შემოსავლების სამსახურის უფროსის ბრძანება №742

2012 წლის 25 იანვარი

ქ. თბილისი

გადასახადის გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათების წარმოების წესის შესახებ მეთოდური მითითების დამტკიცების თაობაზე” შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2011 წლის 22 მარტის 1205 ბრძანებაში ცვლილების შეტანის შესახებ

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 63-ე მუხლისა და “საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – შემოსავლების სამსახურის დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2011 წლის 23 მაისის №303 ბრძანებით დამტკიცებული დებულების მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის „ზ“ და `” ქვეპუნქტების საფუძველზე, ვბრძანებ:

1. გადასახადის გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათების წარმოების წესის შესახებ მეთოდური მითითების დამტკიცების თაობაზე შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2011 წლის 22 მარტის №1205 ბრძანებით დამტკიცებულ მეთოდურ მითითებას დაემატოს შემდეგი შინაარსის 121 მუხლი:

„მუხლი 121. გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათების წარმოების წესი ვადაგადაცილებული საგადასახადო დავალიანების ჩამოწერისას

1. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის მიხედვით: ამ კოდექსის 252-ე მუხლის მოთხოვნათა გაუთვალისწინებლად, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი წესით ჩამოწერას ექვემდებარება 2005 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილ საგადასახადო დავალიანებაზე დარიცხული საურავი და 2005 წლის 1 იანვრამდე დარიცხული აღიარებული ჯარიმა, თუ გადახდილია 2005 წლის 1 იანვრისათვის რიცხული ყველა გადასახადის ძირითად ნაწილში არსებული აღიარებული საგადასახადო დავალიანების თანხა და პირს, 2005 წლის 1 იანვრის შემდგომი პერიოდისათვის საგადასახადო ორგანოში არ წარუდგენია საგადასახადო დეკლარაცია/გაანგარიშება (გარდა პირის ქონების გადასახადის დეკლარაციისა/გაანგარიშებისა) ან საგადასახადო ორგანოში წარდგენილი საგადასახადო დეკლარაციის/გაანგარიშების (გარდა პირის ქონების გადასახადის დეკლარაციისა/გაანგარიშებისა) საფუძველზე გადასახდელად დასარიცხი გადასახადის თანხა ნულის ტოლია (გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც წარდგენილი საგადასახადო დეკლარაციით/გაანგარიშებით გამოქვითვების თანხები აღემატება ერთობლივ შემოსავალს ან ჩასათვლელი თანხა აღემატება დარიცხულ თანხას).

2. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 45-ე ნაწილის მიხედვით: ამ კოდექსის 252-ე მუხლის მოთხოვნათა გაუთვალისწინებლად, შემოსავლების სამსახური უფლებამოსილია საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი წესით ჩამოწეროს საგადასახადო დავალიანება, მასზე დარიცხული საურავი და ჯარიმა, თუ იგი საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით არ ითვლება აღიარებულად, აღნიშნული დავალიანების თანხის დარიცხვასთან დაკავშირებით გადამხდელისათვის არ ყოფილა წარდგენილი საგადასახადო ორგანოს შეტყობინება/საგადასახადო მოთხოვნა და გასულია მისი წარდგენის 6-წლიანი ხანდაზმულობის ვადა.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტი ეხება ყველა პირს, გარდა მიწაზე ქონების გადასახადის გადამხდელ ფიზიკურ პირებს და ადგილობრივ თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოებისა, 2005 წლის 1 იანვრამდე პერიოდისათვის მიწის ნაკვეთების მიხედვით გაანგარიშებული ქონების გადასახადის ვადაგადაცილებულ დავალიანებათა თანხებზე დარიცხული სანქციების (მათ შორის, საურავების) ნაწილში, რადგან აღნიშნული დავალიანება ჩამოწერილია ან უნდა იქნს ჩამოწერილი 2011 წლამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 281-ე მუხლის 21-ე ნაწილის შესაბამისად.

მაგალითი 1:

პირს 2005 წლის 1 იანვრისათვის ერიცხება ვადაგადაცილებული დავალიანება 2800 ლარის ოდენობით. მათ შორის: საშემოსავლო გადასახადში ძირითადი თანხა – 1000 ლარი, ჯარიმა – 300 ლარი და საურავი – 1500 ლარი. პირს 2005 წლის 1 იანვრის შემდეგ საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის ამოქმედებამდე ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება არ უწარმოებია და 2012 წლის 4 იანვარს საგადასახადო ორგანოში შეიტანა განცხადება 2005 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილ საგადასახადო დავალიანებაზე დარიცხული ჯარიმებისა და საურავების ჩამოწერის მოთხოვნით და ამავდროულად გადაიხადა საშემოსავლო გადასახადში არსებული დავალიანების ძირითადი თანხა 1000 ლარი.

მოცემულ შემთხვევაში:

გადასახადის გადამხდელს შესრულებული აქვს სსკ-ის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის პირობები და დავალიანების ძირითადი თანხის დაფარვის თარიღით უნდა ჩამოეწეროს საშემოსავლო გადასახადში არსებული ჯარიმა და საურავი (2005 წლის 1 იანვრისათვის არსებული საურავისა და 2005 წლის 1 იანვრიდან დავალიანების ძირითად თანხაზე დარიცხული საურავის ჯამი) მთლიანად.

მაგალითი 2:

ფიზიკურ პირს 2005 წლის 1 იანვრისათვის ერიცხება ვადაგადაცილებული დავალიანება 6000 ლარის ოდენობით. მათ შორის: საშემოსავლო გადასახადში ძირითადი თანხა – 1000 ლარი, ჯარიმა – 300 ლარი და საურავი – 1500 ლარი; არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ქონების გადასახადში ძირითადი თანხა – 2000 ლარი, საურავი – 1200 ლარი. პირს 2005 წლის 1 იანვრის შემდეგ საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის ამოქმედებამდე ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება არ უწარმოებია და 2012 წლის 4 იანვარს საგადასახადო ორგანოში შეიტანა განცხადება 2005 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილ საგადასახადო დავალიანებაზე დარიცხული ჯარიმებისა და საურავების ჩამოწერის მოთხოვნით და ამავდროულად გადაიხადა საშემოსავლო გადასახადში არსებული დავალიანების ძირითადი თანხა 1000 ლარი.

მოცემულ შემთხვევაში:

გადასახადის გადამხდელს შესრულებული აქვს სსკ-ის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის პირობები და დავალიანების ძირითადი თანხის დაფარვის თარიღით უნდა ჩამოეწეროს საშემოსავლო გადასახადში არსებული ჯარიმა და საურავი (2005 წლის 1 იანვრისათვის საშემოსავლო გადასახადში არსებული საურავისა და 2005 წლის 1 იანვრიდან საშემოსავლო გადასახადის ძირითად თანხაზე დარიცხული საურავის ჯამი) მთლიანად. რაც შეეხება მიწაზე ქონების გადასახადში არსებულ დავალიანებას, იგი ჩამოწერილი უნდა იქნს 2011 წლამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 281-ე მუხლის 21-ე ნაწილის შესაბამისად.

4. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის მიხედვით, ვადაგადაცილებულ დავალიანების თანხებზე დარიცხული ჯარიმებისა და საურავების ჩამოწერის მიზნით გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნამდე ვალდებული პირის მიერ გადახდილი თანხები უნდა მიმართულიყო ვალდებულ პირზე აღნიშნული პერიოდისათვის რიცხული საერთო დავალიანების დასაფარავად საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 253-ე მუხლით დადგენილი თანმიმდევრობით:

ა) გადასახადის თანხა (ძირითადი თანხა);

ბ) ჯარიმა (სანქცია);

გ) საურავი.

მაგალითი 3:

პირობები იგივეა, რაც პირველ მაგალითში, იმ განსხვავებით, რომ პირ 2008 წლის 15 იანვარს საშემოსავლო გადასახადში გადახდილი აქვს 1200 ლარი. გადასახადის გადამხდელმა 2012 წლის 4 იანვარს საგადასახადო ორგანოში შეიტანა განცხადება 2005 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილ საგადასახადო დავალიანებაზე დარიცხული ჯარიმებისა და საურავების ჩამოწერის მოთხოვნით.

მოცემულ შემთხვევაში:

გადასახადის გადამხდელს შესრულებული აქვს სსკ-ის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის პირობები და განცხადების წარმოდგენის თარიღით უნდა ჩამოეწეროს საშემოსავლო გადასახადში დარჩენილი ჯარიმა 100 ლარი და საურავი (2005 წლის 1 იანვრისათვის არსებული საურავისა და 2005 წლის 1 იანვრიდან დავალიანების ძირითად თანხაზე დარიცხული საურავის ჯამი) მთლიანად.

მაგალითი 4:

საწარმოს 2005 წლის 1 იანვრისათვის ერიცხება ვადაგადაცილებული დავალიანება 3600 ლარის ოდენობით. მათ შორის: არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის გადასახადში ძირითადი თანხა 2100 ლარი და საურავი 1500 ლარი. 2005 წლის შემდგომ პერიოდში გადამხდელს დაერიცხა არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 2005 წლის კუთვნილი გადასახადი 2005 წლის 15 აგვისტოს და 2005 წლის 15 ნოემბრის მდგომარეობით 500 ლარი. 2010 წლის 1 მარტს გადამხდელმა გადაიხადა 3000 ლარი. შემდგომში გადასახადის გადამხდელს ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება გადასახადების დარიცხვისა და გადახდის მხრივ არ უწარმოებია. პირმა საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის ამოქმედების შემდეგ 2012 წლის 4 იანვარს საგადასახადო ორგანოში შეიტანა განცხადება 2005 წლის 1 იანვრამდე პერიოდისათვის არსებულ ვადაგადაცილებულ დავალიანებათა თანხებზე დარიცხული სანქციების ჩამოწერის მოთხოვნით.

მოცემულ შემთხვევაში:

გადასახადის გადამხდელის მიერ 2010 წლის 1 მარტს გადახდილი 3000 ლარით უნდა დაიფაროს:

2005 წლის 1 იანვრისათვის არსებული ძირითადი დავალიანების თანხა სრულად 2100 ლარი;

2005 წლის 15 აგვისტოს სავადოთი დარიცხული 2005 წლის მიწაზე ქონების გადასახადის სავადო ძირითადი თანხა სრულად 500 ლარი;

2005 წლის 15 ნოემბრის სავადოთი დარიცხული ძირითადი თანხიდან (500 ლარი) 400 ლარი.

ამასთან, გადამხდელს შესრულებული აქვს სსკ-ის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის პირობები, კერძოდ გადასახადის დარიცხვა განხორციელებულია მხოლოდ ქონების გადასახადში და მიუხედავად იმისა, რომ განცხადების შემოტანის მომენტისათვის მას გააჩნია დავალიანება ძირითად გადასახადში 100 ლარი, აღნიშნული დავალიანება ძირითად გადასახადში არ წარმოადგენს 2005 წლის 1 იანვრისათვის არსებული ძირითადი დავალიანების ნაწილს. შესაბამისად საწარმოს უნდა ჩამოეწეროს განცხადებით მომართვის თარიღით საურავი, რომელიც შეადგენს 2005 წლის 1 იანვრისათვის არსებული საურავისა და 2005 წლის 1 იანვრიდან 2010 წლის 1 მარტამდე პერიოდში 2005 წლის 1 იანვრისათვის არსებულ ძირითად დავალიანებაზე (2100 ლარი) დარიცხული საურავის ჯამ.

5. თუ გადასახადის გადამხდელს 2005 წლის 1 იანვრისათვის გააჩნია საგადასახადო ვალდებულება რომელიმე გადასახადში (გარდა მიწაზე ქონების გადასახადის გადამხდელ ფიზიკურ პირებს და ადგილობრივ თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოებისა – 2005 წლის 1 იანვრამდე პერიოდისათვის მიწის ნაკვეთების მიხედვით გაანგარიშებული ქონების გადასახადისა) და ამავდროულად ზედმეტად გადახდილი თანხა სხვა გადასახადში (მ.შ.-ის მიწაზე ქონების გადასახადში), მათ შორის, შემდგომ პერიოდში წარმოშობილი ზედმეტად გადახდილი თანხა, იგი გათვალისწინებული უნდა იქნ309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის მიხედვით ჩამოსაწერი ჯარიმისა და საურავების დაანგარიშებისას. სანქციის ჩამოწერისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს ჩამოწერის თარიღისათვის არსებული ზედმეტად გადახდილი თანხაც. ზედმეტად გადახდილი თანხის არსებობის შემთხვევაში ჩამოწერას ექვემდებარება სანქცია საგადასახადო დავალიანების (სხვაობა გადასახადის გადამხდელის მიერ დადგენილ ვადაში გადაუხდელი გადასახადების ან/და სანქციების თანხასა და ზედმეტად გადახდილი გადასახადების ან/და სანქციების თანხას შორის) ფარგლებში.

მაგალითი 5:

პირის საგადასახადო დავალინება 2005 წლის 1 იანვრისათვის საშემოსავლო გადასახადში შეადგენს ძირითადი გადასახადი 1000 ლარს და საურავი 1500 ლარს. პირს 2005 წლის 1 იანვრისათვის ამავდროულად ერიცხება ზედმეტად გადახდილი თანხა დღგ-ს გადასახადში 2000 ლარი. პირს ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება არ უწარმოებია და ამასთან, დღგ-ში არსებული ზედმეტად გადახდილი თანხის გამო საშემოსავლო გადასახადში არსებულ ძირითად თანხას საურავი არ დაერიცხა. პირმა საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის ამოქმედების შემდეგ 2012 წლის 4 იანვარს საგადასახადო ორგანოში შეიტანა განცხადება 2005 წლის 1 იანვრამდე პერიოდისათვის არსებულ ვადაგადაცილებულ დავალიანებათა თანხებზე დარიცხული ჯარიმებისა და საურავების ჩამოწერის მოთხოვნით.

მოცემულ შემთხვევაში:

გადასახადის გადამხდელს შესრულებული აქვს სსკ-ის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის პირობები, კერძოდ სალდირებულად ძირითად გადასახადში დავალიანება არ რიცხება, საშემოსავლო გადასახადში არსებული დავალიანების ძირითადი თანხის გადახდა არ ევალება და 2012 წლის 4 იანვრის მდგომარეობით უნდა ჩამოეწეროს საშემოსავლო გადასახადში საურავი 500 ლარი (1500 – (2000-1000)).

ამასთან, თუ გადასახადის გადამხდელს, როგორც დავალიანება, ასევე ზედმეტად გადახდილი თანხა გააჩნია ერთდროულად რამდენიმე გადასახადში, თოთოეულ გადასახადში ჩამოსაწერი სანქციის დათვლისას გათვალისწინებული უნდა იქნს ჯამური დავალიანება, ხოლო ჯამური ზედმეტად გადახდილი თანხა პროპორციულად უნდა იქნს გადანაწილებული დავალიანების ძირითად თანხასა და სანქციაზე თითოეული გადასახადის მიხედვით.

6. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის მიხედვით 2005 წლის 1 იანვრისათვის არსებულ ვადაგადაცილებულ თანხებზე დარიცხული სანქციის ჩამოწერის შემდეგ გადახდილი გადასახადის თანხა ჩაითვლება ზედმეტად გადახდილად.

7. იმ შემთხვევაში, როდესაც 2005 წლის 1 იანვრამდე პერიოდისათვის კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულებები გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათზე დარიცხულია დაგვიანებით, საგადასახადო ორგანოებმა თითოეული გადამხდელის მიხედვით უნდა მოახდინონ იდენტიფიცირება 2005 წლის 1 იანვრამდე პერიოდისათვის დავალიანებების ოდენობის შესახებ, ხოლო შემდგომ მათ მიმართ უნდა გავრცელდეს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილით განსაზღვრული მოთხოვნები.

8. გადასახადის გადამხდელის მიერ 2004 წლის საანგარიშო პერიოდის დეკლარაციების, რომელთა მიხედვით გადასახადის გადახდის ვალდებულება დგება 2005 წლის 1 იანვრის შემდეგ და აგრეთვე საბაჟო დეკლარაციების ან სასაქონლო დეკლარაციების საგადასახადო ორგანოში წარმოდგენა არ ნიშნავს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილით განსაზღვრული მოთხოვნების დარღვევას.

9. იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის მიხედვით გადამხდელს ჩამოეწერა 2005 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილ საგადასახადო დავალიანებაზე დარიცხული საურავი და 2005 წლის 1 იანვრამდე დარიცხული აღიარებული ჯარიმა და ჩამოწერის შემდეგ გადამხდელის მიერ იქნება წარმოდგენილი 2005 წლის 1 იანვრის შემდგომი პერიოდიდან საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის ამოქმედებამდე პერიოდზე საგადასახადო დეკლარაცია/გაანგარიშება (გარდა პირის ქონების გადასახადის დეკლარაციისა/გაანგარიშებისა), რომლის საფუძველზე გადასახდელად დასარიცხი გადასახადის თანხა ნულის ტოლი არ არის, ჩამოწერილი ჯარიმა – საურავები ექვემდებარება აღდგენას. ჩამოწერილი ჯარიმა-საურავები ასევე ექვემდებარება აღდგენას, თუ აღნიშნული გამოვლენილი იქნება საგადასახადო შემოწმების საფუძველზე.

10. ამ მუხლის მე-2 პუნქტი ეხება ყველა პირს, რომელსაც საგადასახადო დავალიანების ჩამოწერის მოთხოვნით შემოსავლების სამსახურში განცხადების წარმოდგენის მომენტისათვის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 45-ე ნაწილის ამოქმედების შემდეგ პირადი აღრიცხვის ბარათებზე ერიცხება საგადასახადო დავალიანება, მასზე დარიცხული საურავი და ჯარიმა, თუ იგი საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით არ ითვლება აღიარებულად, აღნიშნული დავალიანების თანხის დარიცხვასთან დაკავშირებით გადამხდელისათვის არ ყოფილა წარდგენილი საგადასახადო ორგანოს შეტყობინება/საგადასახადო მოთხოვნა და გასულია მისი წარდგენის 6-წლიანი ხანდაზმულობის ვადა.

11. ამ მუხლის მე-10 პუნქტით განსაზღვრული პირობების დაკმაყოფილების შემთხვევაში პირს ჩამოეწერება განცხადების წარმოდგენის მომენტისათვის არსებული საგადასახადო დავალიანება აღიარებული საგადასახადო დავალიანების გამოკლებით.

12. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე და 45-ე ნაწილებით განსაზღვრულ დავალიანებათა ჩამოწერა განხორციელდება გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახვით. კერძოდ, გაკეთდება შემდეგი ჩანაწერები: ჩამოწერილია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 37-ე ნაწილის შესაბამისად”, ჩამოწერილია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის 45-ე ნაწილის შესაბამისად”. ჩამოწერა უნდა განხორციელდეს ცალ-ცალკე გადასახადის სახეების მიხედვით (ჯარიმა-საურავი).“.

2. ეს ბრძანება ამოქმედდეს ხელმოწერისთანავე.

სამსახურის უფროსი ჯ. ებანოიძე  

Comments