიც მომხმარებელს საშუალებას მისცემს, შეაფასოს:

ა) ფინანსური ინსტრუმენტების მნიშვნელობა საწარმოს ფინანსური მდგომარეობისა და შედეგებისათვის; და

ბ) ფინანსური ინსტრუმენტების გამოყენების შედეგად წარმოშობილი რისკების ბუნება და დონე, რომლებიც საწარმოზე გავლენას ახდენდა საანგარიშგებო პერიოდის განმავ-ლობაში და საანგარიშგებო თარიღისათვის, ასევე შეაფასოს როგორ მართავს საწარმო ამ რისკებს.

2. ამ ფასს-ის პრინციპები ავსებს ფინანსური აქტივებისა და ფინანსური ვალდებულებების აღიარების, შეფასებისა და წარდგენის პრინციპებს, რომლებიც მოცემულია ბასს 32-სა `ფინანსური ინსტრუმენტები: წარდგენა~ და ფასს 9-ში  `ფინანსური ინსტრუმენტები~.

მოქმედების სფერო


3. მოცემული ფასს უნდა გამოიყენოს ყველა საწარმომ ნებისმიერი ტიპის ფინანსური ინსტრუ-მენტტისათვის, გარდა:

ა) შვილობილ, მეკავშირე და ერთობლივ საწარმოებში არსებული წილებისა, რომლებიც აღირიცხება ბასს 10-ის  `კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება~, ბასს 27-ის  `ინდივიდუალური ფინანსური ანგარიშგება~, ან ბასს 28-ის  `ინვესტიციები მეკავშირე და ერთობლივ საწარმოებში~. თუმცა, ზოგიერთ შემთხვევაში, ფასს 10, ბასს 27 ან ბასს 28 საწარმოს ავალდებულებს, ან უფლებას აძლევს, რომ თავისი წილი შვილობილ, მეკავშირე და ერთობლივ საწარმოში აღრიცხოს ფასს 9-ის გამოყენებით. ასეთ შემ-თხვევაში, საწარმომ უნდა გამოიყენოს წინამდებარე ფასს-ის მოთხოვნები. საწარმომ მოცემული ფასს ასევე უნდა გამოიყენოს ყველა წარმოებული ფინანსური ინსტრუ-მენტისათვის, რომლებიც დაკავშირებულია შვილობილ, მეკავშირე და ერთობლივ საწარმოებში ფლობილ წილებთან, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს წარმოებული ინსტრუმენტი აკმაყოფილებს ბასს 32-ში მოცემულ წილობრივი ინსტრუმენტის განმარტებას.



ბ) დამქირავებელთა უფლებებისა და ვალდებულებებისა, რომლებიც წარმოიშობა თანამ-შრომელთა გასამრჯელოების პროგრამებიდან, რისთვისაც გამოიყენება ბასს 19  `დაქირავებულ მომუშავეთა გასამრჯელოები~;

გ) [გაუქმებულია]

დ) სადაზღვევო ხელშეკრულებებისა, როგორც ეს განმარტებულია ფასს 4-ში  `სადაზღვევო ხელშეკრულებები~. თუმცა, მოცემული ფასს გამოიყენება ისეთი წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტებისათვის, რომლებიც ჩართულია სადაზღვევო ხელშეკრულებებში, თუ ფასს 9 მოითხოვს, რომ საწარმომ ისინი ცალკე აღრიცხოს. ამასთან, სადაზღვევო ხელშეკ-რულების გამცემმა წინამდებარე ფასს უნდა გამოიყენოს ფინანსური გარანტიების კონტრაქტებისათვის, თუ სადაზღვევო ხელშეკრულების გამცემი ფასს 9-ს იყენებს ხელშეკ-რულებების აღიარებისა და შეფასებისათვის, მაგრამ ფასს 4 უნდა გამოიყენოს, თუ სადაზღვევო ხელშეკრულების გამცემი მათი აღიარებისა და შეფასებისათვის ფასს 4-ის გამოყენებას ირჩევს ფასს 4-ის 4 (დ) პუნქტის შესაბამისად;
 






 
ფასს 7

ე) წილობრივი გადახდის ოპერაციებთან დაკავშირებული ფინანსური ინსტრუმენტებისა, ხელშეკრულებებისა და ვალდებულებებისა, რისთვისაც გამოიყენება ფასს 2  `წილობრი-ვი გადახდა~. გამონაკლისს წარმოადგენს შემთხვევა, როდესაც მოცემული ფასს გამოიყენება ისეთი ხელშეკრულებებისათვის, რომლებიც ფასს 9-ის მოქმედების სფეროს განეკუთვნება.

ვ) ფინანსური ინსტრუმენტებისა, რომელთა კლასიფიცირებაც მოითხოვება წილობრივ ინს-ტრუმენტებად ბასს 32-ის 16ა და 16ბ, ან 16გ და 16დ პუნქტების შესაბამისად.

4. მოცემული ფასს გამოიყენება აღიარებული და უღიარებელი ფინანსური ინსტრუმენ-ტებისათვის. აღიარებული ფინანსური ინსტრუმენტები მოიცავს იმ ფინანსურ აქტივებსა და ფინანსურ ვალდებულებებს, რომლებიც განეკუთვნება ფასს 9-ის მოქმედების სფეროს. უღიარებელი ფინანსური ინსტრუმენტები მოიცავს ზოგიერთ ფინანსურ ინსტრუმენტს, რომელიც არ ხვდებაAფასს 9-ის მოქმედების სფეროში, არამედ განეკუთვნება წინამდებარე ფასს-ის მოქმედების სფეროს (როგორიცაა, მაგალითად, ზოგიერთი ტიპის სასესხო ვალდებულებები).

5. წინამდებარე ფასს გამოიყენება ისეთი არაფინანსური მუხლის ყიდვის ან გაყიდვის ხელშეკრულებებისათვის, რომლებიც განეკუთვნება ფასს 9-ის მოქმედების სფეროს.

ფინანსური ინსტრუმენტების კლასები და განმარტებების დონე


6. როდესაც მოცემული ფასს განმარტებებს მოითხოვს ფინანსური ინსტრუმენტების კლასების მიხედვით, საწარმომ ფინანსური ინსტრუმენტები უნდა დააჯგუფოს ისეთ კატეგორიებად, რომლებიც შეესაბამება განმარტებით შენიშვნებში გაშუქებული ინფორმაციის ბუნებას, ასევე უნდა გაითვალისწინოს ამ ფინანსური ინსტრუმენტების მახასიათებლები. საწარმომ ისეთი ინფორმაცია უნდა მიაწოდოს მომხმარებელს, რომ შესაძლებელი იყოს მისი შედარება ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში წარმოდგენილ მუხლებთან.

ფინანსური ინსტრუმენტების მნიშვნელობა საწარმოს ფინანსური მდგომარეობისა და შედეგებისათვის


7. საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში ისეთი ინფორმაცია უნდა გააშუქოს, რომელიც ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებელს საშუალებას მისცემს,Eშეაფასოს ფინანსური ინსტრუმენტების მნიშვნელობა მისი ფინანსური მდგომარეობისა და შედეგებისათვის.

ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგება

ფინანსური აქტივებისა და ფინანსური ვალდებულებების კატეგორიები

8. ფინანსური აქტივებისა და ფინანსური ვალდებულებების საბალანსო ღირებულება უნდა აისა-ხოს ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში ან განმარტებით შენიშვნებში თითოეული ქვემოთ განხილული კატეგორიისათვის, როგორც განსაზღვრულია ფასს 9-ში:

ა) რეალური ღირებულებით შეფასებული ფინანსური აქტივები, მოგებაში ან ზარალში ასახვით. ამასთან, ცალ-ცალკე უნდა იყოს ნაჩვენები (1) თავდაპირველი აღიარებისას, ან შემდგომში ამგვარად კლასიფიცირებული აქტივები ფასს 9-ის 6.7.1 პუნქტის შესაბამისად და (2) აქტივები, რომელთა შეფასება რეალური ღირებულებით სავალდებულოა ფასს 9-ის შესაბამისად;

(ბ)-(დ) [გაუქმებულია]

ე) რეალური ღირებულებით შეფასებული ფინანსური ვალდებულებები, მოგებაში ან ზა-რალში ასახვით. ამასთან, ცალ-ცალკე უნდა იყოს ნაჩვენები (1) თავდაპირველი აღიარებისას ან შემდგომში ამგვარად კლასიფიცირებული ვალდებულებები ფასს 9-ის 6.7.1 პუნქტის შესაბამისად და (2) ვალდებულებები, რომლებიც აკმაყოფილებს ფასს 9-ში მოცემულ სავაჭროდ გამიზნული ფინანსური ვალდებულებების განმარტებას;

ვ) ამორტიზებული ღირებულებით შეფასებული ფინანსური აქტივები;

ზ) ამორტიზებადი ღირებულებით შეფასებული ფინანსური ვალდებულებები;
 



 
ფასს 7

თ) რეალური ღირებულებით შეფასებული ფინანსური აქტივები, ცვლილებების სხვა სრულ შემოსავალში ასახვით.

რეალური ღირებულებით შეფასებული ფინანსური აქტივები ან ვალდებულებები, მოგებაში ან ზარალში ასახვით

9. თუ საწარმოს რეალური ღირებულებით შეფასებისთვის კლასიფიცირებული აქვს ისეთი ფინანსური აქტივი (ან ფინანსური აქტივების ჯგუფი), რომელიც სხვა შემთხვევაში შეფასებუ-ლი იქნებოდა ამორტიზებული ღირებულებით, მან უნდა აჩვენოს:

ა) კონკრეტულ ფინანსურ აქტივთან (ან ფინანსური აქტივების ჯგუფთან) დაკავშირებული საკრედიტო რისკის მაქსიმალური გავლენა საწარმოზე (იხ. პ.36 (ა)) საანგარიშგებო თარიღისათვის;

ბ) თანხა, რომლითაც მასთან დაკავშირებული რომელიმე კრედიტის წარმოებული ან მსგავსი ფინანუსრი ინსტრუმენტი ამცირებს საკრედიტო რისკის მაქსიმალურ გავლენას;

გ) კონკრეტული ფინანსური აქტივის (ან ფინანსური აქტივების ჯგუფის) რეალურ ღირებულებაში საანგარიშგებო პერიოდის მანძილზე და ასევე მთლიანად მომხდარი ცვლილების სიდიდე, რომელიც დაკავშირებულია ფინანსური აქტივის საკრედიტო რისკში მომხდარ ცვლილებებთან და განსაზღვრულია:


(ი) როგორც მის რეალურ ღირებულებაში მომხდარი ისეთი ცვლილება, რომელიც დაკავშირებული არ არის საბაზრო რისკის გამომწვევ ბაზრის პირობების ცვლილებებთან; ან

(იი) სხვა მეთოდით, რომელიც საწარმოს რწმენით, უფრო სამართლიანად ასახავს მის რეალურ ღირებულებაში მომხდარ ისეთ ცვლილებას, რომელიც დაკავშირებულია ამ აქტივის საკრედიტო რისკის ცვლილებებთან.

საბაზრო რისკის გამომწვევ ბაზრის პირობებში მომხდარი ცვლილებები მოიცავს დაკვირვებადი (ამოსავალი) საპროცენტო განაკვეთის, საქონლის ფასის, სავალუტო კურსის, ან ფასების ინდექსის ან განაკვეთების ცვლილებებს.

დ) ნებისმიერი დაკავშირებული კრედიტის წარმოებულის ან მსგავსი ინსტრუმენტების რეალური ღირებულების ცვლილების სიდიდე, რომელიც დაფიქსირდა მოცემული პერიოდის განმავლობაში და ასევე მთლიანად, ფინანსური აქტივისთვის ზემოაღნიშნული კლასიფიკაციის მინჭების შემდეგ.


10. თუ საწარმოს ფინანსური ვალდებულება კლასიფიცირებული აქვს რეალური ღირებულებით შეფასებისათვის, მოგებაში ან ზარალში ასახვით ფასს 9-ის 4.2.2 პუნქტის შესაბამისად და ამ ვალდებულების საკრედიტო რისკში მომხდარი ცვლილებების გავლენა უნდა ასახოს სხვა სრულ შემოსავალში (იხ. ფასს 9-ის 5.7.7 პუნქტი), მან უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:

ა) ფინანსური ვალდებულების რეალურ ღირებულებაში საანგარიშგებო პერიოდის მანძილზე და ასევე მთლიანად მომხდარი ცვლილების სიდიდე, რომელიც დაკავშირებულია ამ ვალდებულების საკრედიტო რისკში მომხდარ ცვლილებებთან (იხ. ფასს 9-ის ბ5.7.13ბ5.7.20 პუნქტები მითითებების გასაცნობად, რომლებიც ეხება ვალდებულების საკრედიტო რისკის ცვლილების გავლენის დადგენას);


ბ) სხვაობა ფინანსური ვალდებულების საბალანსო ღირებულებასა და იმ თანხას შორის, რომლის გადახდაც კრედიტორისთვის საწარმოს ხელშეკრულებით მოეთხოვება ვალდებულების დაფარვის თარიღისთვის;

გ) პერიოდის განმავლობაში საკუთარი კაპიტალის განყოფილების ფარგლებში განხორციე-ლებული, დაგროვილი შემოსულობის ან ზარალის რეკლასიფიკაციის თანხები, მათ შორის, ამგვარი რეკლასიფიკაციის მიზეზები;

დ) თუ საანგარიშგებო პერიოდის მანძილზე შეწყდა ვალდებულების აღიარება, თანხა, რომელიც წარდგენილი იყო სხვა სრულ შემოსავალში (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) და აღიარების შეწყვეტის მომენტისთვის რეალიზებული იყო.
 




 
ფასს 7

10ა. თუ საწარმოს ფინანსური ვალდებულება კლასიფიცირებული აქვს რეალური ღირებულებით შეფასებისათვის, მოგებაში ან ზარალში ასახვით, ფასს 9-ის 4.2.2 პუნქტის შესაბამისად და ამ ვალდებულების რეალურ ღირებულებაში მომხდარი ყველა ცვლილება (მათ შორის, ვალდე-ბულების საკრედიტო რისკში მომხდარი ცვლილებების გავლენა) უნდა წარადგინოს მოგებაში ან ზარალში (იხ. ფასს 9-ის 5.7.7და 5.7.8 პუნქტები), მან უნდა აჩვენოს:

ა) ფინანსური ვალდებულების რეალურ ღირებულებაში საანგარიშგებო პერიოდის მანძილზე და ასევე მთლიანად მომხდარი ცვლილების სიდიდე, რომელიც დაკავშირებულია ამ ვალდებულების საკრედიტო რისკში მომხდარ ცვლილებებთან (იხ. ფასს 9-ის ბ5.7.13ბ5.7.20 პუნქტები მითითებების გასაცნობად, რომლებიც ეხება ვალდებულების საკრედიტო რისკის ცვლილების გავლენის დადგენას); და


ბ) სხვაობა ფინანსური ვალდებულების საბალანსო ღირებულებასა და იმ თანხას შორის, რომლის გადახდაც კრედიტორისთვის საწარმოს ხელშეკრულებით მოეთხოვება ვალდე-ბულების დაფარვის თარიღისთვის.

11. საწარმომ უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:

ა) იმ მეთოდების დეტალური აღწერა, რომლებიც გამოიყენა 9(გ), 10(ა) და 10ა(ა) პუნქტებისა და ფასს 9-ის 5.7.7(ა) პუნქტის მოთხოვნების შესასრულებლად, მათ შორის, ახსნა იმისა, რატომ მიიჩნია მისაღებად მოცემული მეთოდი;

ბ) თუ საწარმო დარწმუნებულია, რომ 9(გ), 10(ა), ან 10ა(ა) პუნქტების, ან ფასს 9-ის 5.7.7(ა) პუნქტის მოთხოვნების შესაბამისად ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში, ან შენიშვნებში გამჟღავნებული ინფორმაცია სამართლიანად არ ასახავს ფინანსური აქტივის ან ფინანსური ვალდებულების რეალური ღირებულების ისეთ ცვლილებებს, რომლებიც დაკავშირებულია მისი საკრედიტო რისკის ცვლილებებთან, მაშინ მან უნდა განმარტოს თავისი დასკვნის არგუმენტები და აღწეროს შესაბამისი ფაქტორები;

გ) დეტალური აღწერა მეთოდიკის, რომელიც გამოიყენა იმის დასადგენად, ვალდებულების საკრედიტო რისკის ცვლილებების გავლენის წარდგენა სხვა სრულ შემოსავალში, იწვევს თუ არა სააღრიცხვო შეუსაბამობების წარმოქმნას ან გაზრდას მოგებაში ან ზარალში (იხ. ფასს 9-ის პუნქტები 5.7.7 და 5.7.8). თუ საწარმო ვალდებულია, ვალდებულების საკრედიტო რისკში მომხდარ ცვლილებების გავლენა მოგებაში ან ზარალში წარადგინოს (იხ. ფასს 9-ის 5.7.8 პუნქტი), მან განმარტებით შენიშვნებში დეტალურად უნდა აღწეროს ფასს 9-ის ბ5.7.6 პუნქტით გათვალისწინებული ეკონომიკური ურთიერთობა.

რეალური ღირებულებით შეფასებული ფინანსური აქტივები სხვა სრულ შემოსავალში ასახვით

11ა. თუ საწარმოს წილობრივ ინსტრუმენტებში განხორციელებული ინვესტიციები კლასიფიცი-რებული აქვს რეალური ღირებულებით შეფასებისთვის, სხვა სრულ შემოსავალში ასახვით, როგორც დაშვებულია ფასს 9-ის 5.7.5 პუნქტით, მან განმარტებით შენიშვნებში უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:


ა) წილობრივ ინსტრუმენტებში განხორციელებული რომელი ინვესტიციები აქვს კლასიფიცი-რებული რეალური ღირებულებით შეფასებისთვის, სხვა სრულ შემოსავალში ასახვით;

ბ) ამგვარი წარდგენის არჩევანის არგუმენტაცია;

გ) ამგვარი ინვესტიციის რეალური ღირებულება საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს;

დ) პერიოდის განმავლობაში აღიარებული დივიდენდები ისე, რომ ცალ-ცალკე ჩანდეს ისეთ ინვესტიციებთან დაკავშირებული დივიდენდები, რომელთა აღიარება შეწყდა საან-გარიშგებო პერიოდში და საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს არსებულ ინვესტიციებთან დაკავშირებული დივიდენდები;

ე) პერიოდის განმავლობაში საკუთარი კაპიტალის განყოფილების ფარგლებში განხორციე-ლებული, დაგროვილი შემოსულობის ან ზარალის რეკლასიფიკაციის თანხები, მათ შორის, ამგვარი რეკლასიფიკაციის მიზეზები.
 






 
ფასს 7

11ბ. თუ საწარმომ საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში შეწყვიტა ისეთ წილობრივ ინსტრუმენტებში განხორციელებული ინვესტიციის აღიარება, რომელიც შეფასებულია რეალური ღირებულებით, სხვა სრულ შემოსავალში ასახვით, მან განმარტებით შენიშვნებში უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:

ა) ინვესტიციების დათმობის მიზეზები;

ბ) ამ ინვესტიციების რეალური ღირებულება აღიარების შეწყვეტის თარიღისათვის;

გ) ინვესტიციების გასვლისას არსებული დაგროვილი შემოსულობა ან ზარალი.

რეკლასიფიკაცია

12-

12ა [გაუქმებულია]

12ბ. თუ საწარმოს მიმდინარე ან წინა საანგარიშგებო პერიოდებში ფინანსური აქტივები რეკლასიფიცირებული ჰქონდა ფასს 9-ის 4.4.1 პუნქტის შესაბამისად, მან ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში უნდა გაამჟღავნოს შესაფერისი ინფორმაცია. კერძოდ, თითოეული ამგვარი შემთხვევისთვის, საწარმომ უნდა აჩვენოს:

ა) რეკლასიფიკაციის თარიღი;

ბ) ბიზნესმოდელის შეცვლის დეტალური ახსნა და საწარმოს ფინანსურ ანგარიშგებაზე მისი ხარისხობრივი გავლენის აღწერა;

გ) თანხები, რომლებიც გადატანილი იყო ფინანსური აქტივის თითოეული კატეგორიიდან სხვაში.

12გ. ისეთი ფინანსური აქტივებისთვის, რომლებიც კლასიფიკაციის შეცვლის შემდეგ აისახება ამორტიზებული ღირებულებით, ფასს 9-ის 4.4.1 პუნქტის შესაბამისად, საწარმომ უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია რეკლასიფიკაციის შემდგომ თითოეულ საანგარიშგებო პერიოდში, აღიარების შეწყვეტამდე:

ა) რეკლასიფიკაციის თარიღისათვის განსაზღვრული ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი; და

ბ) აღიარებული საპროცენტო შემოსავლის ან ხარჯის თანხა.

12დ. თუ საწარმომ ფინანსურ აქტივებს იმგვარად შეუცვალა კლასიფიკაცია, რომ ისინი აისახება ამორტიზებული ღირებულებით ბოლო წლიური საანგარიშგებო თარიღის შემდეგ, მან უნდა აჩვენოს:

ა) ამგვარი ფინანსური აქტივების რეალური ღირებულება, რომელიც განსაზღვრულია საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს; და

ბ) რეალური ღირებულებით შეფასების შედეგად წარმოქმნილი შემოსულობა ან ზარალი, რომელიც საანგარიშგებო პერიოდში აღიარებული იქნებოდა მოგებაში ან ზარალში, თუ არ მოხდებოდა ამ ფინანსური აქტივების რეკლასიფიკაცია.

13. [გაუქმებულია]

ფინანსური აქტივებისა და ფინანსური ვალდებულებების ურთიეთგადაფარვა

13ა. ინფორმაციის გამჟღავნებასთან დაკავშირებით 13ბ13ე პუნქტებში ჩამოყალიბებული მოთხოვნები ავსებს წინამდებარე ფასს-ის სხვა მოთხოვნებს და ამ ინფორმაციის წარმოდგენა სავალდებულოა ყველა აღიარებულ ფინანსურ ინსტრუმენტთან დაკავშირებით, რომელთა ურთიერთგადაფარვა ხორციელდება ბასს 32-ის 42-ე პუნქტის შესაბამისად. ზემოაღნიშნული მოთხოვნები ასევე ეხება ისეთ აღიარებულ ფინანსურ ინსტრუმენტებსაც, რომლებიც ურთი-ერთგადაფარვას ექვემდებარება იურიდიული ძალის მქონე ურთიერთჩათვლის გენერალური შეთანხმების, ან სხვა ანალოგიური შეთანხმების თანახმად, იმის მიუხედავად, მათი ურთიერთგადაფარვა განხორციელდა თუ არა ბასს 32-ის 42-ე პუნქტის შესაბამისად.
 








 
ფასს 7

13ბ. საწარმომ ისეთი ინფორმაცია უნდა გაამჟღავნოს, რომელიც მისი ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს საშუალებას მისცემს, შეაფასონ ურთიერთგადაფარვის შეთანხმებების გავლენა, ან პოტენციური გავლენა საწარმოს ფინანსურ მდგომარეობაზე. ეს მოიცავს საწარმოს მიერ აღიარებული ისეთი ფინანსური აქტივებისა და აღიარებული ფინანსური ვალდებულებების ურთიერთჩათვლის უფლებების გავლენას ან პოტენციურ გავლენას, რომელიც განეკუთვნება 13ა პუნქტის მოქმედების სფეროს.

13გ. 13ბ პუნქტში ჩამოყალიბებული მიზნების მისაღწევად, საწარმომ საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს ცალკე უნდა წარმოადგინოს რაოდენობრივი ინფორმაცია საწარმოს მიერ აღიარებული ისეთი ფინანსური აქტივებისა და აღიარებული ფინანსური ვალდებულებების შესახებ, რომლებიც განეკუთვნება 13ა პუნქტის მოქმედების სფეროს. კერძოდ:

ა) აღიარებული ფინანსური აქტივებისა და აღიარებული ფინანსური ვალდებულებების მთლიანი თანხები;

ბ) თანხები, რომელთა ურთიერთგადაფარვა განხორციელდა ბასს 32-ის 42-ე პუნქტით გათვალისწინებული კრიტერიუმების შესაბამისად, როდესაც განისაზღვრა ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში წარდგენილი ნეტო თანხები;

გ) ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში წარდგენილი ნეტო თანხები;

დ) თანხები, რომლებიც ურთიერთგადაფარვას ექვემდებარება იურიდიული ძალის მქონე ურთიერთჩათვლის გენერალური შეთანხმების, ან სხვა ანალოგიური შეთანხმების თანახმად, რომლებიც, სხვა შემთხვევაში, არ მოხვდებოდა 13გ(ბ) პუნქტში, მათ შორის:

(ი) ისეთ აღიარებულ ფინანსურ ინსტრუმენტებთან დაკავშირებული თანხები, რომლე-

ბიც არ აკმაყოფილებს ბასს 32-ის 42-ე პუნქტით განსაზღვრულ ურთიერთგა-

დაფარვის ზოგიერთ, ან არც ერთ კრიტერიუმს; და

(იი) თანხები, რომლებიც დაკავშირებულია ფინანსურ უზრუნველყოფასთან (მათ შორის

ფულად უზრუნველყოფასთან); და

ე) წმინდა თანხა, რომელიც დარჩა (გ) პუნქტში მითითებული თანხებიდან (დ) პუნქტში მითითებული თანხების გამორიცხვის შედეგად.

ამ პუნქტით მოთხოვნილი ინფორმაცია ცხრილის სახით უნდა იყოს წარმოდგენილი ცალ-ცალკე ფინანსური აქტივებისა და ფინანსური ვალდებულებებისთვის, თუ სხვა ფორმატის გამოყენება უფრო მიზანშეწონილი არ არის.

13დ. თანხა, რომელიც წარმოდგენილი იქნება 13გ(დ) ქვეპუნქტის შესაბამისად ამა თუ იმ ინსტრუმენტთან დაკავშირებით, არ უნდა აღემატებოდეს 13გ(გ) პუნქტის შესაბამისად წარდგენილ თანხებს.

13ე. საწარმომ უნდა წარმოადგინოს აღწერილობითი ხასიათის ინფორმაცია ისეთ აღიარებულ ფინანსურ აქტივებთან და ფინანსურ ვალდებულებებთან დაკავშირებული ურთიერთ-გადაფარვის უფლებების თაობაზე, რომლებიც იურიდიული ძალის მქონე ურთიერთჩათვლის გენერალური შეთანხმების, ან სხვა ანალოგიური შეთანხმების საგანია და რომლის შესახებ ინფორმაციის გამჟღავნება ხდება 13გ(დ) ქვეპუნქტის შესაბამისად, მათ შორის ამ უფლებების შინაარსის აღწერა.

13ვ. თუ 13ბ13ე პუნქტებით მოთხოვნილ ინფორმაციას საწარმო წარმოადგენს ფინანსური ანგარიშგების რამდენიმე შენიშვნაში, საწარმომ, საჭიროებისამებრ, უნდა მიუთითოს განმარტებითი შენიშვნა, სადაც წარმოდგენილია ინფორმაციის შესაბამისი ნაწილი.

უზრუნველყოფა

14. საწარმომ შენიშვნებში უნდა განმარტოს:

ა) ისეთი ფინანსური აქტივების საბალანსო ღირებულება, რომელიც დაგირავებული აქვს ვალდებულებების ან პირობითი ვალდებულებების უზრუნველყოფის სახით, მათ შორის თანხები, რომელთა კლასიფიკაციაც შეიცვალა ფასს 9-ის 3.2.23(ა) პუნქტის შესაბამისად; და

ბ) ამ გირაოსთან დაკავშირებული ვადები და პირობები.
 



 
ფასს 7

15. როდესაც საწარმო ფლობს უზრუნველყოფას (ფინანსური ან არაფინანსური აქტივის სახით) და მისი გაყიდვის ან გადაგირავების უფლება აქვს მაშინაც კი, თუ მესაკუთრე საკუთარ ვალდებულებებს შეასრულებს, მან უნდა განმარტოს:

ა) ამ უზრუნველყოფის რეალური ღირებულება;

ბ) ნებისმიერი ისეთი უზრუნველყოფის რეალური ღირებულება, რომელიც გაყიდა ან გადააგირავა და გააჩნია თუ არა საწარმოს მისი უკან დაბრუნების მოვალეობა; და

გ) ამ უზრუნველყოფის გამოყენების ვადები და პირობები.

ანარიცხების ანგარიში საკრედიტო სახსრების დანაკარგებისათვის

16. როდესაც ფინანსური აქტივები გაუფასურებულია საკრედიტო სახსრების დანაკარგების გამო და საწარმო გაუფასურებას ცალკე ანგარიშში აღრიცხავს (მაგ., ანარიცხების ანგარიშში, რომელიც გამოიყენება ცალკეული აქტივის გაუფასურებისათვის, ან ანალოგიურ ანგარიშში, რომელიც გამოიყენება აქტივების მთლიანი გაუფასურების აღრიცხვისათვის), ნაცვლად იმისა, რომ პირდაპირ ამცირებდეს აქტივის საბალანსო ღირებულებას, საწარმომ ფინანსური აქტივების თითოეული კატეგორიისათვის შენიშვნებში უნდა აჩვენოს საანგარიშგებო წლის მანძილზე ამ ანგარიშში მომხდარი ცვლილებების შემაჯერებელი ინფორმაცია.

რთული ფინანსური ინსტრუმენტები არაერთჯერადი ჩართული წარმოებული ინსტრუმენტებით

17. თუ საწარმომ გამოუშვა ინსტრუმენტი, რომელსაც გააჩნია როგორც ვალდებულებითი, ასევე წილობრივი კომპონენტი (იხ. ბასს 32, პ. 28) და მას აქვს არაერთჯერადი ჩართული წარმო-ებული ინსტრუმენტის თვისებები (პარამეტრები), რომელთა ღირებულებები ურთიერთ-დამოკიდებულია (როგორიცაა, მაგალითად, კონვერტირებადი სავალო ინსტრუმენტი გამოსყიდვის პირობით), მან უნდა ახსნას ასეთი თვისებების არსებობა.

ვალდებულების შეუსრულებლობა და დარღვევები

18. საანგარიშგებო თარიღისათვის აღიარებული სასესხო ვალდებულებებისათვის, საწარმომ უნდა ასახოს:

ა) დეტალური ინფორმაცია ნებისმიერი ვალდებულების შეუსრულებლობის შესახებ, რო-მელსაც ადგილი ჰქონდა საანგარიშგებო პერიოდის მანძილზე სესხის ძირითად თან-ხასთან, პროცენტთან, სესხის დაფარვის ფონდთან, ან სესხის ვალდებულების დაფარვის პირობებთან დაკავშირებით;


ბ) საანგარიშგებო თარიღისათვის არსებული იმგვარი სასესხო ვალდებულებების საბა-ლანსო ღირებულება, რომელთათვისაც ადგილი ჰქონდა ვალდებულების შეუსრულებ-ლობას; და

გ) გამოსწორდა თუ არა დარღვევა, ან შეიცვალა თუ არა სასესხო ვალდებულების პირობები ხელახალი მოლაპარაკების შედეგად, ფინანსური ანგარიშგების გამოსაცემად დამ-ტკიცებამდე.

19. თუ საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში ადგილი ჰქონდა სასესხო შეთანხმების პირობების ისეთ დარღვევას, რომელიც აღწერილი არ არის მე-18 პუნქტში, საწარმომ იგივე ინფორმაცია უნდა გააშუქოს, რომელიც მოითხოვება მე-18 პუნქტით, თუ ეს დარღვევა სესხის გამცემს უფლებას აძლევს, სესხის დაფარვა მოითხოვოს დაჩქარებული წესით (გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც დარღვევა გამოსწორდა, ან მოხდა სესხის პირობების გადასინჯვა და ხელახლა შეთანხმება საანგარიშგებო თარიღისათვის ან მანამდე).

სრული შემოსავლის ანგარიშგება

შემოსავლების, ხარჯების, შემოსულობების ან ზარალის მუხლები

20. საწარმომ სრული შემოსავლის ანგარიშგებაში ან ფინანსური ანგარიშგების განმარტებით შენიშვნებში უნდა აჩვენოს შემოსავლების, ხარჯების, შემოსულობებისა და ზარალის შემდეგი მუხლები:

ა) წმინდა შემოსულობები ან წმინდა ზარალი, რომელიც დაკავშირებულია:


 
ფასს 7

(ი) ფინანსურ აქტივებთან, ან ფინანსურ ვალდებულებებთან, რომლებიც შეფასებულია რეალური ღირებულებით, მოგებაში ან ზარალში ასახვით ისე, რომ ცალ-ცალკე იყოს წარმოდგენილი (1) თავდაპირველი აღიარებისას, ან შემდგომში ფასს 9-ის 6.7.1 პუნქტის შესაბამისად ამგვარად კლასიფიცირებული ფინანსური აქტივები, ან ფინანსური ვალდებულებები და (2) ფინანსური აქტივები, ან ფინანსური ვალდებულებები, რომელთა შეფასება რეალური ღირებულებით სავალდებულოა ფასს 9-ის შესაბამისად (მაგალითად, ფინანსური ვალდებულებები, რომლებიც აკმაყოფილებს ფასს 9-ში მოცემულ სავაჭროდ გამიზნული ფინანსური ვალდებულე-ბების განმარტებას). ფინანსურ ვალდებულებებთან დაკავშირებით, რომლებიც კლასიფიცირებულია რეალური ღირებულებით შეფასებისთვის, მოგებაში ან ზარალში ასახვით, საწარმომ ცალ-ცალკე უნდა აჩვენოს სხვა სრულ შემოსავალში აღიარებული შემოსულობის ან ზარალის თანხა და მოგებაში ან ზარალში აღიარებული თანხა;



(იი)-(ივ) [გაუქმებულია]

(ვ) ამორტიზებადი ღირებულებით შეფასებულ ფინანსურ ვალდებულებებთან;

(ვი) ამორტიზებადი ღირებულებით შეფასებულ ფინანსურ აქტივებთან;

(ვიი) ფინანსურ  აქტივებთან,  რომლებიც  შეფასებულია  რეალური  ღირებულებით,  სხვა

სრულ შემოსავალში ასახვით.

ბ) მთლიანი საპროცენტო შემოსავალი და მთლიანი საპროცენტო ხარჯი (გამოთვლილი ეფექტური საპროცენტო განაკვეთის მეთოდით) ამორტიზებული ღირებულებით შეფასე-ბული ფინანსური აქტივებისთვის, ან ისეთი ფინანსური ვალდებულებებისთვის, რომლებიც არ აღირიცხება რეალური ღირებულებით მოგებაში ან ზარალში ასახვით;

გ) საკომისიო შემოსავალი და ხარჯი (ეფექტური საპროცენტო განაკვეთის განსაზღვრაში ჩართული თანხების გარდა), რომელიც წარმოიშობა:

(ი) ამორტიზებული ღირებულებით შეფასებული ფინანსური აქტივების, ან ისეთი ფინანსური ვალდებულებებიდან, რომლებიც არ აღირიცხება რეალური ღირე-ბულებით, მოგებაში ან ზარალში ასახვით; და

(იი) მინდობილი საკუთრების მართვისა და სხვა სახის ფიდუციარული საქმიანობიდან, რომელიც იწვევს პიროვნებების, საინვესტიციო ფონდების, საპენსიო პროგრამებისა და სხვა პრგანიზაციების სახელით აქტივების განკარგვას ან ინვესტირებას;

დ) ფინანსური აქტივების გაუფასურებასთან დაკავშირებული საპროცენტო შემოსავალი, რომელიც დარიცხულია ბასს 39-ის  `ფინანსური ინსტრუმენტები: აღიარება და შეფასება~  მგ 93 პუნქტის შესაბამისად; და

ე) გაუფასურების ზარალის თანხა ფინანსური აქტივის თითოეული კატეგორიის მიხედვით.

20ა. საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში უნდა აჩვენოს სრული შემოსავლის ანგარიშგებაში აღიარებული შემოსულობის ან ზარალის თანხების ანალიზი, რომელიც წარმოიქმნება ამორტიზებული ღირებულებით შეფასებული ფინანსური აქტივების აღიარების შეწყვეტის შედეგად, ისე, რომ ცალკე იყოს გამოყოფილი ამ ფინანსური აქტივების აღიარების შეწყვეტით განპირობებული შემოსულობა ან ზარალი. ზემოაღნიშნულ ინფორმაციაში საწარმომ უნდა გაითვალისწინოს ამგვარი ფინანსური აქტივების აღიარების შეწყვეტის მიზეზების ახსნა.

სხვა განმარტებითი შენიშვნები

სააღრიცხვო პოლიტიკა

21. ბასს 1-ის  `ფინანსური ანგარიშგების წარდგენა~ (შესწორებული 2007 წელს)  117-ე პუნქტის შესაბამისად, საწარმო ფინანსური ანგარიშგების იმ შენიშვნაში, სადაც მოკლედ აღწერილია ყველა მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკა, განმარტავს ფინანსური ანგარიშგების მოსამზადებლად გამოყენებულ შეფასების საფუძველს (ან საფუძვლებს) და ფინანსური ანგარიშგების გასაგებად საჭირო სხვა სააღრიცხვო პოლიტიკებს.
 




 
ფასს 7

21ა. ინფორმაციის გამჟღავნებასთან დაკავშირებული 21ბ24ვ პუნქტების მოთხოვნები საწარმომ უნდა გამოიყენოს ისეთ რისკებთან მიმართებით, რომლებიც მას ჰეჯირებული აქვს და რომელთათვისაც ირჩევს ჰეჯირების აღრიცხვის მიდგომის გამოყენებას. ჰეჯირების აღრი-ცხვის შესახებ საწარმომ უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:

ა) საწარმოს რისკის მართვის სტრატეგია და როგორ იყენებს მას რისკების მართვისთვის;

ბ) რა გავლენა შეიძლება მოახდინოს საწარმოს მიერ განხორციელებულმა ჰეჯირების ოპერაციებმა მომავალი ფულადი ნაკადების სიდიდეზე, მათი მოძრაობის დროსა და მასთან დაკავშირებულ განუსაზღვრელობაზე; და

გ) რა გავლენა მოახდინა ჰეჯირების აღრიცხვამ საწარმოს ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაზე, სრული შემოსავლის ანგარიშგებასა და საკუთარი კაპიტალის ცვლი-ლებების ანგარიშგებაზე.

21ბ. საწარმომ მოთხოვნილი ინფორმაცია უნდა წარმოადგინოს ან ფინანსური ანგარიშგების ერთი შენიშვნის ფარგლებში, ან ფინანსური ანგარიშგების ცალკე განყოფილებაში. ამასთან, საწარმოს არ ევალება სადმე სხვაგან უკვე წარდგენილი ინფორმაციის გამეორება, იმ პირობით, თუ ფინანსურ ანგარიშგებაში მითითებული იქნება დოკუმენტი, სადაც წარმოდ-გენილია აღნიშნული ინფორმაცია, როგორიცაა, მაგალითად ხელმძღვანელობის კომენტარები, ან რისკების ანგარიში, რომელიც ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებისთვის ხელმისაწვდომია ისეთივე პირობებითა და იმავე დროს, როგორც ფინანსური ანგარიშგება. თუ ფინანსურ ანგარიშგებაში მითითებული არ იქნება დოკუმენტები, სადაც წარმოდგენილია ზემოაღნიშნული ინფორმაცია, ასეთი ფინანსური ანგარიშგება არ იქნება სრულყოფილი.

21გ. იმ შემთხვევაში, როდესაც, 22ა24ვ პუნქტების თანახმად, საწარმო ვალდებულია მო-თხოვნილი ინფორმაცია რისკების კატეგორიების მიხედვით გაამჟღავნოს, საწარმომ რისკის თითოეული კატეგორია უნდა განსაზღვროს იმ რისკების საფუძველზე, რომლის ჰეჯირებაც გადაწყვეტილი აქვს საწარმოს და რომლის მიმართაც გამოიყენება ჰეჯირების აღრიცხვის მიდგომა. საწარმომ რისკების კატეგორიები ერთნაირად უნდა განსაზღვროს ჰეჯირების აღრიცხვასთან დაკავშირებით გასამჟღავნებელი ყველანაირი ინფორმაციისთვის.

21დ. 21ა პუნქტში ჩამოყალიბებული მიზნების მისაღწევად, საწარმომ თვითონ უნდა განსაზღვროს (თუ კონკრეტულად არ იქნება მითითებული სტანდარტში), რამდენად დეტალური ინფორმაცია უნდა გაამჟღავნოს, რა მნიშვნელობას ანიჭებს მოთხოვნილი ინფორმაციის ცალკეულ ასპექტს, მონაცემების აგრეგირებისა თუ დეზაგრეგირების შესაფერისი დონე და დასჭირდებათ თუ არა ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს დამატებითი ინფორმაცია განმარტებით შენიშვნებში წარმოდგენილი რაოდენობრივი ინფორმაციის შესაფასებლად. ამასთან, საწარმომ ინფორმაციის აგრეგირებისა და დეზაგრეგირებისთვის იგივე დონე უნდა გამოიყენოს, რომელსაც იყენებს შესაბამისი ინფორმაციის გამჟღავნების სხვა მოთხოვნების შესასრულებლად წინამდებარე ფასს-ისა და ფასს 13-ის  `რეალური ღირებულების შეფასება~  შესაბამისად.

რისკის მართვის სტრატეგია

22. [გაუქმებულია]

22ა. საწარმომ რისკის მართვის სტრატეგია უნდა ახსნას თითოეული კატეგორიის რისკის მიხედვით, რომლის ჰეჯირებაც გადაწყვეტილი აქვს საწარმოს და რომლის მიმართაც გამოიყენება ჰეჯირების აღრიცხვის მიდგომა. ზემოაღნიშნულმა განმარტებებმა ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს საშუალება უნდა მისცეს, რომ შეაფასოს (მაგალითად):

ა) როგორ წარმოიშვა თითოეული რისკი;

ბ) როგორ მართავს საწარმო თითოეულ რისკს; ამასთან დაკავშირებით, საწარმომ უნდა განმარტოს, მთელი მუხლის ჰეჯირებას ახდენს ყველა რისკისთვის, თუ მხოლოდ რისკიანი კომპონენტის (ან კომპონენტების) და რატომ;

გ) რა დონის რისკებს მართავს საწარმო.
 






 
ფასს 7

22ბ. 22ა პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესასრულებლად, საწარმოს მიერ გამჟღავ-ნებული ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს (თუმცა შეზღუდული არ არის მარტო ამ ინფორმაციით) შემდეგი ტიპის აღწერილობით ინფორმაციას:

ა) ჰეჯირების ინსტრუმენტების დახასიათება, რომელიც გამოიყენება (და როგორ გამოიყე-ნება) რისკების ჰეჯირებისთვის;

ბ) როგორ ადგენს საწარმო ეკონომიკურ ურთიერთობას ჰეჯირებულ მუხლსა და ჰეჯირების ინსტრუმენტს შორის, ჰეჯირების ეფექტურობის შესაფასებლად; და

გ) როგორ ადგენს საწარმო ჰეჯირების კოეფიციენტს და რამ გამოიწვია ჰეჯირების არაეფექტურობა.

22გ. როდესაც საწარმო კონკრეტულ რისკს მიანიჭებს ჰეჯირებული მუხლის კლასიფიკაციას (იხ. ფასს 9-ის 6.3.7 პუნქტი), მან 22ა და 22ბ პუნქტებით მოთხოვნილი ინფორმაციის გარდა, ასევე უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი სახის ხარისხობრივი და რაოდენობრივი ინფორმაცია:

ა) როგორ ადგენს საწარმო რისკიან კომპონენტს, რომელსაც ანიჭებს ჰეჯირებული მუხლის კლასიფიკაციას (მათ შორის, რისკიან კომპონენტსა და მთლიან მუხლს შორის ურთიერთკავშირის ხასიათის აღწერა);

ბ) როგორ არის დაკავშირებული რისკიანი კომპონენტი მთლიან მუხლთან (მაგალითად, ჰეჯირებისთვის განკუთვნილ რისკიან კომპონენტზე მოდის ისტორიულად მთლიანი მუხლის რეალური ღირებულების ცვლილების 80% საშუალოდ).

მომავალი ფულადი ნაკადების სიდიდე, მოძრაობის დრო და მასთან დაკავშირებული განუსაზღვრელობა

23. [გაუქმებულია]

23ა. თუ საწარმოს არ ეხება 23გ პუნქტით გათვალისწინებული განთავისუფლება, მან რისკის კატეგორიების მიხედვით უნდა გაამჟღავნოს ისეთი ინფორმაცია, რომელიც მისი ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს საშუალებას მისცემს, შეაფასონ ჰეჯირების ინსტრუმენტების ვადები და პირობები და რა გავლენას ახდენს ისინი საწარმოს მომავალი ფულადი ნაკადების სიდიდეზე, მათი მოძრაობის დროსა და მასთან დაკავშირებულ განუსაზღვრელობაზე.

23ბ. 23ა პუნქტის მოთხოვნის შესასრულებლად, საწარმომ მოთხოვნილ ინფორმაციაში უნდა გაითვალისწინოს შემდეგი დეტალები:

ა) ჰეჯირების ინსტრუმენტის ნომინალური ღირებულების ვადების მოკლე დახასიათება; და

ბ) თუ შესაფერისია, ჰეჯირების ინსტრუმენტის საშუალო ფასი ან განაკვეთი (მაგალითად, აღსრულების, ან ფორვარდული ფასები და ა.შ).

23გ. იმ შემთხვევაში, როდესაც საწარმო ხშირად აწარმოებს ჰეჯირების ურთიერთობის განახლებას (ე.ი. წყვეტს და ხელახლა იწყებს) იმის გამო, რომ ხშირად იცვლება როგორც ჰეჯირების ინსტრუმენტი, ასევე ჰეჯირებული მუხლი (ე.ი. საწარმო იყენებს დინამიკურ პროცესს, რომლის დროსაც დიდ ხანს ერთი და იგივე არ არის არც რისკი (რომელსაც საწარმო მართავს) და არც ჰეჯირების ინსტრუმენტი, რომელიც გამოიყენება ამ რისკის მართვისთვის, როგორც აღწერილია ფასს 9-ის ბ6.5.24(ბ) პუნქტში), საწარმო:

ა) თავისუფლდება 23ა და 23ბ პუნქტებით გათვალისწინებული ინფორმაციის გამჟღავნების მოთხოვნისგან;

ბ) მან უნდა წარმოადგინოს შემდეგი განმარტებები:

(ი) ინფორმაცია რისკის მართვის ძირითადი სტრატეგიის შესახებ, რომელიც უკავ-შირდება ამგვარ ჰეჯირების ურთიერთობებს;

(იი) აღწეროს, როგორ ასახავს ის რისკების მართვის სტრატეგიას, ჰეჯირების აღრი-ცხვის მიდგომისა და ამ კონკრეტული ჰეჯირების ურთიერთობების კლასიფიცი-რების მეშვეობით; და
 






 
ფასს 7

(იიი) მიუთითოს, რამდენად ხშირად წყვეტს და შემდეგ ისევ ხელახლა იწყებს ჰეჯირების ურთიერთობებს, რაც ამგვარი ჰეჯირების ურთიერთობების მართვის პროცესის ნაწილია.

23დ. საწარმომ რისკების კატეგორიების მიხედვით უნდა დაახასიათოს ჰეჯირების არაეფექტუ-რობის წყაროები, რომლებიც მოსალოდნელია, რომ გავლენას იქონიებს ჰეჯირების ურთიერთობაზე მისი ვადის განმავლობაში.

23ე. თუ ჰეჯირების ურთიერთობაში წარმოიქმნება ჰეჯირების არაეფექტურობის სხვა წყაროები, საწარმომ აღნიშნული წყაროები უნდა დაახასიათოს რისკების კატეგორიების მიხედვით და ახსნას, მათი ზემოქმედებით განპირობებული ჰეჯირების არაეფექტურობა.

23ვ. ფულადი ნაკადების ჰეჯირებასთან დაკავშირებით, საწარმომ უნდა აღწეროს ყველა პროგნოზირებული გარიგება, რომლის მიმართაც წინა პერიოდში გამოიყენა ჰეჯირების აღრიცხვის მიდგომა, მაგრამ რომლის გამეორებაც მოსალოდნელი აღარ არის.

ჰეჯირების აღრიცხვის გავლენა საწარმოს ფინანსურ მდგომარეობასა და შედეგებზე

24. [გაუქმებულია]

24ა. საწარმომ ცხრილის სახით უნდა წარმოადგინოს შემდეგი თანხები, რომლებიც დაკავ-შირებულია ჰეჯირების ინსტრუმენტებად კლასიფიცირებულ მუხლებთან, თითოეული ტიპის ჰეჯირებისთვის (რეალური ღირებულების ჰეჯირება, ფულადი ნაკადების ჰეჯირება, ან უცხოურ ქვედანაყოფში განხორციელებული ნეტო ინვესტიციის ჰეჯირება), რისკების კატეგორიების მიხედვით:


ა) ჰეჯირების ინსტრუმენტების რეალური ღირებულებები (ცალ-ცალკე ფინანსური ინსტრუმენტებისა და ფინანსური ვალდებულებებისთვის);

ბ) ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგების მუხლი, რომელიც მოიცავს ჰეჯირების ინსტრუმენტს;

გ) იმ ჰეჯირების ინსტრუმენტის რეალური ღირებულების ცვლილება, რომლის საფუძველზეც მოცემულ პერიოდში აღიარდა ჰეჯირების არაეფექტურობა; და

დ) ჰეჯირების ინსტრუმენტების ნომინალური ღირებულებები (მათ შორის, რაოდენობრივი მონაცემები, როგორიცაა, ტონები, ან კუბური მეტრები).

24ბ. საწარმომ თითოეული ტიპის ჰეჯირებისთვის ცხრილის სახით უნდა წარმოადგინოს ჰეჯი-რებულ მუხლებთან დაკავშირებული შემდეგი თანხები, რისკების კატეგორიების მიხედვით:

ა) რეალური ღირებულების ჰეჯირებასთან დაკავშირებით:

(ი) ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში აღიარებული ჰეჯირებული მუხლის საბა-

ლანსო  ღირებულება (ცალ-ცალკე უნდა  იყოს  ნაჩვენები აქტივები და ვალდე-

ბულებები);

(იი) ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში აღიარებული ჰეჯირებული მუხლის

საბალანსო ღირებულებაში ასახულ ჰეჯირებულ მუხლთან დაკავშირებული

ჰეჯირების ინსტრუმენტების რეალური ღირებულებების დაგროვილი თანხა (ცალ-

ცალკე უნდა იყოს ნაჩვენები აქტივები და ვალდებულებები);

(იიი) ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგების მუხლი, რომელიც მოიცავს ჰეჯირებულ

მუხლს;

(ივ) ჰეჯირებული მუხლის ღირებულების ცვლილება, რომლის საფუძველზეც აღიარდა საანგარიშგებო პერიოდში ჰეჯირების არაეფექტურობა; და

(ვ) ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში ასახული დანარჩენი ჰეჯირების ინსტრუ-მენტების რეალური ღირებულებების დაგროვილი თანხა, რომლებიც დაკავში-რებულია ჰეჯირებულ მუხლთან, რომლის კორექტირება ჰეჯირების შემოსულობისა და ზარალის გათვალისწინებით შეწყდა, ფასს 9-ის 6.5.10 პუნქტის შესაბამისად.
 





 
ფასს 7

ბ) ფულადი ნაკადების ჰეჯირებასა და უცხოურ ქვედანაყოფში ფლობილი წმინდა ინვესტი-ციის ჰეჯირებასთან დაკავშირებით:

(ი) ჰეჯირებული მუხლის ღირებულების ცვლილება, რომლის საფუძველზეც აღიარდა

ჰეჯირების  არაეფექტურობა  საანგარიშგებო  პერიოდში  (ე.ი.  ფულადი  ნაკადების

ჰეჯირებისთვის  ღირებულების ცვლილება, რომელიც საწარმომ გამოიყენა აღია-

რებული ჰეჯირების არაეფექტურობის დასადგენად, ფასს 9-ის 6.5.11(გ) ქვეპუნქტის

შესაბამისად);

(იი) ფულადი ნაკადების ჰეჯირების რეზერვის ანგარიშისა და უცხოური ვალუტით

შესრულებული ოპერაციების რეზერვის ანგარიშის ნაშთები ისეთი ჰეჯირებების-

თვის, რომლებიც გრძელდება და აისახება ფასს 9-ის 6.5.11 და 6.5.13(ა) პუნქტების

შესაბამისად; და

(იიი) ფულადი ნაკადების ჰეჯირების რეზერვის ანგარიშისა და უცხოური ვალუტით შესრულებული ოპერაციების რეზერვის ანგარიშის დარჩენილი ნაშთები, რომლებიც წარმოიშვა ჰეჯირების ისეთი ურთიერთობებიდან, რომლისთვისაც აღარ გამოიყენება ჰეჯირების აღრიცხვის მიდგომა.

24გ. საწარმომ თითოეული ტიპის ჰეჯირებისთვის ცხრილის სახით უნდა წარმოადგინოს შემდეგი თანხები, რისკების კატეგორიების მიხედვით:

ა)  რეალური ღირებულების ჰეჯირებასთან დაკავშირებით:

(ი) ჰეჯირების არაეფექტურობა  ე.ი. სხვაობა ჰეჯირების ინსტრუმენტიდან წარმოქმნილ შემოსულობას/ზარალსა და ჰეჯირებულ მუხლს შორის, რომელიც აღიარებულია მოგებაში ან ზარალში (ან სხვა სრულ შემოსავალში ისეთი წილობრივი ინსტრუმენტის ჰეჯირებასთან დაკავშირებით, რომლისთვისაც საწარ-მომ გადაწყვიტა რეალურ ღირებულებაში მომხდარი ცვლილებების ასახვა სხვა სრულ შემოსავალში, 5.7.5 პუნქტის შესაბამისად); და


(იი) სრული შემოსავლის ანგარიშგების მუხლი, რომელიც მოიცავს აღიარებულ ჰეჯირების არაეფექტურობას.

ბ) ფულადი ნაკადების ჰეჯირებასა და უცხოურ ქვედანაყოფში ფლობილი ნეტო ინვესტიციის ჰეჯირებასთან დაკავშირებით:

(ი) საანგარიშგებო  პერიოდში  წარმოქმნილი  ჰეჯირების  შემოსულობა  ან  ზარალი,

რომელიც აღიარებულია სხვა სრულ შემოსავალში;

(იი) მოგებაში ან ზარალში აღიარებული ჰეჯირების არაეფექტურობა;

(იიი) სრული შემოსავლის ანგარიშგების მუხლი, რომელიც მოიცავს აღიარებულ ჰეჯი-

რების არაეფექტურობას;

(ივ) თანხა, რომელიც გადატანილია ფულადი ნაკადების ჰეჯირების რეზერვის ანგარიშიდან, ან უცხოური ვალუტით შესრულებული ოპერაციების რეზერვის ანგარიშიდან მოგებაში ან ზარალში, როგორც რეკლასიფიკაციის კორექტირების თანხა (იხ. ბასს 1) (ერთმანეთისგან უნდა გაიმიჯნოს თანხები, რომელთა მიმართაც წინათ გამოიყენებოდა ჰეჯირების აღრიცხვის მიდგომა, მაგრამ მოსალოდნელი აღარ არის მათ მიმართ მომავალი ფულადი ნაკადების ჰეჯირების გამოყენება და თანხები, რომელთა გადატანა განაპირობა იმ ფაქტმა, რომ ჰეჯირებულმა მუხლმა გავლენა მოახდინა მოგებაზე, ან ზარალზე);


(ვ) სრული შემოსავლის ანგარიშგების მუხლი, რომელიც მოიცავს რეკლასიფიკაციის კორექტირების თანხას (იხ. ბასს 1); და

(ვი) ნეტო პოზიციების ჰეჯირებასთან დაკავშირებით  ჰეჯირების შემოსულობა ან ზარალი, რომელიც ცალკე მუხლად არის ასახული სრული შემოსავლის ანგარიშგებაში (იხ. ფასს 9-ის 6.6.4 პუნქტი).
 






 
ფასს 7

24დ. როდესაც ჰეჯირების ურთიერთობების მოცულობა, რომლის მიმართაც გამოიყენება 23გ პუნქტით გათვალისწინებული განთავისუფლება, ადეკვატურად არ ასახავს პერიოდის შესაბამისი ჰეჯირების ურთიერთობების მოცულობას (ე.ი საანგარიშგებო თარიღისთვის ჰეჯირების ურთიერთობის მოცულობა არ ასახავს პერიოდის მოცულობას), საწარმომ უნდა მიუთითოს თვითონ ეს ფაქტი და ახსნას მიზეზები, რის გამოც გამოიტანა დასკვნა ზემოაღნიშნული არაადეკვატურობის შესახებ.

24ე. საწარმომ ბასს 1-ის შესაბამისად უნდა წარმოადგინოს საკუთარი კაპიტალის თითოეული კომპონენტისთვის შემაჯერებელი ინფორმაცია და ასევე სხვა სრული შემოსავლის ანალიზი, შემდეგის გათვალისწინებით:

ა) როგორც  მინიმუმი,  ერთმანეთისგან  უნდა  იყოს  გამიჯნული  24გ(ბ)(ი)  და  (ბ)(ივ)  ქვე-

პუნქტებით მოთხოვნილი ინფორმაცია, ასევე თანხები, რომლებიც აღირიცხება ფასს 9-ის 6.5.11(დ)(ი) და (დ)(იიი) პუნქტების შესაბამისად;

ბ) გამიჯნული უნდა იყოს ისეთი ოფციონების დროით ღირებულებასთან დაკავშირებული თანხები, რომლის მეშვეობითაც ხდება გარიგებასთან დაკავშირებული ჰეჯირებული მუხლების ჰეჯირება და ისეთი ოფციონების დროით ღირებულებასთან დაკავშირებული თანხები, რომლის მეშვეობითაც ხდება დროის პერიოდთან დაკავშირებული ჰეჯირებული მუხლების ჰეჯირება, როდესაც საწარმო ოფციონის დროით ღირებულებას აღრიცხავს ფასს 9-ის 6.5.15 პუნქტის შესაბამისად; და

გ) გამიჯნული უნდა იყოს ფორვარდული ხელშეკრულებების ფორვარდულ ელემენტებთან დაკავშირებული თანხები და ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტების უცხოური ვალუტის საბაზისო სპრედები, რომლის მეშვეობითაც ხდება გარიგებასთან დაკავშირებული ჰეჯირებული მუხლების ჰეჯირება და ასევე ფორვარდული ხელშეკრულებების ფორვარ-დულ ელემენტებთან დაკავშირებული თანხები და ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტების უცხოური ვალუტის საბაზისო სპრედები, რომლის მეშვეობითაც ხდება დროის პერიოდთან დაკავშირებული ჰეჯირებული მუხლების ჰეჯირება, როდესაც საწარმო ამ თანხებს აღრიცხავს ფასს 9-ის 6.5.16 პუნქტის შესაბამისად.


24ვ. საწარმომ 24ე პუნქტით მოთხოვნილი ინფორმაცია უნდა წარმოადგინოს ცალ-ცალკე რისკების კატეგორიების მიხედვით. რისკების მიხედვით დეტალიზებული ამგვარი ინფორმაციის გამ-ჟღავნება შესაძლებელია ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში.

საკრედიტო რისკის შეფასება რეალური ღირებულებით, მოგებაში ან ზარალში ასახვით

24ზ. თუ საწარმო რომელიმე ფინანსური ინსტრუმენტის, ან მისი ნაწილის შეფასებას გადაწყვეტს რეალური ღირებულებით, მოგებაში ან ზარალში ასახვით, იმის გამო, რომ ამ ფინანსური ინსტრუმენტის საკრედიტო რისკის მართვისთვის კრედიტის წარმოებულს იყენებს, მან უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:


ა) კრედიტის წარმოებულებთან დაკავშირებით, რომლებიც გამოიყენა ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტების საკრედიტო რისკის მართვისთვის, რომლებიც ფასს 9-ის 6.7.1 პუნქტის შესაბამისად კლასიფიცირებულია რეალური ღირებულებით შეფასებისთვის, მოგებაში ან ზარალში ასახვით  საანგარიშგებო პერიოდის დასაწყისისა და პერიოდის ბოლოსთვის არსებული თითოეული ნომინალური ღირებულებისა და რეალური ღირებულების თანხების შეჯერება;


ბ) შემოსულობა და ზარალი, რომელიც აღიარებულია მოგებაში ან ზარალში ფასს 9-ის 6.7.1 პუნქტის შესაბამისად, ფინანსური ინსტრუმენტის, ან მისი ნაწილის კლასიფიკაციის შედეგად რეალური ღირებულებით შეფასებულ კატეგორიად, მოგებაში ან ზარალში ასახვით; და

გ) ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტის, ან მისი ნაწილის აღიარების შეწყვეტისას, რომელიც შეფასებულია რეალური ღირებულებით, მოგებაში ან ზარალში ასახვით  ამ ფინანსური ინსტრუმენტის რეალური ღირებულება, რომელიც ხდება მისი საბალანსო ღირებულება ფასს 9-ის 6.7.4(ბ) პუნქტის შესაბამისად და ასევე შესაბამისი ნომინალური, ან ძირითადი თანხა (იმ შესადარისი ინფორმაციის გარდა, რომლის გამჟღავნებაც საწარმოს
 




 
ფასს 7

მოეთხოვება ბასს 1-ის შესაბამისად, საწარმოს არ ევალება ზემოაღნიშნული ინფორ-მაციის გამჟღავნება შემდგომ საანგარიშგებო პერიოდებში).

რეალური ღირებულება

25. იმ გამონაკლისის გარდა, რომელიც განსაზღვრულია 29-ე პუნქტში, საწარმომ ყველა სხვა შემთხვევაში ფინანსური აქტივებისა და ფინანსური ვალდებულებების თითოეული კატეგო-რიისათვის (იხ. პ.6) რეალური ღირებულება იმგვარად უნდა წარმოადგინოს, რომ შესაძ-ლებელი იყოს შედარება საბალანსო ღირებულებასთან.

26. რეალური ღირებულების წარმოსაჩენად, საწარმომ ფინანსური აქტივები და ვალდებულებები კატეგორიებად უნდა დააჯგუფოს, მაგრამ მათი ურთიერთგადაფარვა მხოლოდ ისეთი მოცულობით უნდა განახორციელოს, როგორც ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში არის ურთიერთგადაფარული მათი საბალანსო ღირებულება.

27-

27ბ [გაუქმებულია]

28. ზოგიერთ შემთხვევაში, საწარმო არ აღიარებს ფინანსური აქტივის, ან ფინანსური ვალდებუ-ლების თავდაპირველი აღიარებისას შემოსულობას, ან ზარალს, ვინაიდან მისი რეალური ღირებულება არ დასტურდება იდენტური აქტივის ან ვალდებულების აქტიური ბაზრის კოტირებული ფასით (ე.ი. 1-ლი დონის ამოსავალი მონაცემები) და არც შეფასების ისეთ მეთოდს ეყრდნობა, რომელშიც გამოიყენება მხოლოდ ბაზრებზე დაკვირვებადი მონაცემები (იხ. ფასს 9-ის ბ 5.1.2ა პუნქტი). ასეთ შემთხვევაში, საწარმომ თითოეული კატეგორიის ფინანსური აქტივის, ან ფინანსური ვალდებულების მიხედვით უნდა წარმოადგინოს შემდეგი ინფორმაცია:


ა) სააღრიცხვო პოლიტიკა, რომელიც გამოიყენა თავდაპირველი აღიარებისას განსაზღვრულ რეალურ ღირებულებასა და ოპერაციის/გარიგების ფასს შორის განსხვავების თანხის მო-გებაში ან ზარალში აღიარებისთვის, რათა აისახოს ისეთ ფაქტორებში მომხდარი ცვლი-ლებები (მათ შორის დროის ფაქტორში), რომელსაც ბაზრის მონაწილეები გაითვალისწი-ნებდნენ აქტივის ან ვალდებულების ფასის დადგენისას (იხ. ფასს 9-ის ბ5.1.2 (ბ) პუნქტი); და

ბ) მთლიანი განსხვავების თანხა, რომელიც მოგებაში ან ზარალში უნდა აღიარდეს პერიოდის დასაწყისში და პერიოდის ბოლოს და ამ სხვაობის ნაშთში მომხდარი ცვლილე-ბების შემაჯერებელი ინფორმაცია;

გ) რატომ დაასკვნა საწარმომ, რომ ოპერაციის ფასი არ წარმოადგენდა რეალური ღირებულების საუკეთესო მტკიცებულებას, მათ შორის იმ მტკიცებულებების აღწერა, რომელიც ასაბუთებს რეალურ ღირებულებას.

29. რეალური ღირებულების გამჟღავნება არ მოითხოვება:

ა) როდესაც საბალნსო ღირებულება მიახლოებით რეალური ღირებულების ტოლია, მაგა-ლითად, ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტებისათვის, როგორიცაა მოკლევადიანი სავაჭრო მოთხოვნები და ვალდებულებები;

ბ) [გაუქმებულია]; ან

გ) ისეთი ხელშეკრულებისათვის, რომელიც შეიცავს დისკრეციული მონაწილეობის პარამეტრს (როგორც აღწერილია ფასს 4-ში), თუ ამ პარამეტრის რეალური ღირებულების საიმედოდ შეფასება შეუძლებელია.

30. 29გ პუნქტში აღწერილი შემთხვევისთვის საწარმომ ისეთი ინფორმაცია უნდა გაამჟღავნოს, რომელიც ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებელს დაეხმარება, თვითონ განსაჯოს ამ ხელშეკრულებების საბალანსო ღირებულებასა და მათ რეალურ ღირებულებას შორის შესაძლო განსხვავების ხარისხი, მათ შორის:

ა) თვითონ ის ფაქტი, რომ ამ ინსტრუმენტების რეალური ღირებულების შესახებ ინფორმაცია იმიტომ არ არის წარმოდგენილი, რომ შეუძლებელი იყო მისი საიმედოდ შეფასება;
 






 
ფასს 7

ბ) ფინანსური ინსტრუმენტებისა და მათი საბალანსო ღირებულებების აღწერა და იმის ახსნა, რატომ არის შეუძლებელი მათი რეალური ღირებულების საიმედოდ შეფასება;

გ) ინფორმაცია ამ ინსტრუმენტების ბაზრის შესახებ;

დ) ინფორმაცია იმის შესახებ, აპირებს თუ არა საწარმო ამ ფინანსური ინსტრუმენტების დათმობას და თუ აპირებს, როგორ; და

ე) თუ შეწყდა ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტის აღიარება, რომლის რეალური ღირებულების საიმედოდ შეფასება წინათ შეუძლებელი იყო, საწარმომ უნდა დააფიქსიროს თავად ეს ფაქტი, განმარტოს აღიარების შეწყვეტის მომენტისათვის არსებული მისი საბალანსო ღირებულება და აღიარებული შემოსულობის ან ზარალის ოდენობა.

ფინანსური ინსტრუმენტებიდან წარმოშობილი რისკების ბუნება და დონე


31. საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში უნდა გააშუქოს ინფორმაცია, რომელიც ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებელს საშუალებას მისცემს,Eშეაფასოს ფინანსური ინსტრუმენ-ტებიდან წარმოშობილი ისეთი რისკების ბუნება და დონე, რომლებიც საწარმოზე გავლენას ახდენდა საანგარიშგებო თარიღისათვის.

32. 32-42-ე პუნქტებში მოთხოვნილი განმარტებების აქცენტი გადატანილია ფინანსური ინს-ტრუმენტებიდან წარმოშობილ რისკებზე და როგორ განხორციელდა ამ რისკების მართვა. ეს რისკები, როგორც წესი, მოიცავს საკრედიტო რისკს, ლიკვიდობის რისკსა და საბაზრო რისკს, მაგრამ მარტო ამით არ შემოიფარგლება.

32ა. რაოდენობრივ ინფორმაციასთან დაკავშირებული ხარისხობრივი ინფორმაციის გამჟღავნება მომხმარებლებს ამ ინფორმაციის ერთმანეთთან დაკავშირების საშუალებას აძლევს და, მაშასადამე, მომხმარებლები შეძლებენ ფინანსური ინსტრუმენტებიდან წარმოქმნილი რისკების ხასიათისა და დონის შესახებ საერთო წარმოდგენის შექმნას. ხარისხობრივი და რაოდენობრივი ინფორმაციის ურთიერთქმედება ხელს უწყობს ისეთი ინფორმაციის მიწოდებას მომხმარებლებისთვის, რომლებიც მათ საწარმოს რისკების შეფასების საშუალებას მისცემს.

ხარისხობრივი ინფორმაციის განმარტება

33. ფინანსური ინსტრუმენტებიდან წარმოშობილი რისკების თითოეული კატეგორიისათვის საწარმომ შენიშვნებში უნდა გააშუქოს ინფორმაცია:

ა) საწარმოზე რისკის გავლენისა და მისი წარმოშობის შესახებ;

ბ) რისკის მართვის მიზნების, პოლიტიკისა და პროცედურების და რისკის შესაფასებლად გამოყენებული მეთოდების შესახებ; და

გ) (ა) ან (ბ)-ში მომხდარი ცვლილებები წინა პერიოდის შემდეგ.

რაოდენობრივი ინფორმაციის განმარტება

34. ფინანსური ინსტრუმენტებიდან წარმოშობილი რისკების თითოეული კატეგორიისათვის საწარმომ უნდა წარმოადგინოს:

ა) რაოდენობრივი მონაცემების მოკლე მიმოხილვა, რომლებიც ეხება საანგარიშგებო თარიღისათვის საწარმოზე ამ რისკის გავლენას. აღნიშნული განმარტებები უნდა ეყრდნობოდეს იმავე ინფორმაციას, რომელიც თვითონ საწარმოში მიეწოდება უმაღლესი რანგის ხელმძღვანელ პერსონალს (როგორც ეს განმარტებულია ბასს 24-ში  `დაკავში-რებულ მხარეთა განმარტებითი შენიშვნები~), მაგალითად, საწარმოს დირექტორთა საბჭოს ან მთავარ აღმასრულებელ პირს.

ბ) 36-42 პუნქტებით მოთხოვნილი ინფორმაცია ისეთი დონით, რომელიც ნაჩვენები არ არის

(ა) პუნქტის მიხედვით;

გ) რისკის კონცენტრაცია, თუ ეს არ ჩანს (ა) და (ბ) ქვეპუნქტების შესაბამისად წარმოდგე-ნილი ინფორმაციიდან.
 



 
ფასს 7

35. თუ საანგარიშგებო თარიღის მდგომარეობით წარმოდგენილი რაოდენობრივი მონაცემები არ ასახავს საწარმოზე რისკის გავლენის იმავე ხარისხს, რასაც ადგილი ჰქონდა საანგარიშგებო პერიოდის მანძილზე, საწარმომ დამატებით უნდა წარმოადგინოს სხვა რეპრეზენტაციული ინფორმაცია.

საკრედიტო რისკი

36. ფინანსური ინსტრუმენტების თითოეული კატეგორიისათვის საწარმომ უნდა აჩვენოს:

ა) თანხა, რომელიც ყველაზე უკეთ ასახავს საკრედიტო რისკის მაქსიმალურ გავლენას საწარმოზე საანგარიშგებო თარიღისათვის, საწარმოს მიერ ფლობილი ყოველგვარი უზრუნველყოფის ან კრედიტის საგარანტიო სხვა საშუალებების გაუთვალისწინებლად (მაგ., ურთიერთჩათვლის შეთანხმება, რომელიც არ აკმაყოფილებს ურთიერთგადაფარვის კრიტერიუმს ბასს 32-ის შესაბამისად); ამ ინფორმაციის გამჟღავნება არ მოითხოვება ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტებისთვის, რომელთა საბალანსო ღირებულებები საუკეთესოდ ასახავს საკრედიტო რისკის მაქსიმალურ გავლენას;


ბ) კრედიტის გარანტიის სახით ფლობილი უზრუნველყოფის ან კრედიტის საგარანტიო სხვა საშუალებებისა და მათი ფინანსური ეფექტის აღწერა (მაგალითად, რაოდენობრივი შეფასება იმისა, რამდენად ამცირებენ საკრედიტო რისკს უზრუნველყოფა და კრედიტის საგარანტიო სხვა საშუალებები) იმ თანხასთან მიმართებით, რომელიც საუკეთესოდ ასახავს საკრედიტო რისკის მაქსიმალურ გავლენას (რაც გამჟღავნებული იქნება ან (ა) ქვეპუნქტის შესაბამისად, ან გამოსახული იქნება ფინანსური ინსტრუმენტის საბალანსო ღირებულებით;


გ) ინფორმაცია ისეთი ფინანსური აქტივების საკრედიტო ხარისხის შესახებ, რომლებიც არც ვადაგადაცილებულია და არც გაუფასურებული; და

დ) [გაუქმებულია].

ვადაგადაცილებული ან გაუფასურებული ფინანსური აქტივები

37. ფინანსური აქტივების თითოეული კატეგორიისათვის საწარმომ უნდა წარმოადგინოს:

ა) ასაკობრივი ანალიზი ფინანსური აქტივებისა, რომლებიც საანგარიშგებო თარიღისათვის ვადაგადაცილებულია, მაგრამ არ არის გაუფასურებული;

ბ) ანალიზი ფინანსური აქტივებისა, რომლებიც საანგარიშგებო თარიღისათვის ცალ-ცალკე გაუფასურებულად იქნა მიჩნეული, მათ შორის ისეთი ფაქტორების, რომლებიც საწარმომ განიხილა ამ აქტივების გაუფასურების დადგენის დროს; და

გ) [გაუქმებულია].

მიღებული უზრუნველყოფა ან კრედიტის საგარანტიო სხვა საშუალებები

38. როდესაც საწარმო საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში მოიპოვებს ფინანსურ ან არაფინანსურ აქტივებს, იმ თვალსაზრისით, რომ მის მფლობელობაში გადადის კრედიტის უზრუნველყოფა ან კრედიტის საგარანტიო სხვა საშუალებები (მაგ., გარანტიები) და ეს აქტივები აკმაყოფილებს სხვა ფასს-ების აღიარების კრიტერიუმებს, მან საანგარიშგებო თარიღისთვის მის მფლობელობაში მყოფი ამგვარი აქტივების შესახებ უნდა წარმოადგინოს შემდეგი ინფორმაცია:

ა) მიღებული აქტივების ბუნება და საბალანსო ღირებულება; და

ბ) აქტივების გასხვისების ან საწარმოს საქმიანობაში გამოყენების პოლიტიკა, თუ ზემოაღნიშნული აქტივები არ არის ადვილად კონვერტირებადი ნაღდ ფულში.

ლიკვიდობის რისკი

39. საწარმომ უნდა წარმოადგინოს:

ა) არაწარმოებული ფინანსური ვალდებულებების დაფარვის ვადების ანალიზი (მათ შორის, გაცემული ფინანსური გარანტიების კონტრაქტების), საიდანაც გამოჩნდება დარჩენილი სახელშეკრულებო დაფარვის ვადები;
 



 
ფასს 7

ბ) წარმოებული ფინანსური ვალდებულებების დაფარვის ვადების ანალიზი. დაფარვის ვადების ანალიზმა უნდა მოიცვას დარჩენილი სახელშეკრულებო დაფარვის ვადები იმ წარმოებული ფინანსური ვალდებულებებისთვის, რომელთა სახელშეკრულებო დაფარვის ვადები მნიშვნელოვანია ფულადი ნაკადების მოძრაობის დროის გასაგებად (იხ. პუნქტი ბ11ბ);

გ) აღწეროს, როგორ მართავს (ა) და (ბ) პუნქტებში ხსენებული ვალდებულებებისთვის დამახასიათებელ ლიკვიდობის რისკს.

საბაზრო რისკი

მგრძნობელობის ანალიზი

40. თუ საწარმოს არ ეხება 41-ე პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნები, მაშინ მან უნდა წარმოადგინოს:

ა) მგრძნობელობის ანალიზი თითოეული ტიპის საბაზრო რისკისთვის, რომელიც გავლენას ახდენდა საწარმოზე საანგარიშგებო თარიღისათვის, ამასთან ისე, რომ ჩანდეს, რა უარყოფით გავლენას იქონიებდა მოგებაზე ან ზარალზე და საკუთარ კაპიტალზე რისკის შესაფერისი ცვლადის იმგვარი ცვლილება, რაც, გონივრულების ფარგლებში, მოსალოდ-ნელი იყო ამ თარიღისათვის;

ბ) მგრძნობელობის ანალიზში გამოყენებული მეთოდები და დაშვებები; და

გ) ამ მეთოდებსა და დაშვებებში წინა პერიოდის შემდეგ მომხდარი ცვლილებები და მათი შეცვლის მიზეზები.

41. თუ საწარმო ამზადებს მგრძნობელობის ანალიზს, როგორიცაა შეფასება რისკის საფუძველზე, რომელიც ასახავს რისკის ცვლადებს შორის ურთიერთდამოკიდებულებას (მაგ., საპროცენტო განაკვეთსა და სავალუტო კურსებს შორის) და ამ ანალიზს იყენებს ფინანსური რისკების მართვისათვის, მან შეიძლება ეს ანალიზი გამოიყენოს მე-40 პუნქტით განსაზღვრული მგრძნობელობის ანალიზის ნაცვლად. გარდა ამისა, საწარმომ უნდა:

ა) განმარტოს ამ ანალიზის დროს გამოყენებული მეთოდები, ასევე ძირითადი პარამეტრები და დაშვებები, რომლებიც ამოსავალ ბაზად გამოიყენა; და

ბ) ახსნას გამოყნებული მეთოდების მიზანი და მისთვის დამახასიათებელი შეზღუდვები, რის გამოც მიღებული ინფორმაცია შეიძლება სრულყოფილად არ ასახავდეს შესაბამისი აქტივებისა და ვალდებულებების რეალურ ღირებულებას.

სხვა განმარტებები საბაზრო რისკის შესახებ

42. როდესაც მე-40 ან 41-ე პუნქტების შესაბამისად მომზადებული მგრძნობელობის ანალიზი არ ასახავს ფინანსური ანგარიშგებისათვის დამახასიათებელი რისკს (მაგალითად, იმიტომ, რომ რისკის გავლენა საანგარიშგებო წლის ბოლოს არ ასახავს რისკის გავლენას წლის მანძილზე), საწარმომ უნდა დააფიქსიროს თავად ეს ფაქტი და მიზეზი, რომელიც, მისი აზრით, მგრძნობელობის ანალიზს არარეპრეზენტაციულს ხდის.

ფინანსური აქტივების გადაცემა


42ა. 42ა42თ პუნქტებით გათვალისწინებული ინფორმაცია, რომელიც ეხება ფინანსური აქტივების გადაცემას, ავსებს წინამდებარე ფასს-ით მოთხოვნილ სხვა განმარტებებს. საწარმომ 42ა42თ პუნქტებით გათვალისწინებული ინფორმაცია უნდა წარმოადგინოს ფინანსური ანგარიშგების ცალკე შენიშვნის სახით; ამასთან, ეს ინფორმაცია უნდა ეხებოდეს ყველა გადაცემულ ფინანსურ აქტივს, რომლის აღიარებაც არ შეწყვეტილა და ასევე გადაცემულ აქტივში საწარმოს ნებისმიერი სახის მონაწილეობას, რომელიც ისევ შენარჩუნებულია საანგარიშგებო თარიღისთვის, იმის მიუხედავად, როდის განხორციელდა აქტივის გადაცემის ოპერაცია. ინფორმაციის გამჟღავნებასთან დაკავშირებით ზემოაღნიშნული პუნქტების მოთხოვნების გამოყენების მიზნით, მხოლოდ და მხოლოდ მაშინ მიიჩნევა, რომ საწარმოს გადაცემული აქვს ფინანსური აქტივი, ან მისი ნაწილი, თუ საწარმო:
 





 
ფასს 7

ა) გადასცემს ამ ფინანსურ აქტივთან დაკავშირებული ფულადი ნაკადების მიღების სახელშეკრულებო უფლებებს; ან

ბ) ინარჩუნებს ამ ფინანსურ აქტივთან დაკავშირებული ფულადი ნაკადების მიღების სახელ-შეკრულებო უფლებებს, მაგრამ თავის თავზე იღებს აქტივის ერთი ან რამდენიმე მიმღებისთვის ფულადი სახსრების გადახდის სახელშეკრულებო ვალდებულებას.

42ბ. საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში უნდა წარმოადგინოს ისეთი ინფორმაცია, რომელიც მისი ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს საშუალებას მისცემს:

ა) გაიგოს, რა კავშირი არსებობს გადაცემულ ფინანსურ აქტივსა (რომლის აღიარება მთლიანად არ შეწყვეტილა) და მასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს შორის; და

ბ) შეაფასოს საწარმოს მონაწილეობის ხასიათი ფინანსურ აქტივებში, რომლის აღიარებაც შეწყდა და ასევე მასთან დაკავშირებული რისკები.

42გ. ინფორმაციის გამჟღავნებასთან დაკავშირებით 42ა42თ პუნქტების მოთხოვნების გამოყენების მიზნით, მხოლოდ და მხოლოდ მაშინ მიიჩნევა, რომ საწარმო აგრძელებს მონაწილეობას გადაცემულ ფინანსურ აქტივში, თუ საწარმო მისი გადაცემისას (გადაცემის პირობის სახით) ინარჩუნებს მოცემული ფინანსური აქტივის გადაცემისთვის დამახასიათებელ ყველა სახელშეკრულებო უფლებას ან ვალდებულებას, ან გადაცემულ ფინანსურ აქტივთან დაკავშირებით იღებს ახალ სახელშეკრულებო უფლებებს ან ვალდებულებებს. ინფორმაციის გამჟღავნებასთან დაკავშირებით 42ა42თ პუნქტების მოთხოვნების გამოყენების მიზნით, ქვემოთ ჩამოთვლილი ფაქტორების არსებობა არ ნიშნავს იმას, რომ საწარმო აგრძელებს მონაწილეობას გადაცემულ ფინანსურ აქტივში:

ა) აქტივების მაქინაციურ გადაცემასთან დაკავშირებული სტანდარტული განცხადებები და გარანტიები, რაც არ პასუხობს კეთილგონივრულობის, პატიოსნებისა და კეთილ-სინდისიერი საქმიანი ურთიერთობების მოთხოვნებს, რის გამოც აქტივის გადაცემის ოპერაცია შეიძლება გაუქმდეს სასამართლოს ძალით;

ბ) გადაცემული აქტივის გამოსყიდვასთან დაკავშირებული ფორვარდული ხელშეკრულებები, ოფციონისა და სხვა ხელშეკრულებები, რომლის სახელშეკრულებო ფასი (ან აღსრულების ფასი) გადაცემული ფინანსური აქტივის რეალური ღირებულებაა; ან

გ) შეთანხმება, რომლის თანახმად საწარმო ინარჩუნებს ფინანსურ აქტივთან დაკავში-რებული ფულადი ნაკადების მიღების სახელშეკრულებო უფლებებს, მაგრამ თავის თავზე იღებს ფულადი სახსრების გადახდის სახელშეკრულებო ვალდებულებას ერთი ან რამდენიმე საწარმოსთვის და, ამასთან, შესრულებულია ფასს 9-ის 3.2.5(ა)(გ) პუნქტების პირობები.


გადაცემული ფინანსური აქტივები, რომელთა აღიარება მთლიანად არ შეწყვეტილა

42დ. საწარმოს შეუძლია იმგვარად განახორციელოს აქტივების გადაცემა, რომ აღიარების შეწყვეტის კრიტერიუმებს არ აკმაყოფილებდეს ყველა გადაცემული ფინანსური აქტივი, ან მათი ნაწილი. 42ბ(ა) პუნქტის მიზნების მისაღწევად, საწარმომ ყოველი საანგარიშგებო თარიღისთვის თითოეულ გადაცემულ ფინანსურ აქტივთან მიმართებით, რომლის მთლიანად აღიარება არ შეწყვეტილა, უნდა წარმოადგინოს შემდეგი ინფორმაცია:

ა) გადაცემული აქტივების ხასიათი;

ბ) საკუთრებასთან დაკავშირებული რისკებისა და სარგებლის ხასიათი, რომელიც საწარმოსთან რჩება;

გ) გადაცემულ აქტივებსა და შესაბამის ვალდებულებებს შორის ურთიერთკავშირის აღწერა, მათ შორის, აქტივების გადაცემის შედეგად წარმოქმნილი შეზღუდვების, რომლებიც ეხება ანგარიშვალდებული საწარმოს მიერ გადაცემული აქტივების გამოყენებას;
 







 
ფასს 7

დ) როდესაც გადაცემულ აქტივებთან დაკავშირებული ვალდებულებების კონტრაჰენტ(ებ)ს გააჩნია(თ) მხოლოდ გადაცემული აქტივების უკან მოთხოვნის უფლება, ცხრილი, რომელ-შიც მითითებულია გადაცემული აქტივების რეალური ღირებულება, მასთან დაკავში-რებული ვალდებულებების რეალური ღირებულება და ნეტო პოზიცია (გადაცემული აქტივებისა და მასთან დაკავშირებულ ვალდებულებების რეალურ ღირებულებებს შორის სხვაობა);


ე) გადაცემული აქტივებისა და მასთან დაკავშირებული ვალდებულებების საბალანსო ღირებულებები იმ შემთხვევაში, როდესაც საწარმო აგრძელებს ყველა გადაცემული აქტივის აღიარებას;

ვ) იმ შემთხვევაში, როდესაც საწარმო აგრძელებს აქტივების აღიარებას, მან აქტივების იმ ნაწილთან მიმართებაში, რომელშიც განაგრძობს მონაწილეობას (იხ. ფასს 9-ის 3.2.6(გ)(იი) და 3.2.16 პუნქტები) უნდა აჩვენოს: თავდაპირველი აქტივების საბალანსო ღირებულებების მთლიანი თანხა, რომელიც მათ გააჩნდათ გადაცემამდე, იმ აქტივების საბალანსო ღირებულებები, რომელთა აღიარებასაც აგრძელებს საწარმო და მასთან დაკავშირებული ვალდებულებების საბალანსო ღირებულებები.

გადაცემული ფინანსური აქტივები, რომელთა აღიარება მთლიანად შეწყდა

42ე. 42ბ(ბ) პუნქტის მიზნების მისაღწევად, როდესაც საწარმო მთლიანად წყვეტს გადაცემული ფინანსური აქტივების აღიარებას (იხ. ფასს 9-ის 3.2.6(ა) და (გ)(ი) პუნქტები), მაგრამ აგრძელებს მათში მონაწილეობას, საწარმომ ყოველი საანგარიშგებო თარიღისთვის თითოეული ტიპის მონაწილეობასთან დაკავშირებით უნდა წარმოადგინოს, სულ მცირე შემდეგი ინფორმაცია მაინც:

ა) საწარმოს ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში აღიარებული აქტივებისა და ვალდებულებების საბალანსო ღირებულებები, რომლებიც ასახავს საწარმოს მონაწი-ლეობის გაგრძელებას ფინანსურ აქტივებში, რომელთა აღიარებაც შეწყდა და ასევე უნდა მიუთითოს ანგარიშგების მუხლები, რომელშიც ასახულია ამ აქტივებისა და ვალდებულებების საბალანსო ღირებულებები;


ბ) იმ აქტივებისა და ვალდებულებების რეალური ღირებულებები, რომლებიც ასახავს საწა-რმოს მონაწილეობის გაგრძელებას ფინანსურ აქტივებში, რომელთა აღიარებაც შეწყდა;

გ) თანხა, რომელიც საუკეთესოდ ასახავს იმ ზარალის მაქსიმალურ დონეს, რომელიც შეიძლება გამოიწვიოს საწარმოს მონაწილეობის გაგრძელებამ ფინანსურ აქტივებში, რომელთა აღიარებაც შეწყდა და ინფორმაცია, საიდანაც ჩანს, როგორ განსაზღვრა საწარმომ ზემოაღნიშნული მაქსიმალური ზარალის სიდიდე;

დ) არადისკონტირებული ფულადი ნაკადების ოდენობა, რომლის გასვლა საწარმოდან შეიძლება საჭირო გახდეს, ან მოთხოვნილ იქნეს იმ აქტივების გამოსყიდვისთვის, რომელთა აღიარებაც შეწყდა (მაგალითად, ოფციონის შეთანხმების აღსრულების ფასი), ან სხვა თანხები, რომელიც გადასახდელია გადაცემული აქტივების მიმღებისთვის, ფულადი სახსრების გადაცემასთან დაკავშირებით. თუ ფულადი სახსრების ოდენობა, რომლის გასვლაც მოსალოდნელია საწარმოდან, ცვალებადი სიდიდეა, მაშინ მისი სიდიდე განსაზღვრული უნდა იყოს თითოეული საანგარიშგებო თარიღისთვის არსებული პირობების გათვალისწინებით;


ე) არადისკონტირებული ფულადი ნაკადების ვადების ანალიზი, რომლის გასვლა საწარმოდან საჭირო გახდება, ან შეიძლება მოთხოვნილ იქნეს იმ აქტივების გამოსყიდვისთვის, რომელთა აღიარებაც შეწყდა, ან სხვა თანხების გასვლის ვადების ანალიზი, რომელიც გადასახდელი აქვს საწარმოს გადაცემული ფინანსური აქტივების მიმღებისთვის აქტივების გადაცემასთან დაკავშირებით. ამასთან, მითითებული უნდა იყოს დარჩენილი სახელშეკრულებო ვადები, რომლებიც ეხება საწარმოს მონაწილეობის გაგრძელებას ამ აქტივებში;


ვ) ხარისხობრივი ხასიათის ინფორმაცია, რომელიც ხსნის და ასაბუთებს (ა)(ე) პუნქტებში მოთხოვნილ რაოდენობრივ ინფორმაციას.
 




 
ფასს 7

42ვ. საწარმოს უფლება აქვს აგრეგირებულად წარმოადგინოს 42ე პუნქტით მოთხოვნილი ინფორ-მაცია ამა თუ იმ კონკრეტულ აქტივთან მიმართებით, თუ საწარმო ამ აღირებაშეწყვეტილ ფინანსურ აქტივში მონაწილეობას აგრძელებს რამდენიმენაირად და ანგარიშგებაში მათ წარადგენს, როგორც ერთი ტიპის მონაწილეობის გაგრძელებას.

42ზ. გარდა ამისა, საწარმომ თითოეული ტიპის მონაწილეობისთვის, რომელიც გრძელდება, უნდა წარმოადგინოს შემდეგი ინფორმაცია:

ა) აქტივების გადაცემის თარიღისთვის აღიარებული შემოსულობა, ან ზარალი;

ბ) შემოსავლები და ხარჯები, რომლებიც აღიარებულია როგორც საანგარიშგებო პერი-ოდში, ასევე მთლიანად მას შემდეგ, რაც საწარმო უწყვეტად მონაწილეობს ფინანსურ აქტივებში, რომელთა აღიარებაც შეწყდა (მაგალითად, წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტების რეალური ღირებულების ცვლილებები);

გ) თუ საანგარიშგებო პერიოდში აქტივების გადაცემის ოპერაციიდან მიღებული შემოსავ-ლების მთლიანი თანხა (რომელიც აკმაყოფილებს აღიარების შეწყვეტის კრიტერიუმებს) არათანაბრად ნაწილდება საანგარიშგებო პერიოდზე (მაგალითად, თუ აქტივების გადაცემის ოპერაციის მთლიანი თანხის არსებითი ნაწილი მიღებულია საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო თარიღებში):

(ი) როდის განხორციელდა საანგარიშგებო პერიოდში აქტივების გადაცემის ყველაზე

მსხვილი ოპერაცია (მაგალითად, საანგარიშგებო თარიღამდე ბოლო ხუთ დღეში);

(იი) საანგარიშგებო პერიოდის მოცემულ ნაწილში აქტივების გადაცემის ოპერაციასთან

დაკავშირებით აღიარებული თანხა (მაგალითად, შემოსულობა ან ზარალი);

(იიი) საანგარიშგებო პერიოდის მოცემულ ნაწილში აქტივების გადაცემის ოპერაციასთან დაკავშირებით აღიარებული შემოსულობების მთლიანი თანხა.

საწარმომ ზემოაღნიშნული ინფორმაცია უნდა წარმოადგინოს ყოველი საანგარიშგებო პერიოდისთვის, რომლისთვისაც საწარმო წარადგენს სრული შემოსავლის ანგარიშგებას.

დამატებითი ინფორმაცია

42თ. საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში უნდა წარმოადგინოს ნებისმიერი დამატებითი ინფორ-მაცია, რომლის გამჟღავნებასაც აუცილებლად მიიჩნევს 42ბ პუნქტში ჩამოყალიბებული მიზნების მისაღწევად,

ძალაში შესვლის თარიღი და გარდამავალი დებულებები


43. საწარმომ მოცემული ფასს უნდა გამოიყენოს 2007 წლის 1 იანვარს ან მის შემდგომ დაწყებული წლიური პერიოდებისათვის. რეკომენდებულია სტანდარტის უფრო ადრე გამოყენებაც. თუ საწარმო ამ ფასს-ს ვადაზე ადრე იყენებს, მან ამის შესახებ განმარტებით შენიშვნებში უნდა აღნიშნოს.

44. თუ საწარმო მოცემულ ფასს-ს 2006 წლის 1 იანვრამდე დაწყებული წლიური პერიო-დებისათვის იყენებს, მას არ სჭირდება 31-42-ე პუნქტებით მოთხოვნილი განმარტებების შესაბამისად შესადარისი ინფორმაციის წარმოდგენა, ფინანსური ინსტრუმენტებიდან წარმო-შობილი რისკების ბუნებისა და დონეების შესახებ.

44ა. ბასს 1-მა (შესწორებული 2007 წელს) შეცვალა ფასს-ში გამოყენებული ტერმინოლოგია. გარდა ამისა, განაპირობა 20-ე, 21-ე, 23(გ) და (დ), 27(გ) და (ბ) დანართის ბ5 პუნქტების შეცვლა. საწარმომ აღნიშნული ცვლილებები უნდა გამოიყენოს 2009 წლის 1 იანვარს ან მის შემდგომ დაწყებული წლიური პერიოდებისათვის. თუ საწარმო ბასს 1-ს (შესწორებული 2007 წელს) უფრო ადრინდელი პერიოდისთვის გამოიყენებს, ამავე პერიოდისთვის უნდა გამოიყენოს ეს ცვლილებებიც.

44ბ. ფასს 3-მა (შესწორებული 2008 წელს) განაპირობა 3(გ) პუნქტის გაუქმება. საწარმომ ზემოაღნიშნული ცვლილება უნდა გამოიყენოს 2009 წლის 1 ივლისს ან მის შემდგომ დაწყებული წლიური პერიოდებისათვის. თუ საწარმო ფასს 3-ს (შესწორებული 2008 წელს)
 



 
ფასს 7

უფრო ადრინდელი პერიოდისთვის გამოიყენებს, ამავე პერიოდისთვის უნდა გამოიყენოს ეს ცვლილებაც. თუმცა, ეს ცვლილება არ გამოიყენება ისეთი საწარმოთა გაერთიანების შედეგად წარმოქმნილ პირობით კომპენსაციასთან მიმართებით, რომლის შეძენის თარიღი წინ უსწრებს ფასს 3-ის (შესწორებული 2008 წელს) გამოყენების თარიღს. ამის ნაცვლად, საწარმომ ამგვარი კომპენსაცია უნდა ასახოს ფასს 3-ის (2010 წლის შეცვლილი ვერსია) 65ა65ე პუნქტების შესაბამისად.

44გ. საწარმომ მე-3 პუნქტში შესული ცვლილება უნდა გამოიყენოს 2009 წლის 1 იანვარს ან მის შემდგომ დაწყებული წლიური პერიოდებისათვის. თუ საწარმო უფრო ადრინდელი პერიო-დისთვის გამოიყენებს 2008 წლის თებერვალში ბასს 32-ისა და ბასს 1-თვის გამოცემულ შესწორებებს  `დაბრუნებადი ფინანსური ინსტრუმენტები და ლიკვიდაციასთან დაკავ-შირებით წარმოქმნილი ვალდებულებები~, ამავე პერიოდისთვის უნდა გამოიყენოს მე-3 პუნქტში შეტანილი ცვლილებაც.

44დ. პუნქტი 3(ა) შეიცვალა 2008 წლის მაისში გამოცემული დოკუმენტის  `ფასს-ის გაუმჯობე-სება~  შესაბამისად. საწარმომ აღნიშნული ცვლილება უნდა გამოიყენოს 2009 წლის 1 იანვარს ან მის შემდგომ დაწყებული წლიური პერიოდებისათვის. დასაშვებია ვადაზე ადრე გამოყენებაც. თუ საწარმო ამ ცვლილებას უფრო ადრინდელი პერიოდისთვის გამოიყენებს, მან ამის შესახებ განმარტება უნდა გააკეთოს შენიშვნებში და ამავე პერიოდისთვის გამოიყენოს 2008 წლის მაისში ბასს 29-ის 1-ლი, ბასს 31-ის 1-ლი და ბასს 32-ის მე-4 პუნქტებისთვის გამოცემული შესწორებები. საწარმოს უფლება ეძლევა პერსპექტიულად გამოიყენოს ზემოაღნიშნული ცვლილება.

44ე- [გაუქმებულია]

44ვ

44ზ. 2009 წლის მარტში გამოცემულმა დოკუმენტმა  `განმარტებითი შენიშვნების გაუმჯობესება ფინანსური ინსტრუმენტების შესახებ  (ფასს 7-ში შესატანი ცვლილებები) განაპირობა 27-ე, 39-ე და ბ11 პუნქტების შეცვლა და 27ა, 27ბ, ბ10ა და ბ11ა-ბ11ვ პუნქტების დამატება. საწარმომ ზემოაღნიშნული ცვლილებები უნდა გამოიყენოს 2009 წლის 1 იანვარს ან მის შემდეგ

დაწყებული წლიური საანგარიშგებო პერიოდებისათვის. საწარმოს არ ევალება ზემოაღნიშნული ცვლილებებით გათვალისწინებული ინფორმაციის გამჟღავნება:

ა) 2009 წლის 31 დეკემბრამდე არსებული წლიური, ან შუალედური პერიოდისთვის, მათ შორის ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებისთვის, რომელიც წარდგენილია 2009 წლის 31 დეკმებრამდე დასრულებული წლიური შესადარისი პერიოდისთვის; ან

ბ) ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებისთვის, რომელიც მომზადებულია 2009 წლის 31 დეკემბრის წინა რომელიმე შესადარისი თარიღისთვის.

ნებადართულია ზემოაღნიშნული ცვლილებების ვადაზე ადრე გამოყენება. თუ საწარმო ამ ცვლილებებს უფრო ადრინდელი პერიოდისთვის გამოიყენებს, მან ეს ფაქტი უნდა განმარტოს ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში1.

44თ.  [გაუქმებულია]

44ი. როდესაც საწარმო პირველად იყენებს ფასს 9-ს, მან თითოეული კატეგორიის ფინანსური აქტივისთვის, ფასს 9-ის თავდაპირველი გამოყენების თარიღისათვის განმარტებით შენიშ-ვნებში უნდა აჩვენოს:

ა) თავდაპირველი შეფასებითი კატეგორია და ბასს 39-ის შესაბამისად განსაზღვრული საბალანსო ღირებულება;

ბ) ახალი შეფასებითი კატეგორია და ფასს 9-ის შესაბამისად განსაზღვრული საბალანსო ღირებულება;






1. 44ზ პუნქტი შეიცვალა 2010 წლის იანვარში გამოცემული დოკუმენტის  `შეზღუდული განთავისუფლება ფასს 7-ით გათვალისწინებული შესადარისი ინფორმაციის გამჟღავნების მოთხოვნიდან: განმარტებითი შენიშვნები იმ საწარმოთათვის, რომლებიც პირველად იწყებენ ფასს-ების გამოყენებას~ (ფასს 1-ში შესატანი ცვლილებები).
 


 
ფასს 7

გ) ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში ასახული ნებისმიერი ფინანსური აქტივის თანხა, რომელიც ადრე კლასიფიცირებული იყო რეალური ღირებულებით შეფასებისთვის, მოგებაში ან ზარალში ასახვით, მაგრამ ახლა უკვე აღარ არის ამგვარად კლასიფიცირებული, ისე, რომ გამიჯნული იყოს ის აქტივები, რომელთა რეკლასიფიკაციასაც მოითხოვს ფასს 9 და ისინი, რომელთა რეკლასიფიკაციასაც თვითონ ირჩევს საწარმო.

საწარმომ ზემოაღნიშნული რაოდენობრივი ინფორმაცია უნდა წარმოადგინოს ცხრილის სახით, თუ კონკრეტულ შემთხვევაში უფრო შესაფერისი არ იქნება სხვა ფორმატი.

44კ. როდესაც საწარმო პირველად იყენებს ფასს 9-ს, მან განმარტებით შენიშვნებში უნდა გააშუქოს ისეთი ხარისხობრივი ინფორმაცია, რომ მომხმარებლებმა გაიგონ:

ა) როგორ იყენებს საწარმო ფასს 9-ით გათვალისწინებულ კლასიფიცირების მოთხოვნებს ისეთი ფინანსური აქტივებისთვის, რომელთა კლასიფიკაცია შეიცვალა ფასს 9-ის გამოყენების შედეგად;

ბ) მიზეზები, რომლებმაც განაპირობა ფინანსური აქტივების ან ფინანსური ვალდებულებების კლასიფიცირება რეალური ღირებულებით შეფასებულ კატეგორიად, მოგებაში ან ზარალში ასახვით, ან პირიქით, ამგვარი კლასიფიკაციის გაუქმება.

44ლ. 2010 წლის მაისში გამოცემულმა დოკუმენტმა  `ფასს-ების გაუმჯობესება~  გამოიწვია 44ბ პუნქტის შეცვლა. საწარმომ ზემოაღნიშნული ცვლილებები უნდა გამოიყენოს 2010 წლის 1 ივლისს ან მის შემდეგ დაწყებული წლიური პერიოდებისათვის. ნებადართულია ვადაზე ადრე გამოყენება.

44მ. 2010 წლის მაისში გამოცემულმა დოკუმენტმა  `ფასს-ების გაუმჯობესება~  გამოიწვია 32ა პუნქტის დამატება და 34-ე და 3638-ე პუნქტების შეცვლა. საწარმომ ზემოაღნიშნული ცვლილებები უნდა გამოიყენოს 2011 წლის 1 იანვარს ან მის შემდეგ დაწყებული წლიური პერიოდებისათვის. ნებადართულია ვადაზე ადრე გამოყენება. თუ საწარმო ამ ცვლილებებს უფრო ადრინდელი პერიოდისთვის გამოიყენებს, მან ეს ფაქტი უნდა განმარტოს ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში.

44ნ. 2010 წლის ოქტომბერში გამოცემულმა დოკუმენტმა  `განმარტებითი შენიშვნები  ფინანსუ-რი აქტივების გადაცემა~ (ფასს 7-ში შესატანი ცვლილებები)  გამოიწვია მე-13 პუნქტის გაუქმება და 42ა42თ და ბ29ბ39 პუნქტების დამატება. საწარმომ ზემოაღნიშნული ცვლილებები უნდა გამოიყენოს 2011 წლის 1 ივლისს ან მის შემდეგ დაწყებული წლიური პერიოდებისათვის. ნებადართულია ვადაზე ადრე გამოყენება. თუ საწარმო ამ ცვლილებებს უფრო ადრინდელი თარიღიდან გამოიყენებს, მან ეს ფაქტი უნდა განმარტოს ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში. საწარმოს არ ევალება ამ დოკუმენტით გათვალისწინებული ინფორმაციის გამჟღავნება განმარტებით შენიშვნებში არც ერთი საანგარიშგებო პერიო-დისთვის, რომელიც იწყება იმ თარიღამდე, როდესაც საწარმო პირველად გამოიყენებს ზემოაღნიშნულ ცვლილებებს.

44ო.  [გაუქმებულია]

44პ. 2011 წლის მაისში გამოცემულმა ფასს 10-მა და ფასს 11-მა  `ერთობლივი საქმიანობა~  გამოიწვია მე-3 პუნქტის შეცვლა. საწარმომ ზემოაღნიშნული ცვლილებები იმ საანგარიშგებო პერიოდში უნდა გამოიყენოს, როდესაც გამოიყენებს ფასს 10-სა და ფასს 11-ს.

44ჟ. 2011 წლის მაისში გამოცემულმა ფასს 13-მა გამოიწვია მე-3, 28-ე და 29-ე პუნქტებისა და `ა~ დანართის შეცვლა და 2727ბ პუნქტების გაუქმება. საწარმომ ზემოაღნიშნული ცვლილებები იმ საანგარიშგებო პერიოდში უნდა გამოიყენოს, როდესაც გამოიყენებს ფასს 13-ს.

44რ. 2011 წლის ივნისში გამოცემულმა დოკუმენტმა  `სხვა სრული შემოსავლის მუხლების წარ-დგენა~ (ბასს 1-ში შესატანი ცვლილებები) გამოიწვია 27ბ პუნქტის შეცვლა. საწარმომ ზემოაღნიშნული ცვლილება იმ საანგარიშგებო პერიოდში უნდა გამოიყენოს, როდესაც გამოიყენებს ბასს 1-ის 2011 წლის ივნისის შესწორებულ ვერსიას.

44ს. 2011 წლის დეკემბერში გამოცემულმა დოკუმენტმა  `განმარტებითი შენიშვნები  ფინანსური აქტივებისა და ფინანსური ვალდებულებების ურთიერთგადაფარვა~  გამოიწვია 13ა13ვ და ბ40ბ53 პუნქტების დამატება. საწარმომ ზემოაღნიშნული ცვლილებები უნდა გამოიყენოს 2013
 



 
ფასს 7

წლის 1 იანვარს, ან მის შემდეგ დაწყებული წლიური პერიოდებისა და ასევე ამ წლიური პერიოდების შუალედური პერიოდებისთვის. საწარმომ ამ დოკუმენტით გათვალისწინებული ინფორმაცია განმარტებით შენიშვნებში უნდა გაამჟღავნოს რეტროსპექტულად.

44ტ. როდესაც საწარმო პირველად იყენებს კლასიფიკაციისა და შეფასების შესახებ ფასს 9-ით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს, მან განმარტებით შენიშვნებში უნდა წარმოად-გინოს წინამდებარე ფასს-ის 44უ44ღ პუნქტებით გათვალისწინებული ინფორმაცია, თუ საწარმო გადაწყვეტს, ან მოეთხოვება მას ამ ინფორმაციის გამჟღავნება ფასს 9-ის შესაბამისად (იხ. ფასს 9-ის (2009 წ.) პუნქტი 8.2.12, ფასს 9-ის (2010 წ.) პუნქტი 7.2.14 და ფასს 9-ის (ჰეჯირების აღრიცხვა და ფასს 9-ში, ფასს 7-სა და ბასს 39-ში შესატანი ცვლილებები) პუნქტი 7.1.13.


44უ. თუ 44ტ პუნქტით მოითხოვება, საწარმომ ფასს 9-ის პირველად გამოყენების თარიღისთვის განმარტებით შენიშვნებში უნდა აჩვენოს ფინანსური აქტივებისა და ფინანსური ვალდებუ-ლებების კლასიფიკაციაში მომხდარი ცვლილებები, მათ შორის ცალ-ცალკე უნდა იყოს წარმოდგენილი:

ა) საბალანსო ღირებულებების ცვლილებები, რაც განაპირობა ბასს 39-ის შესაბამისად მათი შეფასების კატეგორიებმა (ე.ი. რაც განპირობებული არ არის შეფასებაში ფასს 9-ზე გადასვლით გამოწვეული ცვლილებით); და

ბ) საბალანსო ღირებულებებში მომხდარი ცვლილებები, რაც განაპირობა ფასს 9-ზე გადასვლით გამოწვეულმა ცვლილებამ შეფასებაში.

ამ პუნქტში მითითებული ინფორმაციის გამჟღავნება საჭირო აღარ არის იმ წლიური პერიოდის შემდეგ, როდესაც საწარმომ პირველად გამოიყენა ფასს 9.

44ფ. საანგარიშგებო პერიოდში, რომელშიც პირველად იყენებს ფასს 9-ს, საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში უნდა გაამჟღავნოს ქვემოთ განხილული ინფორმაცია იმ ფინანსურ აქტივებსა და ფინანსურ ვალდებულებებთან დაკავშირებით, რომლებიც რეკლასიფიცირებული იყო იმგვარად, რომ შეფასებული ყოფილიყო ამორტიზებული ღირებულებით ფასს 9-ზე გადასვლის შედეგად:


ა) ფინანსური აქტივების, ან ფინანსური ვალდებულებების რეალური ღირებულება საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს;

ბ) იმ შემოსულობის, ან ზარალის რეალური ღირებულება, რომელიც აღიარდა მოგებაში, ან ზარალში, ან სხვა სრულ შემოსავალში საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში, თუ არ მომხდარა ფინანსური აქტივების, ან ფინანსური ვალდებულებების რეკლასიფიკაცია;

გ) ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი, რომელიც განსაზღვრულია რეკლასიფიკაციის თარიღისთვის; და

დ)  აღიარებული საპროცენტო შემოსავალი, ან ხარჯი.

თუ საწარმო ფინანსური აქტივების, ან ფინანსური ვალდებულებების რეალურ ღირებულებას მიიჩნევს მათ ამორტიზებულ ღირებულებად ფასს 9-ის პირველად გამოყენების თარიღისთვის (იხ. ფასს 9-ის (2009 წ.) პუნქტი 8.2.10, ფასს 9-ის (2010 წ.) პუნქტი 7.2.10 და ფასს 9-ის (ჰეჯირების აღრიცხვა და ფასს 9-ში, ფასს 7-სა და ბასს 39-ში შესატანი ცვლილებები) პუნქტი 7.2.10), მან წინამდებარე პუნქტის (გ) და (დ) ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული ინფორმაცია უნდა გაამჟღავნოს რეკლასიფიკაციის თარიღის მომდევნო თითოეული საანგარიშგებო პერიო-დისთვის, სანამ არ შეწყდება ამ ფინანსური აქტივების, ან ფინანსური ვალდებულებების აღიარება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, საწარმოს არ ევალება წინამდებარე პუნქტით მოთხოვნილი ინფორმაციის გამჟღავნება იმ საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგ, რომელსაც განეკუთვნება ფასს 9-ის პირველად გამოყენების თარიღი.
 











 
ფასს 7

44ქ. თუ საწარმო ფასს 9-ის პირველად გამოყენების თარიღისთვის წარმოადგენს 44ტ 44ფ პუნ-ქტებით გათვალისწინებულ განმარტებით შენიშვნებს, მაშინ ეს ინფორმაცია და ასევე ბასს 8-ის 28-ე პუნქტის შესაბამისად გამჟღავნებული ინფორმაცია იმ საანგარიშგებო პერიოდში, რომელსაც განეკუთვნება ფასს 9-ის პირველად გამოყენების თარიღი, უნდა იძლეოდეს შეჯერების საშუალებას:

ა) ბასს 39-ისა და ფასს 9-ის შესაბამისად განსაზღვრულ შეფასების კატეგორიებსა; და

ბ) ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში წარდგენილ მუხლებს შორის.

44ღ. თუ საწარმო ფასს 9-ის პირველად გამოყენების თარიღისთვის წარმოადგენს 44ტ 44ფ პუნ-ქტებით გათვალისწინებულ ინფორმაციას განმარტებით შენიშვნებში, მაშინ ეს ინფორმაცია და ასევე ინფორმაცია, რომელიც გამჟღავნდება წინამდებარე ფასს-ის 25-ე პუნქტის შესაბამისად ფასს 9-ის პირველად გამოყენების თარიღისთვის, უნდა იძლეოდეს შეჯერების საშუალებას:

ა) ბასს 39-ისა და ფასს 9-ის შესაბამისად განსაზღვრულ შეფასების კატეგორიებსა; და

ბ) ფინანსური ინსტრუმენტების კლასებს შორის ფასს 9-ის პირველად გამოყენების თარი-ღისთვის.

44ყ. 2012 წლის ოქტომბერში გამოცემულმა დოკუმენტმა  `საინვესტიციო საწარმოები~ (ფასს 10-ში, ფასს 12-სა და ბასს 27-ში შესატანი ცვლილებები)  გამოიწვია მე-3 პუნქტის შეცვლა. საწარმომ ზემოაღნიშნული ცვლილება უნდა გამოიყენოს 2014 წლის 1 იანვარს ან მის შემდეგ დაწყებული წლიური პერიოდებისათვის. ნებადართულია ამ დოკუმენტის ვადაზე ადრე გამოყენება. თუ საწარმო ზემოაღნიშნულ ცვლილებას 2014 წლის 1 იანვრამდე გამოიყენებს, მან იმავდროულად უნდა გამოიყენოს დოკუმენტით  `საინვესტიციო საწარმოები~  გათვალისწინებული ყველა ცვლილება.

44შ. ფასს 9-ის 2013 წლის შეცვლილმა ვერსიამ გამოიწვია 25-ე, 810-ე, მე-11, მე-14, მე-20, 28-ე, 30-ე პუნქტების, `ა~ დანართისა და ასევე ბ1, ბ5, ბ10(ა), ბ22 და ბ27 პუნქტების შეცვლა, მე-12, 12ა, 2224-ე, 29(ბ), 44ე, 44ვ, 44თ და 44ო, ბ4 და `დ~ დანართის გაუქმება და ასევე 10ა, 11ა, 11ბ, 12ბ12დ, 20ა, 21ა21დ, 22ა22გ, 23ა23ვ, 24ა24გ, 44ი და 44კ პუნქტების დამატება. საწარმომ ზემოაღნიშნული ცვლილებები იმ საანგარიშგებო პერიოდში უნდა გამოიყენოს, როდესაც გამოიყენებს ფასს 9-ის 2013 წლის შეცვლილ ვერსიას.


ბასს 30-ის გაუქმება


45. მოცემული ფასს ცვლის ბასს 30-ს  `ბანკებისა და ანალოგიური საფინანსო დაწესებულებების ფინანსური ანგარიშგების განმარტებითი შენიშვნები~.
 


























 
ფასს 7

დანართი ა

ტერმინების განმარტება


ეს დანართი ფასს-ის განუყოფელი ნაწილია.


საკრედიტო რისკი რისკი იმისა, რომ ფინანსური ინსტრუმენტის ერთი მხარის მიერ ვალ-

დებულების შეუსრულებლობა გამოიწვევს მეორე მხარის ფინანსურ ზარალს.


სავალუტო რისკი რისკი იმისა, რომ ფინანსური ინსტრუმენტის რეალური ღირებულება

ან მომავალი ფულადი ნაკადები განიცდის ცვლილებას სავალუტო გაცვლითი კურსის ცვლილებების გამო.

საპროცენტო განაკვეთის რისკი იმისა, რომ ფინანსური ინსტრუმენტის რეალური ღირებულება

რისკი ან  მომავალი ფულადი  ნაკადები  განიცდის ცვლილებას საბაზრო

საპროცენტო განაკვეთების ცვლილებების გამო.

ლიკვიდობის რისკი რისკი იმისა, რომ საწარმო სიძნელეებს წააწყდება ისეთ ფინანსურ

ვალდებულებეთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო ვალდებულე-

ბების  შესრულებისას,  რომლებიც  იფარება  ფულადი  სახსრების  ან

სხვა ფინანსური აქტივის გადაცემით.

სასესხო ვალდებულება სასესხო ვალდებულება არის ნებისმიერი სახის ფინანსური ვალდე-

ბულება, გარდა ჩვეულებრივი პირობებით საქონლის კრედიტით

გაყიდვის დროს წარმოშობილი მოკლევადიანი სავაჭრო კრედიტო-

რული დავალიანებისა.

საბაზრო რისკი რისკი იმისა, რომ ფინანსური ინსტრუმენტის რეალური ღირებულება

ან  მომავალი ფულადი  ნაკადები  განიცდის ცვლილებას საბაზრო

ფასების ცვლილებების გამო. საბაზრო რისკი სამი ტიპის რისკისაგან

შედგება: სავალუტო რისკი, საპროცენტო განაკვეთის რისკი და სხვა

ფასების რისკი.

სხვა ფასების რისკი რისკი იმისა, რომ ფინანსური ინსტრუმენტის რეალური ღირებულება

ან  მომავალი ფულადი  ნაკადები  განიცდის ცვლილებას საბაზრო

ფასების ცვლილებების გამო (გარდა საპროცენტო განაკვეთის

რისკით ან სავალუტო რისკით გამოწვეული  ცვლილებებისა), იმის

მიუხედავად, რა იწვევს ამ ცვლილებებს ინდივიდუალური

ფინანსური  ინსტრუმენტისათვის  ან  მისი  ემიტენტისთვის  დამახასი-

ათებელი სპეციფიკური ფაქტორები, თუ სხვა ფაქტორები, რომლებიც

გავლენას  ახდენს ბაზარზე  მიმოქცევად ყველა მსგავს ფინანსურ

ინსტრუმენტზე.

ვადაგადაცილებული ფინანსური აქტივი ვადაგადაცილებულად მიიჩნევა, თუ კონტრაჰენტი

ფინანსური აქტივი დაარღვევს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ გადახდის ვადას.
 














 
ფასს 7

შემდეგი ტერმინები განმარტებულია ბასს 32-ის მე-11 პუნქტში, ბასს 39-ის მე-9 პუნქტში, ან ფასს 9-ის `ა~ დანართში და მოცემულ ფასს-შიც იმავე მნიშვნელობით გამოიყენება, რაც მინიჭებული აქვს ზემოხსენებულ სტანდარტებში:

ფინანსური აქტივის ან ფინანსური ვალდებულების ამორტიზებული ღირებულება;

აღიარების შეწყვეტა;

წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტი;

ეფექტური საპროცენტო განაკვეთის მეთოდი;

წილობრივი ინსტრუმენტი;

რეალური ღირებულება;

ფინანსური აქტივი;

ფინანსური გარანტიის კონტრაქტი;

ფინანსური ინსტრუმენტი;

ფინანსური ვალდებულება;

რეალური ღირებულებით შეფასებული ფინანსური ვალდებულება, მოგებაში ან ზარალში ასახვით;

პროგნოზირებული გარიგება;

ჰეჯირების ინსტრუმენტი;

სავაჭროდ გამიზნული;

რეკლასიფიკაციის თარიღი;

ყიდვა-გაყიდვის ჩვეულებრივი გზა.
 





































 
ფასს 7

დანართი ბ

მითითებები გამოყენებაზე



ეს დანართი ფასს-ის განუყოფელი ნაწილია.


ფინანსური ინსტრუმენტების კლასები და განმარტებების დონე (პ.6)


ბ1. მე-6 პუნქტი მოითხოვს, რომ საწარმომ ფინანსური ინსტრუმენტები დააჯგუფოს ისეთ კატეგო-რიებად, რომლებიც შეეფერება ფინანსურ ანგარიშგებაში გასამჟღავნებელი ინფორმაციის ხასიათს და კლასიფიცირების დროს გაითვალისწინოს ამ ფინანსური ინსტრუმენტების მახასიათებლები. მე-6 პუნქტში აღწერილ ფინანსური ინსტრუმენტების კატეგორიებს საწარმო განსაზღვრავს და, ამდენად, განსხვავებული იქნება ფასს 9-ში მოცემული კატეგორიებისაგან (რომელიც ადგენს, როგორ უნდა შეფასდეს ფინანსური ინსტრუმენტები და სად ხდება რეალურ ღირებულებაში მომხდარი ცვლილებების აღიარება).

ბ2. ფინანსური ინსტრუმენტების კლასიფიცირების დროს, საწარმომ, როგორც მინიმუმი:

ა) ერთმანეთისაგან უნდა გამიჯნოს ამორტიზებადი ღირებულებით და რეალური ღირებუ-ლებით შეფასებული ინსტრუმენტები;

ბ) ცალკე კატეგორიად ან კატეგორიებად უნდა განიხილოს ისეთი ფინანსური ინსტრუმენ-ტები, რომლებიც არ ხვდება მოცემული ფასს-ის მოქმედების სფეროში.

ბ3. საწარმო თავისი კონკრეტული გარემოებების ფონზე თვითონ წყვეტს, რამდენად დეტალურ ინფორმაციას გააშუქებს მოცემული ფასს-ის მოთხოვნების შესასრულებლად, როგორ აქცენტს გააკეთებს ამ მოთხოვნების სხვადასხვა ასპექტზე და როგორ მოახდენს ინფორმაციის აგრეგირებას საერთო სურათის წარმოსაჩენად ისე, რომ არ გააერთიანოს სხვადასხვა მახასიათებლების მქონე ინფორმაცია. აუცილებელია გარკვეული ბალანსის დამყარება, რათა ფინანსური ანგარიშგება გადატვირთული არ იყოს ზედმეტი დეტალებით, რაც ხელს შეუშლის ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებელს, ან ზედმეტი აგრეგირებით ბუნდოვანი არ გახდეს მნიშვნელოვან ინფორმაცია. მაგალითად, საწარმომ გაუგებარი არ უნდა გახადოს მნიშვნელოვანი ინფორმაცია დიდი მოცულობის უმნიშვნელო დეტალებით. ანალოგიურად, საწარმომ ფინანსურ ანგარიშგებაში არ უნდა აჩვენოს ისეთი ინფორმაცია, რომელიც იმდენად არის აგრეგირებული, რომ ბუნდოვანს ხდის ცალკეულ ოპერაციებს ან მათთან დაკავშირებულ რისკებს შორის მნიშვნელოვან განსხვავებებს.


ფინანსური ინსტრუმენტების მნიშვნელობა საწარმოს ფინანსური მდგომარეობისა და შედეგებისათვის


რეალური ღირებულებით აღრიცხული ფინანსური ვალდებულებები მოგებაში ან ზარალში ასახვით (პ.10 და პ.11)

ბ4. [გაუქმებულია]

სხვა განმარტებითი ინფორმაცია  სააღრიცხვო პოლიტიკა (პ.21)

ბ5. 21-ე პუნქტი მოითხოვს, რომ საწარმომ განმარტოს ფინანსური ანგარიშგების მოსამზადებლად გამოყენებული შეფასების საფუძველი (ან საფუძვლები) და საწარმოს მიერ გამოყენებული სხვა სააღრიცხვო პოლიტიკები, რომლებიც აუცილებელია ფინანსური ანგარიშგების გასაგებად. ფინანსური ინსტრუმენტებისათვის ამ ტიპის განმარტებითი ინფორმაცია შეიძლება მოიცავდეს:L
 










 
ფასს 7



ა) ფინანსური ვალდებულებებისათვის, რომლებიც კლასიფიცირებულია რეალური ღირებუ-ლებით შეფასებისთვის, მოგებაში ან ზარალში ასახვით:

(ი) იმ ფინანსური ვალდებულებების დახასიათებას, რომლებიც კლასიფიცირებულია რეალური ღირებულებით შეფასებისთვის, მოგებაში ან ზარალში ასახვით;

(იი) ფინანსური ვალდებულებების ამგვარი კლასიფიცირების კრიტერიუმებს თავდაპირ-ველი აღიარების დროს; და

(იიი) როგორ დააკმაყოფილა საწარმომ ამგვარი აღიარებისათვის ფასს 9-ის 4.2.2 პუნქტში ჩამოყალიბებული პირობები.

აა) ფინანსური აქტივებისთვის, რომლებიც კლასიფიცირებულია რეალური ღირებულებით შეფასებისთვის, მოგებაში ან ზარალში ასახვით:

(ი) იმ აქტივების დახასიათებას, რომლებიც კლასიფიცირებულია რეალური ღირებუ-ლებით შეფასებისთვის, მოგებაში ან ზარალში ასახვით;

(იი) როგორ დააკმაყოფილა საწარმომ ამგვარი აღიარებისათვის ფასს 9-ის 4.1.5 პუნქტით გათვალისწინებნული კრიტერიუმები.

ბ) [გაუქმებულია];

გ) რომელი თარიღისთვის აღირიცხება ფინანსური აქტივების ყიდვა-გაყიდვა ჩვეულებრივი პირობებით  გარიგების თარიღისათვის, თუ ანგარიშსწორების თარიღისათვის (იხ. ფასს 9-ის 3.1.2 პუნქტი);

დ) თუ ანარიცხების ანგარიში გამოიყენება ისეთი ფინანსური აქტივების საბალანსო ღირებულების შესამცირებლად, რომელიც გაუფასურებულია საკრედიტო დანაკარგების გამო:


(ი) კრიტერიუმები, რომლებიც საწარმომ გამოიყენა იმის დასადგენად, რა შემთხვევაში ხდება ფინანსური აქტივების საბალანსო ღირებულების პირდაპირ შემცირება (ან, პირდაპირ გაზრდა, როდესაც ჩამოწერილი თანხის ანულირება/აღდგენა ხდება) და როდის გამოიყენება ანარიცხების ანგარიში; და

(იი) გაუფასურებული ფინანსური აქტივების საბალანსო ღირებულების ჩამოწერის პირობები ანარიცხების ანგარიშის მეშვეობით (იხ. პ.16).

ე) როგორ განისაზღვრება წმინდა შემოსულობა ან ზარალი თითოეული კატეგორიის ფინანსური ინსტრუმენტისათვის (იხ. პ. 20(ა)), მაგალითად, მოიცავს თუ არა პროცენტს ან დივიდენდის სახით მიღებულ შემოსავალს ისეთ მუხლებთან დაკავშირებული წმინდა შემოსულობა ან ზარალი, რომლებიც აღირიცხება რეალური ღირებულებით, მოგებაში ან ზარალში ასახვით;

ვ) კრიტერიუმები, რომლებსაც საწარმო იყენებს იმის დასადგენად, არსებობს თუ არა ობიექტური მტკიცებულება იმისა, რომ ადგილი აქვს გაუფასურების ზარალს (იხ. პ. 20 (ე));

ზ) ისეთი ფინანსური აქტივების სააღრიცხვო პოლიტიკა, რომლის სახელშეკრულებო პირობები გადაისინჯა და ხელახლა შეთანხმდა და ასე რომ არ მომხდარიყო, ვადაგადაცილებული ან გაუფასურებული იქნებოდა.

ბასს 1-ის (შესწორებული 2007 წელს) 122-ე პუნქტი ასევე მოითხოვს, რომ საწარმომ მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკების ამსახველ შენიშვნაში ან სხვა შენიშვნებში განმარტოს ხელმძღვანელობის მსჯელობები და გადაწყვეტილებები (გარდა იმისა, რომელიც სააღრიცხვო შეფასებებს ეხება), რომელიც ხელმძღვანელობამ მიიღო საწარმოს სააღრიცხვო პოლიტიკის გამოყენების პროცესში და ყველაზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ფინანსურ ანგარიშგებაში აღიარებულ თანხებზე.
 








 
ფასს 7

ფინანსური ინსტრუმენტებიდან წარმოშობილი რისკების ბუნება და დონე (იხ. პ.პ. 31-42)


ბ6. 31-42 პუნქტებით გათვალისწინებული განმარტებები უნდა აისახოს ან ფინანსური ანგარიშგების განმარტებით შენიშვნებში, ან რომელიმე სხვა ანგარიშში, რომელიც ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებისათვის ხელმისაწვდომია ისეთივე პირობებითა და იმავე დროს, როგორც თვითონ ფინანსური ანგარიშგება, ხოლო ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში მითითებული უნდა იყოს ეს ანგარიში, როგორიცაა, მაგალითად, ხელმძღვანელობის კომენტარები ან ანგარიში რისკის შესახებ. სხვაგვარად ფინანსური ანგარიშგება არასრულყოფილია.

რაოდენობრივი ინფორმაციის განმარტება (იხ. პ. 34)

ბ7. 34 (ა) პუნქტი მოითხოვს იმ რაოდენობრივი მონაცემების მოკლე მიმოხილვას, რომელიც ეხება რისკის გავლენას საწარმოზე და ეყრდნობა იმავე ინფორმაციას, რომელიც თვითონ საწარმოში უმაღლესი რანგის ხელმძღვანელ პერსონალს მიეწოდება. როდესაც საწარმო რისკის მართვისათვის რამდენიმე მეთოდს იყენებს, მან განმარტებით შენიშვნებში ინფორმაცია ისეთი მეთოდის ან მეთოდების მეშვეობით უნდა გააშუქოს, რომელიც მომხმარებელს უზრუნველყოფს ყველაზე უფრო შესაბამისი და საიმედო ინფორმაციით. ინფორმაციის შესაბამისობა და საიმედოობა განხილულია ბასს 8-ში: `სააღრიცხვო პოლიტიკა, ცვლილებები სააღრიცხვო შეფასებებში და შეცდომები~.


ბ8. 34 (გ) პუნქტი მოითხოვს განმარტებით შენიშვნებს რისკების კონცენტრაციის ადგილების შესახებ. რისკების კონცენტრაცია წარმოიშობა მსგავსი მახასიათებლების მქონე ფინანსური ინსტრუმენტებიდან, რომლებზეც ანალოგიურად უარყოფითად მოქმედებს ეკონომიკური თუ სხვა ცვლილებები. რისკების კონცენტრაციების დადგენა საჭიროებს მსჯელობას, რომლის დროსაც გათვალისწინებული იქნება საწარმოს კონკრეტული პირობები და გარემოებები. რისკის კონცენტრაციების შესახებ განმარტებითი შენიშვნები უნდა მოიცავდეს:

ა) იმის აღწერას, როგორ განსაზღვრავს ხელმძღვანელობა რისკების კონცენტრაციას;

ბ) იმ საერთო დამახასიათებელი ნიშნის აღწერას, რომელიც განსაზღვრავს თითოეული რისკის კონცენტრაციას (მაგ., კონტრაჰენტი, გეოგრაფიული რეგიონი, ვალუტა ან ბაზარი); და

გ) ამ მახასიათებლის მქონე ყველა ფინანსურ ინსტრუმენტთან დაკავშირებული რისკის გავლენის ამსახველ სიდიდეს (თანხას).

საკრედიტო რისკის მაქსიმალური გავლენა (პ. 36 (ა))

ბ9. პ. 36 (ა) მოითხოვს იმ თანხის განმარტებას, რომელიც ყველაზე უკეთ ასახავს რისკის მაქსიმალურ გავლენას საწარმოზე. ფინანსური აქტივისათვის, როგორც წესი, ეს არის მთლიანი საბალანსო ღირებულება, რომელსაც გამოკლებული აქვს:

ა) ბასს 32-ის შესაბამისად ურთიერთგადაფარული ნებისმიერი თანხა; და

ბ) ბასს 39-ის შესაბამისად აღიარებული გაუფასურების ზარალი.

ბ10. საქმიანობები, რომლებიც წარმოშობს საკრედიტო რისკს და საკრედიტო რისკის მაქსიმალურ გავლენას საწარმოზე, მოიცავს, მაგრამ არ შემოფარგლება მარტო შემდეგით:

ა) სესხების გაცემა მომხმარებელზე და დეპოზიტების განთავსება სხვა საწარმოებში. ასეთ შემთხვევებში, საკრედიტო რისკის მაქსიმალური გავლენა წარმოადგენს შესაბამისი ფინანსური აქტივების საბალანსო ღირებულებას;

ბ) ხელშეკრულებების დადება წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტების შესახებ, მაგალი-თად ხელშეკრულებები სავალუტო კურსზე, საპროცენტო განაკვეთების სვოპები და კრედიტის წარმოებულები. როდესაც შესაბამისი აქტივი რეალური ღირებულებით არის შეფასებული, საკრედიტო რისკის მაქსიმალური გავლენა საანგარიშგებო თარიღისათვის მისი საბალანსო ღირებულების ტოლი იქნება;
 
ფასს 7

გ) ფინანსური გარანტიების გაცემა. ასეთ შემთხვევაში, საკრედიტო რისკის მაქსიმალური გავლენა არის მაქსიმალური თანხა, რომლის გადახდაც საწარმოს შეუძლია, თუ გარანტია გამოთხოვნილ იქნება, რაც პრაქტიკაში შეიძლება მნიშვნელოვნად უფრო დიდი თანხა იყოს, ვალდებულების სახით აღიარებულ თანხასთან შედარებით;

დ) ისეთი სასესხო ვალდებულების აღება, რომელიც არ შეიცვლება სესხის ვადის განმავლობაში ან შეიცვლება მხოლოდ არსებითი უარყოფითი ცვლილების შემთხვევაში. თუ სესხის გამცემს არ შეუძლია სასეხო ვალდებულების დაფარვა წმინდა ფულადი სახსრებით ან სხვა ფინანსური ინსტრუმენტის მეშვეობით, საკრედიტო რისკის მაქსიმალური გავლენა იქნება ამ ვალდებულების მთლიანი თანხა. ეს იმიტომ, რომ გაურკვეველია, შესაძლებელია თუ არა მომავალში სესხის რომელიმე დაუფარავი ნაწილის დაფარვა. ეს თანხა შეიძლება მნიშვნელოვნად დიდი იყოს ვალდებულების სახით აღიარებულ თანხასთან შედარებით.


რაოდენობრივი ინფორმაციის განმარტება ლიკვიდობის რისკის შესახებ (პუნქტები 34(ა) და 39(ა) და (ბ))

ბ10ა. 34(ა) პუნქტის შესაბამისად, საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში უნდა ასახოს ლიკვიდობის რისკზე მისი დამოკიდებულების შესახებ რაოდენობრივი მონაცემების მოკლე მიმოხილვა, იმ ინფორმაციის საფუძველზე, რომელიც თვითონ საწარმოში უმაღლესი რანგის ხელმძღვანელ პერსონალს მიეწოდება. საწარმომ უნდა განმარტოს, როგორ განისაზღვრა აღნიშნული მონაცემები. თუ შესაძლებელია, რომ ამ მონაცემებში გათვალისწინებული ფულადი სახსრების (ან სხვა ფინანსური აქტივის) საწარმოდან გასვლა:

ა) იმაზე უფრო მნიშვნელოვნად ადრე მოხდეს, რაც ამ მონაცემებშია ნაჩვენები; ან

ბ) მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს იმ სიდიდეებისაგან, რაც მონაცემებშია ნაჩვენები (მაგ., წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტისთვის, რომელიც ამ მონაცემებში გათვალისწი-ნებულია ნეტო საანგარიშსწორებო საფუძველზე, მაგრამ რომლის კონტრაჰენტს გააჩნია მთლიანი საანგარიშსწორებო თანხის მოთხოვნის უფლება),

საწარმომ უნდა განმარტოს ეს ფაქტი და წარმოადგინოს ისეთი რაოდენობრივი ინფორმაცია, რომ მისი ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებმა შეძლონ აღნიშნული რისკის ხარისხის შეფასება, თუ ეს ინფორმაცია არ არის მოცემული 39(ა) ან (ბ) პუნქტით მოთხოვნილ სახელშეკრულებო დაფარვის ვადების ანალიზში.

სახელშეკრულებო დაფარვის ვადების ანალიზი (პ. 39 (ა))

ბ11. 39 (ა) და (ბ) პუნქტების შესაბამისად ფინანსური ვალდებულებების სახელშეკრულებო ვადების ანალიზის მომზადებისას, საწარმო მიმართავს განსჯას, რათა განსაზღვროს დროის ინტერვალები. მაგალითად, საწარმომ შეიძლება შესაფერისად მიიჩნიოს შემდეგი ინტერ-ვალები:

ა) არაუგვიანეს ერთი თვისა;

ბ) ერთიდან სამ თვემდე ვადის;

გ) სამი თვიდან ერთ წლამდე ვადის; და

დ) ერთი წლიდან ხუთ წლამდე ვადის.

ბ11ა. 39(ა) და (ბ) პუნქტის მოთხოვნის შესასრულებლად საწარმომ არ უნდა გამოაცალკევოს ჩარ-თული წარმოებული ინსტრუმენტი ჰიბრიდული (კომბინირებული) ფინანსური ინსტრუმენტიდან. ამგვარი ინსტრუმენტის მიმართ საწარმომ უნდა გამოიყენოს 39(ა) პუნქტი.

ბ11ბ. 39(ბ) პუნქტი მოითხოვს, რომ საწარმომ განმარტებით შენიშვნებში წარმოადგინოს წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტების დაფარვის ვადების რაოდენობრივი ანალიზი, საიდანაც გამოჩნდება დარჩენილი სახელშეკრულებო ვადები, თუ ეს სახელშეკრულებო ვადები არსებითია საწარმოს ფულადი ნაკადების მოძრაობის დროის გასაგებად. მაგალითად, ეს შეიძლება იყოს:
 
ფასს 7

ა) საპროცენტო განაკვეთის სვოპი, რომლის დარჩენილი დაფარვის ვადა არის ხუთი წელი, ცვალებადგანაკვეთიანი ფინანსური აქტივის ან ვალდებულების ფულადი ნაკადის ჰეჯირების დროს;

ბ) ყველანაირი სასესხო ვალდებულება.

ბ11გ. 39(ა) და (ბ) პუნქტი მოითხოვს, რომ საწარმომ ფინანსური ვალდებულებებისთვისაც წარმოად-გინოს დაფარვის ვადების ანალიზი, საიდანაც გამოჩნდება ზოგიერთი ფინანსური ვალ-დებულების დარჩენილი სახელშეკრულებო დაფარვის ვადა. ამ საკითხზე მომზადებულ განმარტებით შენიშვნაში:

ა) როდესაც კონტრაჰენტს აქვს თანხის გადახდის ვადის არჩევანის უფლება, ვალდებულება მიეკუთვნება იმ თავდაპირველ პერიოდს, როდესაც საწარმოს შეიძლება მოეთხოვოს გადახდა. მაგალითად, ფინანსური ვალდებულებები, რომელთა გადახდაც საწარმოს შეიძლება მოეთხოვოს მოთხოვნისთანავე (მაგ., მოთხოვნამდე დეპოზიტები), აისახება დროის მონაკვეთის თავდაპირველ დიაპაზონში;

ბ) როდესაც საწარმოს თანხების გადახდა ევალება ნაწილ-ნაწილ, თითოეული ნაწილი მიეკუთვნება იმ თავდაპირველ პერიოდს, როდესაც საწარმოს შეიძლება მოეთხოვოს გადახდა;

გ) გაცემული ფინანსური გარანტიების კონტრაქტებისთვის, გარანტიის მაქსიმალური სიდიდე მიეკუთვნება იმ თავდაპირველ პერიოდს, როდესაც შესაძლებელია გარანტიის მოთხოვნა.

ბ11დ. 39(ა) და (ბ) პუნქტის შესაბამისად მომზადებულ სახელშეკრულებო დაფარვის ვადების ანალიზ-ში განმარტებული თანხები წარმოადგენს სახელშეკრულებო არადისკონტირებულ ფულად ნაკადებს, მაგალითად:

ა) ფინანსური იჯარის მთლიან ვალდებულებებს  (ფინანსური ხარჯების გამოქვითვამდე);

ბ) ფინანსური აქტივების ნაღდ ფულზე შესასყიდ ფასებს, რომლებიც განსაზღვრულია ფორვარდული ხელშეკრულებებით;

გ) წმინდა თანხებს ცვალებადი საპროცენტო განაკვეთების სვოპების დასაფარად ან ფიქსი-რებული საპროცენტო განაკვეთების სვოპების მისაღებად, რომელიც ითვალისწინებს წმინდა ფულად სახსრებზე გაცვლას;

დ) სახელშეკრულებო თანხებს, რომლებიც უნდა გაიცვალოს ისეთ წარმოებულ ფინანსურ ინსტრუმენტზე (მაგ., სავალუტო სვოპი), რომელიც ითვალისწინებს მთლიან (ბრუტო) ფულად სახსრებზე გაცვლას; და

ე) მთლიან სასესხო ვალდებულებებს.

ამგვარი არადისკონტირებული ფულადი ნაკადები განსხვავდება იმ თანხისაგან, რომელიც აისახება ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში, ვინაიდან ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგების თანხები დისკონტირებულ ფულად ნაკადებს ეყრდნობა. როდესაც გადასახდელი თანხა ფიქსირებული არ არის, შენიშვნებში საჩვენებელი თანხა განისაზღვრება იმ პირობების გათვალისწინებით, რომლებიც არსებობს საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს. მაგალითად, როდესაც გადასახდელი თანხა დამოკიდებულია ამა თუ იმ ინდექსის ცვლილებებზე, შენიშვნებში საჩვენებელი თანხა შეიძლება დაეყრდნოს საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს არსებულ ინდექსის დონეს.


ბ11ე. 39(გ) პუნქტი მოითხოვს, რომ საწარმომ აჩვენოს, როგორ მართავს იმ მუხლებთან დაკავშირებულ ლიკვიდობის რისკს, რომლებიც მონაწილეობს 39(ა) და (ბ) პუნქტებით მოთხოვნილ რაოდენობრივ ინფორმაციაში. საწარმომ უნდა წარმოადგინოს სახელშეკ-რულებო დაფარვის ვადების ანალიზი იმ ფინანსური აქტივებისთვის, რომლებიც გამიზნული აქვს ლიკვიდობის რისკის მართვაში გამოსაყენებლად (მაგ., ფინანსური აქტივები, რომლებიც ადვილად რეალიზებადია, ან მოსალოდნელია, რომ საწარმოს მოუტანს ფულად სახსრებს ფინანსური ვალდებულებების დასაფარად), თუ ეს ინფორმაცია აუცილებელია იმისათვის, რომ მისი ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებმა შეძლონ ლიკვიდობის რისკის ხასიათისა და დონის შეფასება.
 

ფასს 7

ბ11ვ. 39(გ) პუნქტით გათვალისწინებული განმარტებითი ინფორმაციის მოსამზდებლად საწარმოს შეუძლია განიხილოს სხვა ფაქტორებიც, მაგალითად, ქვემოთ განხილული (თუმცა, შეზღუდული არ არის ამ ფაქტორებით), კერძოდ, აქვს თუ არა საწარმოს:

ა) ნასესხები სახსრები (მაგ., მოკლევადიანი კომერციული კრედიტის დოკუმენტები), ან კრედიტის სხვა საშუალებები (მაგ., სარეზერვო საკრედიტო სახსრები), რომელზეც ხელი მიუწვდება მას ლიკვიდობის საჭიროებების დასაკმაყოფილებლად;

ბ) დეპოზიტები ცენტრალურ ბანკებში ლიკვიდობის საჭიროებების დასაკმაყოფილებლად;

გ) დაფინანსების მრავალფეროვანი წყაროები;

დ) ლიკვიდობის რისკის მნიშვნელოვანი კონცენტრაცია ან თავის აქტივებში, ან დაფინანსების წყაროებში;

ე) შიდა კონტროლის პროცედურები და ლიკვიდობის რისკის მართვის სარეზერვო გეგმები;

ვ) ინსტრუმენტები, რომლებიც მოიცავს დაჩქარებული გადახდის პირობებს (მაგ., საწარმოს საკრედიტო რეიტინგის დაცემის შემთხვევაში);

ზ) ინსტრუმენტები, რომლებსაც შეუძლია უზრუნველყოფის შეცვლის მოთხოვნა (მაგ., დამატებითი უზრუნველყოფის მოთხოვნა წარმოებული ინსტრუმენტისთვის);

თ) ინსტრუმენტები, რომლებიც საწარმოს თავისი ფინანსური ვალდებულებების დაფარვის გზების არჩევანის უფლებას აძლევს: ფულით (ან სხვა ფინანსური აქტივის მიწოდებით) გადაიხადოს, თუ საკუთარი აქციებით; ან

ი) ინსტრუმენტები, რომლებიც ურთიერთჩათვლის შეთანხმების საგანია.

ბ12-

ბ16 [გაუქმებულია]

საბაზრო რისკი   მგრძნობელობის ანალიზი (პ.პ. 40 და 41)

ბ17. 40 (ა) პუნქტი მოითხოვს მგრძნობელობის ანალიზს თითოეული ტიპის საბაზრო რისკის მიხედვით, რომელიც გავლენას ახდენს საწარმოზე. ბ3 პუნქტის შესაბამისად, საწარმო გადაწყვეტს, როგორ უნდა მოახდინოს ინფორმაციის აგრეგირება საერთო სურათის წარმოსაჩენად ისე, რომ არ გააერთიანოს სხვადასხვა მახასიათებლების მქონე ინფორმაცია, რომელიც ეხება მნიშვნელოვნად განსხვავებულ ეკონომიკურ გარემოში წარმოშობილი რისკების გავლენას საწარმოზე. მაგალითად:


ა) საწარმომ, რომელიც ვაჭრობს ფინანსური ინსტრუმენტებით, ეს ინფორმაცია ცალ-ცალკე უნდა გააშუქოს სავაჭროდ გამიზნული ფინანსური ინსტრუმენტებისათვის და ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტებისათვის, რომლებიც სავაჭროდ არ არის გამიზნული;

ბ) საწარმომ ჰიპერინფლაციური რეგიონების საბაზრო რისკების გავლენის შესახებ ინფორმაცია არ უნდა გააერთიანოს შედარებით დაბალი ინფლაციის დონის მქონე რეგიონების იმავე ტიპის საბაზრო რისკების გავლენის შესახებ ინფორმაციასთან.

თუ საწარმოზე გავლენას ახდენს მარტო ერთ ეკონომიკურ გარემოსთან დაკავშირებული მარტო ერთი ტიპის საბაზრო რისკი, მას არ ევალება დეზაგრეგირებული ინფორმაციის წარმოდგენა.

ბ18. 40 (ა) პუნქტი მოითხოვს მგრძნობელობის ანალიზს, რომლის მიზანია გამოჩნდეს რისკის შესაბამისი ცვლადის (მაგ., მოქმედი საბაზრო საპროცენტო განაკვეთების, სავალუტო კურსების, აქციების ან საქონლის ფასების) გონივრულობის ფარგლებში მოსალოდნელი ცვლილების გავლენა მოგებაზე ან ზარალზე და საკუთარ კაპიტალზე. ამ მიზნით:

ა) საწარმოს არ მოეთხოვება იმის განსაზღვრა, რამდენი უნდა ყოფილიყო მოცემული პერიოდის მოგება ან ზარალი, თუ რისკის შესაბამისი ცვლადები სხვანაირი იქნებოდა. ნაცვლად ამისა, საწარმო აჩვენებს რისკის გავლენას მოგებაზე ან ზარალზე და საკუთარ კაპიტალზე საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს, სადაც ნაგულისხმევი იქნება, რომ რისკის შესაბამის ცვლადში გონივრულობის ფარგლებში მოსალოდნელი ცვლილება მოხდა
 
 
ფასს 7

საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს და გამოყენებულ იქნა ამ თარიღისათვის არსებული რისკის გავლენის მიმართ. მაგალითად, თუ საწარმოს აქვს მცოცავგანაკვეთიანი ვალდებულება საანგარიშგებო წლის ბოლოს, მან უნდა აჩვენოს გავლენა მიმდინარე წლის მოგებაზე ან ზარალზე (ე.ი. საპროცენტო ხარჯი), თუ საპროცენტო განაკვეთები განსხვავებული იყო გონივრულობის ფარგლებში მოსალოდნელი სიდიდეებით;

ბ) საწარმოს არ მოეთხოვება მოგებაზე ან ზარალზე და საკუთარ კაპიტალზე გავლენის ჩვენება თითოეული ცვლილებისათვის, რისკის შესაფერისი ცვლადის გონივრულობის ფარგლებში მოსალოდნელი ცვლილებების დიაპაზონიდან. საკმარისი იქნება ამ გავლენის განმარტება გონივრულობის ფარგლებში მოსალოდნელი ცვლილებების დიაპაზონის ზღვრების მიხედვით. O


ბ19. იმის დასადგენად, რა იქნება რისკის შესაბამისი ცვლადისათვის გონივრულობის ფარგლებში მოსალოდნელი ცვლილება, საწარმომ უნდა განიხილოს:

ა) ეკონომიკური გარემო, რომელშიც ეწევა საქმიანობას. გონივრულობის ფარგლებში მოსალოდნელი ცვლილება არ უნდა ითვალისწინებდეს `გვიან~ ან `ყველაზე უარეს~ სცენარებს ან `სტრესული მდგომარეობის ტესტებს~. გარდა ამისა, თუ რისკის შესაბამის ცვლადში ცვლილების დონე სტაბილურია, საწარმოს არ სჭირდება რისკის მოცემული ცვლადისთვის შერჩეული, გონივრულობის ფარგლებში მოსალოდნელი ცვლილების დიაპაზონის შეცვლა. მაგალითად, დავუშვათ, რომ საპროცენტო განაკვეთი არის 5 % და საწარმო განსაზღვრავს, რომ გონივრულობის ფარგლებში მოსალოდნელია საპროცენტო განაკვეთების რყევა ±50 მეასედი პროცენტით. მან მოგებაზე ან ზარალზე და საკუთარ კაპიტალზე გავლენა მაშინ უნდა აჩვენოს, თუ საპროცენტო განაკვეთები შეიცვალა 4,5 %-მდე ან 5,5 %-მდე. ვთქვათ, მომდევნო საანგარიშგებო პერიოდში საპროცენტო განაკვეთები გაიზარდა 5,5 %-მდე. საწარმოს ხელმძღვანელობას კვლავ მიაჩნია, რომ საპროცენტო განაკვეთები შეიძლება იცვლებოდეს ±50 ერთეულით (ე.ი. საპროცენტო განაკვეთების ცვლილების დონე სტაბილურია). საწარმომ მოგებაზე ან ზარალზე და საკუთარ კაპიტალზე გავლენა მაშინ უნდა აჩვენოს, თუ საპროცენტო განაკვეთები შეიცვლება 5 %-მდე ან 6 %-მდე. საწარმოს არ მოეთხოვება თავისი შეფასების შესწორება იმის შესახებ, რომ საპროცენტო განაკვეთები გონივრულობის ფარგლებში შეიძლება იცვლებოდეს ±50 ერთეულის ფარგლებში, თუ არ იარსებებს მტკიცებულება იმისა, რომ საპროცენტო განაკვეთები მნიშვნელოვნად უფრო ცვალებადი გახდა;



ბ) დროის ინტერვალი, რომელზეც საწარმო შეფასებას აკეთებს. მგრძნობელობის ანალიზიდან უნდა გამოჩნდეს ისეთი ცვლილებების გავლენა, რომლებიც გონივრულობის ფარგლებში მოსალოდნელ ცვლილებად მიიჩნევა იმ პერიოდის განმავლობაში, სანამ საწარმო ხელახლა არ მოამზადებს ამავე განმარტებებს, რაც, როგორც წესი, არის მისი მომდევნო საანგარიშგებო პერიოდი.


ბ20. 41-ე პუნქტი საწარმოს უფლებას აძლევს, ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნებში წარმო-ადგინოს ისეთი ტიპის მგრძნობელობის ანალიზი, რომელიც ასახავს რისკის ცვლადებს შორის ურთიერთდამოკიდებულებას, როგორიცაა, მაგალითად, ანალიზი რისკზე დაფუძნებული შეფასების მოდელებით, თუ ის ამავე ანალიზს იყენებს ფინანსური რისკების მართვისთვის. ეს ეხება ისეთ შემთხვევასაც, როდესაც შეფასების მეთოდით შესაძლებელია მხოლოდ პოტენციურ ზარალის შეფასება და არ შეიძლება პოტენციური შემოსულობის შეფასება. ამ ტიპის საწარმომ 41(ა) პუნქტის მოთხოვნების შესასრულებლად შეიძლება განმარტოს გამოყენებული, რისკზე დაფუძნებული შეფასების მოდელის ტიპი (მაგ., ეყრდნობა თუ არა ეს მოდელი მონტე კარლოს მდელირებას), ასევე განმარტოს, როგორ მუშაობს ეს მოდელი და რომელ ძირითად დაშვებებს ეყრდნობა (მაგ., ფასიანი ქაღალდების ფლობის პერიოდი და სანდოობის დონე). საწარმოს შეუძლია ასევე აჩვენოს წარსული დაკვირვების პერიოდი და შეწონილი სიდიდეები, რომელიც გამოიყენა ამ პერიოდის დაკვირვებებისათვის, ახსნას, როგორ გაითვალისწინა გამოთვლებში ვარიანტები და ასევე ცვალებადობისა და კორელაციური კავშირების რომელი კოეფიციენტები გამოიყენა (თუ, ალტერნატიულად, ალბათობების განაწილების მონტე კარლოს მოდელი გამოიყენა).
 

ფასს 7

ბ21. საწარმომ მგრძნობელობის ანალიზი უნდა წარმოადგინოს მთელი მისი ბიზნესისათვის, მაგრამ შეუძლია სხვადასხვა კატეგორიის ფინანსური ინსტრუმენტებისათვის სხვადასხვა ტიპის მგრძნობელობის ანალიზი აჩვენოს.

საპროცენტო განაკვეთის რისკი

ბ22. საპროცენტო განაკვეთის რისკი წარმოიშობა ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში აღიარებული საპროცენტო განაკვეთის მქონე ფინანსური ინსტრუმენტებიდან (მაგალითად, შეძენილი ან გამოშვებული სავალო ინსტრუმენტები) და ზოგიერთი ფინანსური ინსტრუმენტიდან, რომელიც აღიარებული არ არის ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში (მაგალითად, ახალი სესხების მოზიდვის ზოგიერთი ვალდებულება).

სავალუტო რისკი

ბ23. სავალუტო რისკი (ანუ სავალუტო გაცვლითი კურსის რისკი) წარმოიშობა ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტებიდან, რომლებიც გამოსახულია უცხოური ვალუტით, ე.ი. ვალუტით, რომელიც არ არის საწარმოს სამუშაო ვალუტა. მაგალითად, ამ ფასს-ის მიზნებისათვის სავალუტო რისკი არ წარმოიშობა არც ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტებიდან, რომლებიც არაფულად მუხლებს წარმოადგენს და არც საწარმოს სამუშაო ვალუტით გამოსახული ფინანსური ინსტრუ-მენტებიდან.

ბ24. მგრძნობელობის ანალიზი წარმოდგენილი უნდა იყოს თითოეული ვალუტისათვის, რომელიც საწარმოზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს.

სხვა ფასების რისკი

ბ25. ფინანსური ინსტრუმენტებიდან წარმოიშობა სხვა ფასების რისკიც, მაგალითად, საქონლის ფასების ან აქციების ფასების ცვლილების გამო. მე-40 პუნქტის მოთხოვნების შე-სასრულებლად, საწარმომ უნდა აჩვენოს გარკვეული საფონდო ბირჟის ინდექსის, საქონლის ფასის ან რისკის სხვა ცვლადების შემცირების გავლენა. მაგალითად, თუ საწარმო გარანტიას იძლევა ფინანსური ინსტრუმენტების ნარჩენ ღირებულებაზე, მან უნდა აჩვენოს იმ აქტივების ღირებულების შემცირება ან ზრდა, რომელსაც ეს გარანტია ეხება.

ბ26. ორი თვალსაჩინო მაგალითი ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტებისა, რომლებიც წარმოშობს აქციების ფასების რისკს, არის (ა) საწარმოს მიერ სხვა საწარმოს აქციების ფლობა და (ბ) ინვესტიცია ისეთ სატრასტო ორგანიზაციაში, რომელსაც თავის მხრივ ინვესტიციები აქვს ჩადებული წილობრივ ინსტრუმენტებში. სხვა მაგალითებია: ფორვარდული კონტრაქტები და წინასწარ განსაზღვრული რაოდენობის წილობრივი ინსტრუმენტის ყიდვის ან გაყიდვის ოფციონები და სვოპები, რომლებიც ინდექსირებულია აქციების ფასებით. ამგვარი ფინასური ინსტრუმენტების რეალურ ღირებულებაზე გავლენას ახდენს შესაბამისი წილობრივი ინსტრუმენტების საბაზრო ფასის ცვლილებები.


ბ27. 40(ა) პუნქტის შესაბამისად, ანალიზში ცალ-ცალკე უნდა იყოს ნაჩვენები მოგების ან ზარალის მგრძნობელობა (მაგალითად, წარმოშობილი ისეთი ინსტრუმენტებიდან, რომლებიც შეფასებულია რეალური ღირებულებით, მოგებაში ან ზარალში ასახვით) და სხვა სრული შემოსავლის მგრძნობელობა (მაგალითად, რომელიც წარმოიშობა ისეთ წილობრივ ინსტრუმენტებში განხორციელებული ინვესტიციებიდან, რომლის რეალური ღირებულების ცვლილება აისახება სხვა სრულ შემოსავალში).

ბ28. არ ხდება წილობრივ ინსტრუმენტებად კლასიფიცირებული ფინანსური ინსტრუმენტების ხელახალი შეფასება. ამ ინსტრუმენტებთან დაკავშირებული აქციების ფასის რისკი გავლენას არ ახდენს არც მოგება-ზარალზე და არც საკუთარ კაპიტალზე. შესაბამისად, არ მოითხოვება მგრძნობელობის ანალიზიც.
 
ფასს 7

აღიარების შეწყვეტა (პუნქტები 42გ42თ)


მონაწილეობის გაგრძელება (პუნქტი 42გ)

ბ29. 42ე42თ პუნქტებით გათვალისწინებული ინფორმაციის გამჟღავნების მოთხოვნების შესრულების მიზნებისთვის გადაცემულ ფინანსურ აქტივში მონაწილეობის გაგრძელების არსებობის შეფასება ტარდება ანგარიშვალდებული საწარმოს დონეზე. მაგალითად, თუ შვილობილი საწარმო ფინანსურ აქტივს გადასცემს არადაკავშირებულ მესამე მხარეს, რომელშიც ამ შვილობილი საწარმოს სათავო საწარმო განაგრძობს მონაწილეობას, შვილობილი საწარმო თავის ინდივიდუალურ ფინანსურ ანგარიშგებაში არ ითვალისწინებს სათავო საწარმოს მონაწილეობას, როდესაც აფასებს, ინარჩუნებს თუ არა ის მონაწილეობას გადაცემულ აქტივში (ე.ი. როდესაც ზემოაღნიშნული შვილობილი საწარმო არის ანგარიშვალდებული საწარმო). თუმცა, სათავო საწარმომ კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში უნდა გაითვალისწინოს თავისი (ან ჯგუფის რომელიმე სხვა წევრის) მონაწილეობა ფინანსურ აქტივში, რომელიც გადასცა შვილობილმა საწარმომ, როდესაც აფასებს, ისევ განაგრძობს თუ არა მონაწილეობას გადაცემულ აქტივში (ე.ი. როდესაც ანგარიშვალდებული საწარმო არის ჯგუფი).



ბ30. მიიჩნევა, რომ საწარმო არ აგრძელებს მონაწილეობას გადაცემულ ფინანსურ აქტივში, თუ საწარმო მისი გადაცემის შეთანხმების ფარგლებში არ ინარჩუნებს მოცემული ფინანსური აქტივის გადაცემისთვის დამახასიათებელ არანაირ სახელშეკრულებო უფლებას ან ვალდე-ბულებას, არც გადაცემულ ფინანსურ აქტივთან დაკავშირებით იღებს ახალ სახელშეკრულებო უფლებებს ან ვალდებულებებს. მიიჩნევა, რომ საწარმო არ აგრძელებს მონაწილეობას გადაცემულ ფინანსურ აქტივში, თუ მას არ გააჩნია წილი გადაცემული ფინანსური აქტივიდან მომავალში მისაღებ შედეგებში და არც არანაირ გარემოებებში არ წარმოიქმნება ვალდებულება იმისა, რომ საწარმომ მომავალში რაიმე უნდა გადაიხადოს გადაცემულ ფინანსურ აქტივთან დაკავშირებით.

ბ31. გადაცემულ ფინანსურ აქტივში მონაწილეობის გაგრძელება შეიძლება განაპირობოს აქტივის გადაცემის ხელშეკრულებაში გათვალისწინებულმა სახელშეკრულებო დებულებებმა, ან აქტივის მიმღებთან, ან სხვა მხარესთან ცალკე შეთანხმების დადებამ აქტივის გადაცემასთან დაკავშირებით.


გადაცემული ფინანსური აქტივები, რომელთა აღიარება მთლიანად არ შეწყვეტილა (პუნქტი 42დ)

ბ32. წინამდებარე სტანდარტის 42დ პუნქტი მოითხოვს გარკვეული ინფორმაციის გამჟღავნებას იმ შემთხვევაში, როდესაც ყველა გადაცემული აქტივი, ან მათი ნაწილი არ აკმაყოფილებს აღიარების შეწყვეტის კრიტერიუმებს. ამ ინფორმაციის გამჟღავნება მოითხოვება ყოველი საანგარიშგებო თარიღისთვის, რომლის დროსაც საწარმო აგრძელებს გადაცემული ფინანსური აქტივების აღიარებას, იმის მიუხედავად, როდის მოხდა აქტივების გადაცემა.

განგრძობითი მონაწილეობის სახეები (პუნქტები 42ე42თ)

ბ33. 42ე42თ პუნქტები მოითხოვს გარკვეული ხარისხობრივი და რაოდენობრივი ხასიათის ინფორმაციის გამჟღავნებას ნებისმიერი ტიპის განგრძობითი მონაწილეობის შესახებ ისეთ ფინანსურ აქტივებში, რომელთა აღიარებაც შეწყდა. საწარმომ სხვადასხვა ტიპის გან-გრძობითი მონაწილეობა უნდა გააერთიანოს ისეთ კატეგორიებად, რომელიც წარმოაჩენს საწარმოს დაქვემდებარებას რისკებზე. მაგალითად, საწარმოს შეუძლია განგრძობითი მო-ნაწილეობის აგრეგირება ფინანსური ინსტრუმენტების ტიპების მიხედვით (მაგალითად, გარანტიები და ქოლ-ოფციონები), ან გადაცემის ტიპების მიხედვით (მაგალითად, დებიტო-რული დავალიანების ფაქტორინგი, სეკურიტიზაცია და სესხის გაცემა (დაკრედიტება) ფასიანი ქაღალდების უზრუნველყოფით).
 





 
ფასს 7

გადაცემული აქტივების გამოსასყიდი არადისკონტირებული ფულადი ნაკადების ვადების ანალიზი (ქვეპუნქტი 42ე(ე))

ბ34. 42ე(ე) ქვეპუნქტი მოითხოვს, რომ საწარმომ, ისეთ გადაცემულ ფინანსურ აქტივებთან დაკავშირებით, რომელთა აღიარებაც შეწყდა, წარმოადგინოს გადაცემული ფინანსური აქტივების გამოსასყიდი არადისკონტირებული ფულადი ნაკადების, ან სხვა თანხების ვადების ანალიზი, რომელიც გადასახდელი აქვს საწარმოს აქტივების მიმღებისთვის. ამასთან, მიუთითოს დარჩენილი სახელშეკრულებო ვადები, რომლებიც ეხება საწარმოს მონაწი-ლეობის გაგრძელებას ამგვარ აქტივებში. ზემოაღნიშნულ ანალიზში გამიჯნული უნდა იყოს ფულადი სახსრები, რომელიც საწარმომ აუცილებლად უნდა გადაიხადოს (მაგალითად, ფორვარდული ხელშეკრულებების შესაბამისად), ფულადი სახსრები, რომლის გადახდაც შეიძლება მოუწიოს საწარმოს (მაგალითად, გაყიდულ ფუთ-ოფციონებთან დაკავშირებით) და ფულადი სახსრები, რომელიც საწარმომ შეიძლება გადაიხადოს თავისი ნებით (მაგალითად, ნაყიდ ქოლ-ოფციონებთან დაკავშირებით).


ბ35. საწარმომ 42ე(ე) ქვეპუნქტით მოთხოვნილი ანალიზისთვის თვითონ უნდა გადაწყვიტოს, საჭიროებისამებრ, საანალიზო ვადების ინტერვალების რაოდენობა. მაგალითად, საწარმომ შეიძლება გადაწყვიტოს, რომ მისაღებია ვადების შემდეგი ინტერვალების გამოყენება:

ა) არა უგვიანეს ერთი თვისა;

ბ) ერთი თვის შემდეგ  და არა უგვიანეს სამი თვისა;

გ) სამი თვის შემდეგ  და არა უგვიანეს ექვსი თვისა;

დ) ექვსი თვის შემდეგ  და არა უგვიანეს ერთი წლისა;

ე) ერთი წლის შემდეგ  და არა უგვიანეს სამი წლისა;

ვ) სამი წლის შემდეგ  და არა უგვიანეს ხუთი წლისა; და

ზ) ხუთი წლის შემდეგ.

ბ36. თუ არსებობს გადახდის ვადების რამდენიმე შესაძლო ვარიანტი, საწარმომ ფულადი სახსრების მიკუთვნება უნდა განახორციელოს ყველაზე უახლოესი (პირველი) თარიღის საფუძველზე, როდესაც საწარმოს შეიძლება წარმოექმნას გადახდის ვალდებულება, ან მიეცეს გადახდის უფლება.

ხარისხობრივი ინფორმაცია (ქვეპუნქტი 42ე(ვ))

ბ37. ხარისხობრივი ინფორმაცია, რომლის გამჟღავნებაც მოითხოვება 42ე(ვ) ქვეპუნქტით, მოიცავს იმ ფინანსური აქტივების აღწერას, რომელთა აღიარებაც შეწყდა და ასევე საწარმოს მონაწილეობის ხასიათისა და მიზნის აღწერას, რომელიც შენარჩუნებულია ამ აქტივების გადაცემის შემდეგ. გარდა ამისა, ითვალისწინებს იმ რისკების აღწერასაც, რომლებსაც საწარმო ექვემდებარება, მათ შორის:


ა) იმის აღწერას, როგორ მართავს საწარმო რისკებს, რომლებიც დაკავშირებულია მისი მონაწილეობის გაგრძელებასთან ფინანსურ აქტივებში, რომელთა აღიარება შეწყდა;

ბ) ვალდებულია თუ არა საწარმო სხვა მხარეთა წინაშე ზარალის საკუთარ თავზე აღებაზე და რა დონისა და ოდენობის ზარალის გაწევა უწევთ სხვა მხარეებს, რომლებსაც უფრო დაბალი კლასის წილები აქვთ აქტივში, ვიდრე საწარმოს (ე.ი. მისი მონაწილეობის გაგრძელება აქტივში);

გ) ნებისმიერი გარემოების აღწერა, რომელიც იწვევს გადაცემულ აქტივთან დაკავშირებით ვალდებულების წარმოშობას, კერძოდ, ფინანსური დახმარების აღმოჩენის ან გადაცემული აქტივის გამოსყიდვის ვალდებულების.
 

 
ფასს 7

აღიარების შეწყვეტით წარმოქმნილი შემოსულობა ან ზარალი (ქვეპუნქტი 42ზ(ა))

დამატებითი ინფორმაცია (პუნქტი 42თ)

ბ38. 42ზ(ა) ქვეპუნქტი მოითხოვს, რომ საწარმომ წარმოადგინოს ინფორმაცია ისეთი ფინანსური აქტივების აღიარების შეწყვეტით წარმოქმნილი შემოსულობის, ან ზარალის შესახებ, რომელშიც საწარმო აგრძელებს მონაწილეობას. საწარმომ უნდა განმარტოს, აღიარების შეწყვეტისას შემოსულობა ან ზარალი ხომ არ წარმოიქმნა იმის გამო, რომ ადრე აღიარებული აქტივის კომპონენტების რეალური ღირებულება (ე.ი. წილი აქტივში, რომლის აღიარებაც შეწყდა და წილი აქტივში, რომელიც შეუნარჩუნდა საწარმოს) განსხვავდებოდა ადრე აღიარებული მთლიანი აქტივის რეალური ღირებულებისაგან. ასეთ შემთხვევაში, საწარმომ ზემოაღნიშნულის გარდა ასევე უნდა განმარტოს, რეალური ღირებულების შეფასებები მოიცავდა თუ არა ისეთ მნიშვნელოვან ამოსავალ მონაცემებს, რომლებიც არ ეყრდნობოდა დაკვირვებად საბაზრო მონაცემებს, როგორც ეს აღწერილია 27ა პუნქტში.


ბ39. 42დ42ზ პუნქტებით მოთხოვნილი ინფორმაციის გამჟღავნება შეიძლება საკმარისი არ აღმოჩნდეს 42ბ პუნქტში ჩამოყალიბებული მიზნების მისაღწევად, ინფორმაციის გამჟღავ-ნებასთან დაკავშირებით. ასეთ შემთხვევაში, საწარმომ უნდა წარმოადგინოს ნებისმიერი ინფორმაცია, რომელიც აუცილებელია ზემოაღნიშნული მიზნების მისაღწევად. საწარმომ არსებული გარემოებების გათვალისწინებით უნდა გადაწყვიტოს, რა რაოდენობის დამა-ტებითი ინფორმაცია უნდა წარადგინოს იმისათვის, რომ დააკმაყოფილოს მომხმარებლების საინფორმაციო მოთხოვნილებები და რა მნიშვნელობას ანიჭებს დამატებითი ინფორმაციის სხვადასხვა ასპექტს. აუცილებელია დაბალანსებულობის მიღწევა, რათა ფინანსური ანგარიშგება არ გადაიტვირთოს ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებისთვის უსარგებლო ზედმეტი დეტალებით, ან ინფორმაციის ზედმეტი აგრეგირების გამო ფინანსური ინფორმაცია ბუნდოვანი არ გახდეს.


ფინანსური აქტივებისა და ფინანსური ვალდებულებების ურთიერთგადაფარვა (პუნქტები 13ა13ვ)

(13ა პუნქტის მოქმედების სფერო)

ბ40. ინფორმაციის გამჟღავნებასთან დაკავშირებით 13ბ13ე პუნქტების მოთხოვნების შესრულება სავალდებულოა ყველა აღიარებული ფინანსური ინსტრუმენტისთვის, რომელთა ურთიერთგადაფარვა ხორციელდება ბასს 32-ის 42-ე პუნქტის შესაბამისად. გარდა ამისა, ინფორმაციის გამჟღავნებასთან დაკავშირებით 13ბ13ე პუნქტების მოქმედების სფეროს განეკუთვნება ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტებიც, რომლებიც იურიდიული ძალის მქონე ურთიერთჩათვლის გენერალური შეთანხმების, ან სხვა მსგავსი შეთანხმების საგანია, რომელიც ანალოგიურ ფინანსურ ინსტრუმენტებსა და ოპერაციებს ეხება, იმის მიუხედავად, მათი ურთიერთგადაფარვა ხდება თუ არა ბასს 32-ის 42-ე პუნქტის შესაბამისად.

ბ41. 13ა და ბ40 პუნქტებში ნახსენები ანალოგიური შეთანხმებები მოიცავს შეთანხმებებს წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტების ურთიერთგადაფარვის შესახებ, უკუშესყიდვის გლობალურ გენერალურ (`რეპო~) ხელშეკრულებებს, ფასიანი ქაღალდების სახით სესხის გაცემის გლობალურ გენერალურ ხელშეკრულებებს და შესაბამის უფლებებს ფინანსურ უზრუნველყოფაზე.Pბ40 პუნქტში ხსენებული ანალოგიური ფინანსური ინსტრუმენტები და ოპერაციები მოიცავს წარმოებულ ფინანსურ ინსტრუმენტებს, უკუშესყიდვის პირობით გაყიდვის ხელშეკრულებებს, სესხის აღების ხელშეკრულებებს ფასიანი ქაღალდების სახით და სესხის გაცემის ხელშეკრულებებს ფასიანი ქაღალდების სახით. 13ა პუქნტის მოქმედების სფეროს არ განეკუთვნება, მაგალითად, ერთი და იმავე დაწესებულების სესხები და კლიენტების დეპოზიტები (იმ შემთხვევის გარდა, როდესაც მათი წარდგენა ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში ურთიერთგადაფარვის საფუძველზე ხდება) და ასევე ფინანსური ინსტრუმენტები, რომლებიც მხოლოდ უზრუნველყოფის შესახებ დადებული ხელშეკრულების საგანია.
 

 
ფასს 7

რაოდენობრივი ინფორმაციის გამჟღავნება აღიარებული ფინანსური აქტივებისა და აღიარებული ფინანსური ვალდებულებების შესახებ, რომლებიც განეკუთვნება 13ა პუნქტის მოქმედების სფეროს (პუნქტი 13გ)

ბ42. ფინანსურ ინსტრუმენტებს, რომელთა შესახებაც ინფორმაციის გამჟღავნება 13გ პუნქტით მოითხოვება, შეიძლება ეხებოდეს შეფასების განსხვავებული მოთხოვნები (მაგალითად, უკუშესყიდვის შეთანხმებასთან დაკავშირებით გადასახდელი თანხა შეიძლება შეფასებული იყოს ამორტიზებული ღირებულებით, ხოლო წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტი  რეალური ღირებულებით). საწარმომ ფინანსური ინსტრუმენტები უნდა წარმოადგინოს აღიარებული თანხების მიხედვით და განმარტოს გამჟღავნებული ინფორმაციის შეფასებებში არსებული განსხვავებები.


ინფორმაციის გამჟღავნება აღიარებული ფინანსური აქტივებისა და აღიარებული ფინანსური ვალდებულებების მთლიანი თანხების შესახებ, რომლებიც განეკუთვნება 13ა პუნქტის მოქმედებს სფეროს (პუნქტი 13გ(9ა))

ბ43. 13გ(ა) ქვეპუნქტით მოთხოვნილი თანხები დაკავშირებულია აღიარებულ ფინანსურ ინსტრუმენტებთან, რომელთა ურთიერთგადაფარვა განხორციელდა ბასს 32-ის 42-ე პუნქტის შესაბამისად. 13გ(ა) ქვეპუნქტით მოთხოვნილი ინფორმაციაც ასევე დაკავშირებულია აღიარებულ ფინანსურ ინსტრუმენტებთან, რომლებიც ურთიერთგადაფარვას ექვემდებარება იურიდიული ძალის მქონე ურთიერთჩათვლის გენერალური შეთანხმების, ან სხვა მსგავსი შეთანხმების თანახმად, იმის მიუხედავად, აკმაყოფილებს თუ არა ისინი ურთიერთგა-დაფარვის კრიტერიუმებს. თუმცა, 13გ(ა) პუნქტით მოთხოვნილი ინფორმაცია არ ეხება უზრუნველყოფის შესახებ დადებული შეთანხმებების შედეგად აღიარებულ თანხებს, რომლებიც არ აკმაყოფილებს ბასს 32-ის 42ე პუნქტში განსაზღვრულ ურთიერთგადაფარვის კრიტერიუმებს. ამის ნაცვლად, მოითხოვება, რომ ამგვარი თანხების გამჟღავნება მოხდეს 13გ(დ) ქვეპუნქტის შესაბამისად.


ინფორმაციის გამჟღავნება თანხების შესახებ, რომელთა ურთიერთგადაფარვა განხორციელდა ბასს 32-ის 42-ე პუნქტში განსაზღვრული კრიტერიუმების შესაბამისად (ქვეპუნქტი 13გ(ბ))

ბ44. 13გ(ბ) პუნქტში ჩამოყალიბებული მოთხოვნების თანახმად, საწარმომ უნდა გაამჟღავნოს თანხები, რომელთა ურთიერთგადაფარვა განხორციელდა ბასს 32-ის 42-ე პუნქტში განსაზღვრული კრიტერიუმების შესაბამისად, როდესაც ადგენდა ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში წარდგენილ ნეტო თანხებს. აღიარებული ფინანსური აქტივებისა და აღიარებული ფინანსური ვალდებულებების თანხები, რომლებიც ურთიერთგადაფარვას ექვემედებარება ერთი და იმავე ხელშეკრულების მიხედვით, უნდა გამჟღავნდეს შესაბამისი მოთხოვნების მიხედვით, რომლებიც დაკავშირებულია როგორც ფინანსურ აქტივებთან, ასევე ფინანსურ ვალდებულებებთან. ამასთან, უნდა გამჟღავნდეს (მაგალითად, ცხრილის სახით) მხოლოდ ის თანხები, რომლებიც ურთიერთგადაფარვას ექვემდებარება. მაგალითად, შეიძლება საწარმოს აღიარებული ჰქონდეს წარმოებული ფინანსური აქტივი და წარმოებული ფინანსური ვალდებულება, რომლებიც აკმაყოფილებს ბასს 32-ის 42-ე პუნქტში განსაზღვრულ ურთიერთგადაფარვის კრიტერიუმებს. თუ წარმოებული აქტივის მთლიანი თანხა მეტია წარმოებული ვალდებულების თანხაზე, ფინანსური აქტივის ცხრილში მოცემული უნდა იყოს წარმოებული აქტივის მთლიანი თანხა (13გ(ა) ქვეპუნქტის შესაბამისად) და წარმოებული ვალდებულების მთლიანი თანხა (13გ(ბ) ქვეპუნქტის შესაბამისად)). მეორე მხრივ, ფინანსური ვალდებულებების შესაბამის ცხრილში მოცემული იქნება წარმოებული ვალდებულების მთლიანი თანხა (13გ(ა) ქვეპუნქტის შესაბამისად), მაგრამ წარმოებული აქტივის შესახებ ნაჩვენები უნდა იყოს მხოლოდ ის თანხა (13გ(ბ) ქვეპუნქტის შესაბამისად), რომელიც წარმოებული ვალდებულების თანხის ტოლია.



ინფორმაციის გამჟღავნება ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში წარდგენილ ნეტო თანხებთან დაკავშირებით (ქვეპუნქტი 13გ(გ))

ბ45. თუ საწარმოს აქვს ფინანსური ინსტრუმენტები, რომელთაც ეხება ამგვარი ინფორმაციის გამჟღავნების მოთხოვნები (როგორც მითითებულია 13ა პუნქტში), მაგრამ არ აკმაყოფილებს ბასს 32-ის 42-ე პუნქტში განსაზღვრულ ურთიერთგადაფარვის კრიტერიუმებს, თანხები,
 



 
ფასს 7

რომლებიც უნდა გამჟღავნდეს 13გ(გ) ქვეპუნქტის შესაბამისად, 13გ(ა) პუნქტის შესაბამისად გამჟღავნებული თანხების ტოლი იქნება.

ბ46. აუცილებელია, ნაჩვენები იყოს 13გ(გ) პუნქტის შესაბამისად გამჟღავნებული თანხების შე-ჯერება ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში წარდგენილი ცალკეული მუხლის თანხასთან. მაგალითად, თუ საწარმო დაასკვნის, რომ ფინანსური ანგარიშგების ინდივი-დუალური მუხლის აგრეგირება, ან დეზაგრეგირება უფრო შესაბამის ინფორმაციას უზრუნ-ველყოფს, მან უნდა აჩვენოს 13გ(გ) პუნქტის შესაბამისად გამჟღავნებული აგრეგირებული თუ დეზაგრეგირებული თანხების შეჯერება ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში წარ-დგენილი ინდივიდუალური მუხლების შესაბამის თანხებთან.

ინფორმაციის გამჟღავნება თანხების შესახებ, რომლებიც ურთიერთგადაფარვას ექვემდე-ბარება იურიდიული ძალის მქონე ურთიერთჩათვლის გენერალური შეთანხმების, ან სხვა მსგავსი შეთანხმების თანახმად, რომლებიც სხვა შემთხვევაში არ მოხვდებოდა 13გ(ბ) პუნქტში (ქვეპუნქტი 13გ(დ))

ბ47. 13გ(დ) პუნქტში ჩამოყალიბებული მოთხოვნების თანახმად, საწარმომ უნდა გაამჟღავნოს თანხები, რომლებიც ურთიერთგადაფარვას ექვემდებარება იურიდიული ძალის მქონე ურთიერთჩათვლის გენერალური შეთანხმების, ან სხვა მსგავსი შეთანხმების თანახმად, რომლებიც სხვა შემთხვევაში არ მოხვდებოდა 13გ(ბ) პუნქტში. 13გ(დ)(ი) ქვეპუნქტი ეხება ისეთ

აღიარებულ ფინანსურ ინსტრუმენტებთან დაკავშირებულ თანხებს, რომლებიც არ აკმაყოფილებს ბასს 32-ის 42-ე პუნქტში განსაზღვრულ ურთიერთგადაფარვის ზოგიერთ, ან არც ერთ კრიტერიუმს (მაგალითად, ურთიერთგადაფარვის მიმდინარე უფლებები, რომლებიც არ აკმაყოფილებს ბასს 32-ის 42(ბ) ქვეპუნქტში განსაზღვრულ ურთიერთგადაფარვის კრიტერიუმს, ან ურთიერთგადაფარვის პირობითი უფლებები, რომლებიც იურიდიულ ძალას შეიძენს და განხორციელებადი გახდება მხოლოდ ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, ან მხოლოდ რომელიმე კონტრაჰენტის გადახდისუუანარობის, ან გაკოტრების შემთხვევაში).

ბ48. 13გ(დ)(იი) ქვეპუნქტი ეხება თანხებს, რომლებიც დაკავშირებულია მიღებულ და გაცემულ ფინანსურ უზრუნველყოფასთან, მათ შორის, ფულად უზრუნველყოფასთან. საწარმომ უნდა გაამჟღავნოს ისეთი ფინანსური ინსტრუმენტების რეალური ღირებულება, რომლებიც გაცემული, ან მიღებული იყო უზრუნველყოფის სახით. 13გ(დ)(იი) ქვეპუნქტის შესაბამისად გამჟღავნებული თანხები დაკავშირებული უნდა იყოს ფაქტობრივად მიღებულ, ან გაცემულ უზრუნველყოფასთან და არა წარმოქმნილ კრედიტორულ, ან დებიტორული დავალიანებასთან, რომელიც აღიარებული იყო მიღებული ან გაცემული უზრუნველყოფის დაბრუნებასთან დაკავშირებით.


13გ(დ) ქვეპუნქტის შესაბამისად გამჟღავნებულ თანხებთან დაკავშირებული შეზღუდვები (პუნქტი 13დ)

ბ49. როდესაც საწარმო ამზადებს ინფორმაციას, რომლის გამჟღავნება 13გ(დ) ქვეპუნქტით მოითხოვება, მან უნდა გაითვალისწინოს ფინანსური ინსტრუმენტით გადაჭარბებული უზრუნველყოფის შედეგები. ამისათვის საწარმომ, პირველ რიგში, 13გ(დ)(ი) პუნქტის მიხედვით გამჟღავნებული თანხები უნდა გამოქვითოს 13გ(გ) პუნქტის შესაბამისად გამჟღავნებული თანხებიდან, ხოლო შემდეგ 13გ(დ)(იი) პუნქტის მიხედვით გასამჟღავნებელი თანხები უნდა შეზღუდოს 13გ(გ) პუნქტის შესაბამის, დარჩენილ თანხამდე შესაბამისი ფინანსური ინსტრუმენტისთვის. თუმცა, თუ შესაძლებელია, უზრუნველყოფასთან დაკავშირებული უფლებების გადატანა სხვა ფინანსურ ინსტრუმენტებზე, ამგვარი უფლებები შეიძლება ჩაირთოს 13დ პუნქტის შესაბამისად გასამჟღავნებელ ინფორმაციაში.

იურიდიული ძალის მქონე ურთიერთჩათვლის გენერალური შეთანხმების,

ან სხვა მსგავსი შეთანხმებით გათვალისწინებული ურთიერთგადაფარვის

უფლებების აღწერა (პუნქტი 13ე)

ბ50. საწარმომ უნდა აღწეროს ურთიერთჩათვლის ან სხვა მსგავსი შეთანხმებით გათვალის-წინებული უფლებების სახეები, რომლებიც უნდა გამჟღავნდეს 13გ(დ) ქვეპუნქტის შესაბამისად, მათ შორის ამგვარი უფლებების შინაარსი. მაგალითად, საწარმომ უნდა დაახასიათოს პირობითი უფლებები. ისეთ ფინანსურ ინსტრუმენტებთან დაკავშირებით, რომლებსაც ეხება


 
ფასს 7

ურთიერთგადაფარვის უფლებები, რომლებიც დამოკიდებული არ არის მომავლის მოვლენაზე, მაგრამ არ აკმაყოფილებს ბასს 32-ის 42-ე პუნქტით გათვალისიწინებულ დარჩენილ კრიტერიუმებს, საწარმომ უნდა აღწეროს მიზეზ(ებ)ი, რატომ არ არის დაკმაყოფილებული ზემოაღნიშნული კრიტერიუმები. ნებისმიერ მიღებულ ან გაცემულ უზრუნველყოფასთან დაკავშირებით, საწარმომ უნდა აღწეროს უზრუნველყოფის ხელშეკრულების პირობები (მაგალითად, შეზღუდვები, რომლებიც ეხება უზრუნველყოფას).


ინფორმაციის გამჟღავნება ფინანსური ინსტრუმენტების ტიპების, ან კონტრაჰენტების მიხედვით

ბ51. 13გ(ა)(ე) პუნქტებით მოთხოვნილი რაოდენობრივი ინფორმაცია შეიძლება დაჯგუფდეს ფინანსური ინსტრუმენტების ტიპების, ან კონტრაჰენტების მიხედვით (მაგალითად, წარ-მოებული ფინანსური ინსტრუმენტები, უკუშესყიდვის (`რეპო~) ხელშეკრულებები, ფასიანი ქაღალდების სახით სესხის აღების ხელშეკრულებები და ფასიანი ქაღალდების სახით სესხის გაცემის ხელშეკრულებები).


ბ52. თუმცა, საწარმოს 13გ(ა)(გ) პუნქტებით მოთხოვნილი რაოდენობრივი ინფორმაციის დაჯგუფება შეუძლია ფინანსური ინსტრუმენტების ტიპების მიხედვით, ხოლო 13გ(გ)(ე) პუნქტებით მოთხოვნილი რაოდენობრივი ინფორმაციის დაჯგუფება კი კონტრაჰენტების მიხედვით. თუ საწარმო მოთხოვნილი ინფორმაციის გამჟღავნებას გადაწყვეტს კონტრაჰენ-ტების მიხედვით, მას არ ევალება კონტრაჰენტების ვინაობის გამჟღავნება. თუმცა, ინფორმაციის შესადარისობის შესანარჩუნებლად კონტრაჰენტების კლასიფიცირება (ა კონტრაჰენტი, ბ კონტრაჰენტი, გ კონრაჰენტი და ა.შ.) არ უნდა შეიცვალოს წლიდან წლამდე, ფინანსურ ანგარიშგებაში წარდგენილი პერიოდების ფარგლებში. საწარმომ ასევე უნდა განიხილოს ხარისხობრივი (აღწერილობითი ხასიათის) ინფორმაციის გამჟღავნების მიზანშეწონილობაც, რათა შეძლოს დამატებითი ინფორმაციის წარმოდგენა კონტრაჰენტების ტიპების შესახებ. თუ საწარმო 13გ(ა)(ე) პუნქტებით მოთხოვნილ ინფორმაციას კონტრა-ჰენტების მიხედვით წარმოადგენს, მან ცალკე უნდა აჩვენოს თანხები, რომლებიც ცალ-ცალკე მნიშვნელოვანია კონტრაჰენტის მთლიან თანხებთან მიმართებით, ხოლო დარჩენილი თანხები, რომლებიც ცალ-ცალკე უმნიშვნელოა კონტრაჰენტის მთლიან თანხებთან მიმართებით, უნდა გააერთიანოს და ერთი მუხლის სახით წარმოადგინოს.



სხვა ინფორმაციის გამჟღავნება

ბ53. მოთხოვნები, რომლებიც ეხება ინფორმაციის გამჟღავნებას 13გ(ა)(ე) პუნქტების შესაბამისად მინიმალური მოთხოვნებია. 13ბ პუნქტში ჩამოყალიბებული მიზნის მისაღწევად, შეიძლება აუცილებელი გახდეს დამატებითი (ხარისხობრივი) ინფორმაციის გამჟღავნება, რაც დამო-კიდებული იქნება იურიდიული ძალის მქონე ურთიერთჩათვლის გენერალური შეთანხმების, ან სხვა ანალოგიური შეთანხმების პირობებზე, მათ შორის ურთიერთგადაფარვის უფლებების შინაარსსა და საწარმოს ფინანსურ მდგომარეობაზე მათ გავლენაზე, ან პოტენციურ გავლენაზე.
 


 
ფასს 7